Η Ομάδα Παραγωγών Προβατοτρόφων, Αιγοτρόφων και Αγελαδοτρόφων του Γενικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Ιωαννίνων έκανε τα πρώτα της βήματα το 2018.
Σήμερα αριθμεί περί τους 230 παραγωγούς και έχει φτάσει να εισκομίζει γύρω στους 4.000 τόνους γάλακτος ετησίως. Αυτό αποτελεί ένα ισχυρό όπλο διαπραγμάτευσης απέναντι στους υποψήφιους αγοραστές του προϊόντος, τις μεγάλες γαλακτοβιομηχανίες δηλαδή και καθένα από τα μέλη της Ομάδας Παραγωγών γνωρίζει τα πλεονεκτήματα αυτής της συνεταιριστικής κίνησης, άπαντες στηρίζουν την οργάνωση με πάθος, γιατί παραδέχονται πως αν δεν ήταν ο Συνεταιρισμός κατ’ αρχάς, και έπειτα η Ομάδα Παραγωγών, ίσως να μην είχαν παρόν και σίγουρα θα είχαν εντελώς αβέβαιο μέλλον.
Το epirusgate.gr παρουσιάζει αυτή τη συνεταιριστική προσπάθεια που αλλάζει τα δεδομένα για την κτηνοτροφική παραγωγή στο Νομό Ιωαννίνων και δίνει το παράδειγμα για το πως πρέπει να πορεύεται ο πρωτογενής τομέας, σε εποχές εξαιρετικά δυσοίωνες, χωρίς την ουσιαστική στήριξη της πολιτείας και με κλειστές τις κάνουλες της χρηματοδότησης από το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Σπύρος Νταχρής, Πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών και κτηνοτρόφος με μονάδα στο Καλπάκι: Δεν είναι απλό, είναι δύσκολο αλλά κάθε μέρα βλέπεις αποτέλεσμα. Χτίζω κάτι και δεν το συνεχίζω απλώς και δεν το κάνω μόνος μου.
Ξεκινάμε αυτή την παρουσίαση με τον Πρόεδρο της Ομάδας Προβατοτρόφων, Αιγοτρόφων και Αγελαδοτρόφων του Γενικού Αγροτικού Συνεταιρισμού Ιωαννίνων. Είναι ο Σπύρος Νταχρής, κτηνοτρόφος με μονάδα στο Καλπάκι Πωγωνίου, τη Φάρμα «Καλπάκι».
Ο Σπύρος είναι κτηνοτρόφος πέμπτης γενιάς και εκτρέφει σήμερα περίπου 200 γίδες γαλακτοπαραγωγής, διαφόρων φυλών. Η φάρμα του παραδίδει ετησίως 60 με 70 τόνους βιολογικού γίδινου γάλακτος.
Όπως ο ίδιος λέει, η κτηνοτροφία είναι στο αίμα του: «Η κτηνοτροφία ήταν στην οικογένεια και στους προγόνους μου. Είμαι πέμπτης γενιάς κτηνοτρόφος πλέον για όσους ξέρω δηλαδή. Και σιγά σιγά μετά από τους παππούδες, τους πατεράδες μου, πέρασε σε μένα αυτό το μικρόβιο – θα έλεγαν πολλοί – το οποίο το συνεχίζουμε τώρα με την οικογένειά μου. Εγώ ασχολήθηκα εντατικά με την κτηνοτροφία από το 2011 και μετά, με τη βοήθεια βέβαια του πατέρα μου».
Η καθημερινότητα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι σκληρή και αδιάκοπη: «Εντάξει, καθημερινές εργασίες, οι χειρωνακτικές ας πούμε, είναι αρκετά δύσκολες. Πιο δύσκολο κομμάτι είναι ότι δεν μπορούμε να βρούμε εργατικά χέρια για να μας βοηθήσουν στις εργασίες εδώ πέρα. Δεν μπορούμε να λείψουμε καμία μέρα, είτε άρρωστοι είτε οτιδήποτε. 365 μέρες τον χρόνο, πάρα πολλές ώρες την ημέρα, διακοπές μηδέν – κανένας κτηνοτρόφος, αυτό το καταλαβαίνουν όλοι. Και η χρηματοδότηση… Θα μπορούσαμε να έχουμε μια καλύτερη στήριξη, ας πούμε, στο θέμα των χρηματοδοτήσεων, λίγο πιο ευνοϊκούς όρους, λίγο πιο ευέλικτα προγράμματα απ’ ό,τι είναι τώρα. Πολύ χρονοβόρα και πολύ μεγάλη γραφειοκρατία».
Μας ξεναγεί στον χώρο παραγωγής της Φάρμας του. Καρδιά της Φάρμας είναι το αρμεκτήριο: εδώ μπαίνουν 24 ζώα και αρμέγονται ταυτόχρονα τα 12. Δύο φορές την ημέρα. Αρμέγονται γύρω στα 130 ζώα αυτή τη στιγμή. Η παραγωγή τους ετησίως είναι γύρω στους 60 με 70 τόνους».
Ο συνεταιρισμός και η Ομάδα Παραγωγών
Στα χρόνια της κρίσης, όταν η τιμή του γάλακτος είχε καταρρεύσει, δημιουργήθηκε η Ομάδα Παραγωγών, με στόχο τη συλλογική διαπραγμάτευση.
«Η ομάδα παραγωγών δημιουργήθηκε στα χρόνια της κρίσης, όταν οι τιμές του γάλακτος είχανε πέσει κατακόρυφα. Δημιουργήσαμε την ομάδα παραγωγών για να μπορέσουμε όλοι μαζί, συλλογικά, να καταφέρουμε να πάρουμε μία καλύτερη τιμή για το προϊόν το οποίο πουλάμε – είτε είναι πρόβειο είτε είναι γίδινο γάλα. Βέβαια, μαζί με τη βοήθεια του βιολογικού, παίρνουμε και ένα μικρό bonus όσον αφορά στις τιμές. Μπορούμε, ας πούμε, να συλλέξουμε όλο το γάλα μαζί, το οποίο τώρα πλέον, με τους 230 παραγωγούς που έχουμε, έχει φτάσει γύρω στους 4.000 τόνους ετησίως. Έχουμε καταφέρει να μαζέψουμε περίπου το 20% του γάλακτος του αιγοπρόβειου στο Νομό Ιωαννίνων. Και αυτό μας δίνει μια μεγάλη δύναμη στη διαπραγμάτευση των τιμών με τις γαλακτοβιομηχανίες».
Η διαπραγμάτευση γίνεται από θέση ισχύος, καθώς εξηγεί: «Αυτά τα μεγάλα ανεβοκατεβάσματα που έχουμε κάθε χρόνο – όταν κάποιες εποχές υπάρχει πληθώρα γάλακτος – καταφέρνεις να διαπραγματεύεσαι από καλύτερη θέση, από θέση ισχύος». Τα συμβόλαια κλείνονται ετήσια με αναπροσαρμογή είτε προς τα πάνω είτε προς τα κάτω, ανάλογα με την αγορά. «Το βασικό είναι ότι ερχόμαστε σε άμεση επαφή σαν ομάδα παραγωγών με τη γαλακτοβιομηχανία και μπορούμε να διαπραγματευτούμε μόνοι μας το γάλα» λέει.
Το συνεταιριστικό μοντέλο διασφαλίζει ίση μεταχείριση για όλους, μικρούς και μεγάλους παραγωγούς τονίζει ο κ. Νταχρής: «Στον συνεταιρισμό, είτε είσαι μεγάλος παραγωγός είτε είσαι μικρός, πουλάς το προϊόν σου με την ίδια τιμή. Ενώ αν πας μεμονωμένα σε μια εταιρεία, θα σου πει “πόσο είναι το τονάζ σου;”. Όταν είναι μεγάλος ο παραγωγός, θα πάρει και καλύτερη τιμή. Ενώ το προϊόν είναι ακριβώς το ίδιο…
Τα οφέλη του συνεταιρίζεσθαι
«Όταν ήμουν μόνος μου, το γίδινο γάλα – ας πούμε ένα παράδειγμα – πουλιόταν σε τιμή 50 λεπτά. Με το που μπήκα στην ομάδα, η τιμή αυξήθηκε – πήγε στα 67 λεπτά. Αυτό είναι ένα τεράστιο κίνητρο για να μπορέσω να συνεχίσω. Μπαίνοντας στον συνεταιρισμό, κατάλαβα ότι αν δεν υπήρχε, εγώ θα τα είχα παρατήσει. Και όλοι οι υπόλοιποι παραγωγοί, ας πούμε, κινούνται στο ίδιο σκεπτικό. Απλά πρέπει να πείσουμε και άλλους παραγωγούς ότι αυτό που γίνεται είναι μόνο για το καλό τους. Τίποτα άλλο».
Το όραμα του κ. Νταχρή ως προέδρου της Ομάδας Παραγωγών είναι σαφές: «Η αύξηση των μελών πλέον γίνεται με αριθμητική πρόοδο, τα τελευταία τουλάχιστον πέντε χρόνια. Εγώ, ως Πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών του συνεταιρισμού, προσπαθώ να μαζέψω όσο δυνατόν περισσότερο κόσμο, να τους δώσω να καταλάβουν τι συμβαίνει μέσα στον συνεταιρισμό – τη συνεταιριστική ιδέα, τα οφέλη». Η πίστωση στις ζωοτροφές και σε όλα τα εφόδια που παρέχει στα μέλη του ο συνεταιρισμός, είναι ένα από τα πολλά οφέλη της συμμετοχής σε αυτόν. Δεν χρειάζεται να ασχολείται ο παραγωγός με μετρητά καθόλου. Πηγαίνει, αγοράζει το προϊόν και συμψηφίζονται όλα τα έξοδά του με την πώληση του γάλακτός του.
Η φωνή του κτηνοτρόφου Σπύρου Νταχρή, καταγεγραμμένη αυτούσια, είναι ένα παράδειγμα για το πώς το συλλογικό πνεύμα και η πίστη στην παραγωγή μπορούν να κρατήσουν ζωντανό τον πρωτογενή τομέα σε δύσκολες εποχές.