Πανεπιστήμια: Η Ελλάδα στην κορυφή του κόσμου στις εγγραφές φοιτητών

Μία εντυπωσιακή πρωτιά καταγράφει η Ελλάδα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εμφανίζοντας τον υψηλότερο δείκτη πανεπιστημιακών εγγραφών παγκοσμίως σε σχέση με τον πληθυσμό που βρίσκεται στην τυπική ηλικία σπουδών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το World Population Review, που παρουσιάζει η Ναυτεμπορική, ο δείκτης για την Ελλάδα φτάνει στο 167%, όταν ο παγκόσμιος μέσος όρος ήταν 43% το 2023.

Το ποσοστό χρειάζεται, ωστόσο, μία σημαντική διευκρίνιση. Το 167% δεν σημαίνει ότι το αντίστοιχο ποσοστό των νέων της χώρας σπουδάζει.

Ο δείκτης υπολογίζει το σύνολο των εγγεγραμμένων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, σε σχέση με τον πληθυσμό της ηλικιακής ομάδας που θεωρητικά αντιστοιχεί σε αυτό το επίπεδο εκπαίδευσης. Γι’ αυτό και μπορεί να ξεπεράσει το 100%, καθώς περιλαμβάνει μεγαλύτερους σε ηλικία φοιτητές, όσους επιστρέφουν στα πανεπιστήμια αλλά και όσους παραμένουν εγγεγραμμένοι για περισσότερα χρόνια.

Η Ελλάδα στην κορυφή – Ποιες χώρες ακολουθούν

Η απόσταση από τις χώρες που βρίσκονται στις επόμενες θέσεις είναι σημαντική.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

e-ΕΦΚΑ – ΔΥΠΑ: Ο «χάρτης» των πληρωμών από 5 έως 9 Οκτωβρίου

Οι υψηλότεροι δείκτες πανεπιστημιακών εγγραφών καταγράφονται σε:

• Ελλάδα: 167%
• Μακάο: 129%
• Τουρκία: 128%
• Αργεντινή, Αυστραλία και Φινλανδία: πάνω από 100%
• Νότια Κορέα: 103%
• Χονγκ Κονγκ: 100%
• Χιλή: 99%

Για σύγκριση, ο παγκόσμιος μέσος όρος βρίσκεται στο 43%, γεγονός που τοποθετεί τον ελληνικό δείκτη σχεδόν τέσσερις φορές υψηλότερα.

Η μεγάλη συμμετοχή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πάντως, δεν σημαίνει απαραίτητα και αντίστοιχα υψηλά ποσοστά αποφοίτησης.

Εάν το κριτήριο αλλάξει και εξεταστεί πόσοι νέοι έχουν πράγματι αποκτήσει τίτλο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά.

Στις ηλικίες 25 έως 34 ετών προηγούνται:

• Νότια Κορέα: 71,1%
• Καναδάς: 67,7%
• Ιαπωνία: 67,5%
• Ιρλανδία, Λουξεμβούργο και Ηνωμένο Βασίλειο: 61,2% έως 66,8%
• Λιθουανία: 60,8%
• Αυστραλία: 58,2%

Περισσότεροι από επτά στους δέκα νέους ενηλίκους στη Νότια Κορέα έχουν, δηλαδή, ολοκληρώσει σπουδές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Περισσότερες γυναίκες στα πανεπιστήμια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή των φοιτητών ανά φύλο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο δείκτης εγγραφής των γυναικών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι κατά 12% υψηλότερος από εκείνον των ανδρών.

Η ισορροπία μεταξύ ανδρών και γυναικών είχε επιτευχθεί περίπου το 2000 και έκτοτε η γυναικεία παρουσία στα πανεπιστήμια ακολουθεί ανοδική πορεία.

Μεγάλες διαφορές καταγράφονται σε ορισμένες χώρες:

• Γκάμπια: +83% υπέρ των γυναικών
• Κατάρ και Μαλδίβες: +64%
• Σουηδία: +40%
• Βραζιλία: +36%
• ΗΠΑ: +32%

Αντίθετη εικόνα εμφανίζουν η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, όπου οι σχετικοί δείκτες διαμορφώνονται σε -3% και -11% αντίστοιχα.

Την ίδια ώρα, όλο και περισσότεροι νέοι επιλέγουν να σπουδάσουν μακριά από τη χώρα τους. Οι φοιτητές που σπούδαζαν στο εξωτερικό αυξήθηκαν από περίπου 2,1 εκατομμύρια το 2000 σε 6,9 εκατομμύρια το 2022, ενώ οι εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό τους στα 9 εκατομμύρια έως το 2030.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο μεγαλύτερος πόλος έλξης, με 1.126.690 ξένους φοιτητές το ακαδημαϊκό έτος 2023-2024. Η Ινδία βρέθηκε στην πρώτη θέση ως χώρα προέλευσης με 331.602 φοιτητές και ακολούθησε η Κίνα με 277.398.

Η διεθνής εικόνα δείχνει, πάντως, ότι η μαζική πρόσβαση στα πανεπιστήμια αποτελεί μόνο τη μία πλευρά του ζητήματος. Σε παγκόσμιο επίπεδο ο δείκτης εγγραφών αυξήθηκε από 19% το 2000 σε 44% το 2024, ενώ ο δείκτης αποφοίτησης κινήθηκε από 17% σε μόλις 27%.

Για την Ελλάδα, επομένως, η πρωτιά του 167% αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και υπό το πρίσμα των συνθηκών μέσα στις οποίες πραγματοποιούνται σήμερα οι σπουδές.

Το στεγαστικό κόστος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πιέσεις για φοιτητές και οικογένειες. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Πανεπιστημίου Πατρών, όπου περίπου 400 επιτυχόντες των Πανελλαδικών Εξετάσεων επέλεξαν να μην ολοκληρώσουν την εγγραφή τους στις σχολές στις οποίες είχαν εισαχθεί.

Έτσι, πίσω από την εντυπωσιακή ελληνική πρωτιά βρίσκεται ένα δεύτερο και ουσιαστικότερο ζήτημα: όχι μόνο πόσοι εγγράφονται στα πανεπιστήμια, αλλά πόσοι μπορούν να σπουδάσουν υπό βιώσιμες συνθήκες και τελικά να φτάσουν στην απόκτηση πτυχίου.