Πρέσπες: Ιστορική συμφωνία τριών χωρών για την UNESCO – Τι προβλέπει η κοινή διακήρυξη

Κοινή πρωτοβουλία για την ένταξη της διασυνοριακής περιοχής των Πρεσπών στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO αναλαμβάνουν η Ελλάδα, η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία. Οι υπουργοί Πολιτισμού των τριών χωρών υπέγραψαν την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου κοινή διακήρυξη, σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στον Δήμο Πρεσπών, παρουσία εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της UNESCO.

Η πρωτοβουλία αφορά την αναγνώριση των Πρεσπών ως ενιαίου διασυνοριακού τόπου φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, με στόχο την προστασία του οικοσυστήματος, την ανάδειξη των ιστορικών μνημείων και την ανάπτυξη κοινών δράσεων βιώσιμης διαχείρισης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρόκειται να διαθέσει 2 εκατ. ευρώ για την εκπόνηση των μελετών που απαιτούνται για την προετοιμασία της υποψηφιότητας, ενώ, σύμφωνα με τον επικεφαλής της διπλωματικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα Σκόπια, Μιχάλη Ρόκα, οι πρώτες σχετικές μελέτες αναμένεται να ολοκληρωθούν το αργότερο μέσα σε έναν χρόνο.

Μενδώνη: Η Ελλάδα ανέλαβε την ηγεσία της πρωτοβουλίας

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε την υπογραφή της διακήρυξης ιδιαίτερα σημαντική για τις Πρέσπες, τη Δυτική Μακεδονία και την Ελλάδα, επισημαίνοντας ότι η ελληνική πλευρά έχει αναλάβει την ηγεσία της πρωτοβουλίας.

«Πιστεύουμε απόλυτα ότι οι Πρέσπες και στις τρεις χώρες αποτελούν ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα για την περιοχή μας, από την άποψη του φυσικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς», ανέφερε.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αλιείς: Νέα μέτρα στήριξης προαναγγέλλει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης (βίντεο)

Η υπουργός αναφέρθηκε στην ιστορική συνέχεια της περιοχής, με μαρτυρίες ανθρώπινης παρουσίας από την 6η χιλιετία π.Χ. έως σήμερα, υποστηρίζοντας ότι ο συνδυασμός φυσικού πλούτου και πολιτιστικών μνημείων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για διεθνή αναγνώριση.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι μια ενδεχόμενη εγγραφή στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς θα ενίσχυε τη διεθνή προβολή των Πρεσπών, αλλά θα συνεπαγόταν και αυξημένες υποχρεώσεις προστασίας.

«Η UNESCO είναι ο διεθνής οργανισμός ο οποίος έχει τη μεγαλύτερη εμβέλεια σε όλο τον κόσμο. Επομένως, η εγγραφή των Πρεσπών στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς προσθέτει υπεραξία, αλλά και ευθύνη», σημείωσε.

Κοινές δράσεις για την προστασία και τον τουρισμό

Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Βόρειας Μακεδονίας, Σεντάτ Σουλεϊμανί, υπογράμμισε ότι οι Πρέσπες αποτελούν ιστορικά και γεωγραφικά μια ενιαία περιοχή, παρά το γεγονός ότι εκτείνονται σε τρία κράτη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κοινή υποψηφιότητα ως μεικτού φυσικού και πολιτιστικού τόπου αποσκοπεί όχι μόνο στη διεθνή αναγνώριση, αλλά και στη μακροπρόθεσμη διαχείριση της περιοχής προς όφελος των κατοίκων.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Τουρισμού, Πολιτισμού και Αθλητισμού της Αλβανίας, Μπλέντι Γκοντζιά, αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση των 2 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και σε έργα πολιτιστικής αποκατάστασης που έχουν πραγματοποιηθεί στην αλβανική πλευρά.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συντήρηση τοιχογραφιών και ο φωτισμός της Εκκλησίας της Παναγίας στο Μαλιγκράντ, καθώς και η ανάδειξη του Σπιτιού-Μουσείου του Στέργιο Σπάσε στο Γκολόμποτς.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης η ανάπτυξη κοινών τουριστικών διαδρομών, ερευνητικών δράσεων και πολιτιστικών ανταλλαγών μεταξύ των τριών χωρών.

Η συμμετοχή των κατοίκων στην υποψηφιότητα

Στο κοινό ανακοινωθέν τους, οι τρεις υπουργοί χαρακτήρισαν τις Πρέσπες φυσικό και πολιτιστικό τοπίο ιδιαίτερης αξίας και δεσμεύτηκαν να συνεργαστούν για την προστασία και τη βιώσιμη ανάπτυξή του.

Η υπογραφή της διακήρυξης αποτελεί την αφετηρία της διαδικασίας προετοιμασίας της κοινής υποψηφιότητας και όχι απόφαση ένταξης στον Κατάλογο της UNESCO.

Ο δήμαρχος Πρεσπών, που φιλοξένησε την τριμερή συνάντηση, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή των κατοίκων και στην ανάγκη η προστασία της περιοχής να συνδυαστεί με τις παραγωγικές δραστηριότητες.

«Ο τόπος που θέλουμε να προστατεύσουμε δεν είναι σκηνικό ούτε μουσείο. Είναι το σπίτι ανθρώπων που ψαρεύουν, καλλιεργούν τα φασόλια και τα μήλα τους και κρατούν ζωντανά τα χωριά τους», ανέφερε, ζητώντας την ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στην προετοιμασία της υποψηφιότητας.

Στη συνάντηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο εκπρόσωπος της UNESCO Σίνισα Σέσουμ, ο περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας Γιώργος Αμανατίδης, ο βουλευτής Φλώρινας Σταύρος Παπασωτηρίου, διπλωματικοί εκπρόσωποι και υπηρεσιακά στελέχη των τριών χωρών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών.

Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης είχε προγραμματιστεί επίσκεψη της Λίνας Μενδώνη και του ομολόγου της από τη Βόρεια Μακεδονία στον βυζαντινό ναό του Αγίου Γεωργίου στο Κουρμπίνοβο, όπου ολοκληρώθηκαν εργασίες συντήρησης τοιχογραφιών του 12ου αιώνα από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων.