Την ανάγκη για άμεσες παρεμβάσεις πρόληψης και καλύτερης επιχειρησιακής διαχείρισης στη διαδρομή από τη Γέφυρα Κόνιτσας προς τη Μονή Στομίου αναδεικνύει με επιστολή του προς τα αρμόδια Υπουργεία, τον ΕΟΤ, την Περιφέρεια Ηπείρου και τον Δήμο Κόνιτσας ο επαγγελματίας του τουρισμού και οδηγός υπαίθριων δραστηριοτήτων Αναστάσιος Βαφειάδης.
Η επιστολή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή της Κόνιτσας γνωρίζει σημαντική αύξηση επισκεψιμότητας, ιδιαίτερα μετά τη μεγάλη δημοσιότητα που έλαβε μέσα από την προβολή της ζωής του Αγίου Παϊσίου. Το ενδιαφέρον των επισκεπτών για τη Μονή Στομίου έχει ενισχυθεί αισθητά, με αποτέλεσμα καθημερινά να καταγράφεται μεγάλη προσέλευση, τόσο μέσω οργανωμένων εκδρομών όσο και μεμονωμένων επισκεπτών.
Η εξέλιξη αυτή, αν και ενισχύει την τοπική οικονομία και την τουριστική δραστηριότητα, συνοδεύεται –όπως επισημαίνεται– από αυξημένα περιστατικά κόπωσης, μικροτραυματισμών και αδυναμίας επιστροφής επισκεπτών, κυρίως λόγω ελλιπούς προετοιμασίας και λανθασμένης εκτίμησης της δυσκολίας της διαδρομής.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Βαφειάδης υπογραμμίζει ότι το ζήτημα της ενημέρωσης των επισκεπτών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά ή ως προαιρετική πρακτική, αλλά απαιτεί θεσμική θωράκιση και συγκεκριμένους κανόνες, ιδιαίτερα σε διαδρομές με αυξημένες απαιτήσεις. Παράλληλα, προτείνει σειρά μέτρων τόσο σε επίπεδο πρόληψης όσο και επιχειρησιακής ενίσχυσης, με στόχο τη μείωση των περιστατικών και την καλύτερη αξιοποίηση των διασωστικών πόρων.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επιστολής:
Προς:
Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας
Υπουργείο Υγείας
Ελληνικός Οργανισμός Τουρισμού (ΕΟΤ)
Περιφέρεια Ηπείρου
Δήμος Κόνιτσας
Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες,
Με την παρούσα επιστολή θα ήθελα να θέσω υπόψη σας ένα ζήτημα που αφορά την αυξημένη επισκεψιμότητα στη διαδρομή από τη Γέφυρα Κόνιτσας προς τη Μονή Στομίου και αντίστροφα, καθώς και να καταθέσω συγκεκριμένες προτάσεις πρόληψης και επιχειρησιακής βελτίωσης.
Μετά τη μεγάλη δημοσιότητα που έχει λάβει η περιοχή με την ταινία του Αγίου Παϊσίου, η Κόνιτσα δέχεται καθημερινά σημαντικό αριθμό επισκεπτών, τόσο μέσω οργανωμένων εκδρομών όσο και μεμονωμένα. Η αυξημένη προσέλευση είναι θετική για τον τόπο και την τοπική οικονομία, παράλληλα όμως έχει οδηγήσει και σε αύξηση περιστατικών κόπωσης, μικροτραυματισμών και αδυναμίας επιστροφής επισκεπτών από το μονοπάτι προς τη Μονή Στομίου και αντίστροφα.
Από την επαγγελματική μου εμπειρία ως οδηγός υπαίθριων δραστηριοτήτων και υπεύθυνος τουριστικού γραφείου, εκτιμώ ότι βασικός παράγοντας πολλών συμβάντων είναι η ελλιπής ή μη ρεαλιστική ενημέρωση των επισκεπτών πριν από την άφιξή τους στο σημείο εκκίνησης, κυρίως κατά το στάδιο προβολής, κράτησης και οργάνωσης της επίσκεψης.
Ιδιαίτερα όταν οι επισκέπτες μετακινούνται από μακρινές περιοχές της Ελλάδας, είναι συχνό να έχει ήδη ληφθεί η απόφαση συμμετοχής χωρίς να έχουν παρουσιαστεί με σαφήνεια οι πραγματικές απαιτήσεις της διαδρομής. Ως αποτέλεσμα, ακόμη και όταν ενημερώνονται επιτόπου, αρκετοί επιλέγουν να ξεκινήσουν την πορεία, θεωρώντας ότι είναι πλέον αργά να αλλάξουν πρόγραμμα, καθώς έχουν ήδη πληρώσει.
Η ορθή και πλήρης ενημέρωση των επισκεπτών δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως προαιρετική καλή πρακτική, αλλά ως βασική υποχρέωση που οφείλει να θεσπιστεί και να εποπτεύεται από την Πολιτεία, ιδίως σε διαδρομές με αυξημένες απαιτήσεις και επαναλαμβανόμενα συμβάντα.
Για τον λόγο αυτό, κρίνεται σκόπιμη η πρόβλεψη συγκεκριμένων υποχρεώσεων ενημέρωσης για διοργανωτές εκδρομών, τουριστικά γραφεία και λοιπούς παρόχους σχετικών υπηρεσιών, καθώς και η επιβολή αναλογικών κυρώσεων σε περιπτώσεις παραπλανητικής, ελλιπούς ή ανακριβούς πληροφόρησης.
Η σωστή ενημέρωση αποτελεί μέτρο πρόληψης ατυχημάτων και συμβάλλει ουσιαστικά στη μείωση περιστατικών, στη λιγότερη δέσμευση διασωστικών δυνάμεων, στη μείωση άσκοπων μετακινήσεων προσωπικού έκτακτης ανάγκης, στη μικρότερη επιβάρυνση μονάδων υγείας και στη διατήρηση διαθέσιμων πόρων για πραγματικά επείγοντα περιστατικά.
Η συγκεκριμένη πορεία θα πρέπει να συνοδεύεται από σαφή ενημέρωση ήδη από το στάδιο της προώθησης και της κράτησης ως προς:
• το συνολικό μήκος της διαδρομής (με επιστροφή)
• τον απαιτούμενο χρόνο μετάβασης και επιστροφής με ήπιο ρυθμό και στάσεις
• την ανηφορική επιβάρυνση και τη φυσική καταπόνηση
• το είδος του εδάφους
• την ανάγκη χρήσης κατάλληλων υποδημάτων
• την καταλληλότητα για ηλικιωμένους ή άτομα με περιορισμένη φυσική κατάσταση
• βασικές οδηγίες ενυδάτωσης και προετοιμασίας
Προτεινόμενα μέτρα πρόληψης:
- Υποχρεωτική και σαφής προενημέρωση των επισκεπτών από διοργανωτές εκδρομών, τουριστικά γραφεία και κάθε φορέα που προωθεί οργανωμένη επίσκεψη προς τη Μονή Στομίου, τόσο σε ψηφιακή όσο και σε έντυπη μορφή.
- Ρητή αναφορά των βασικών χαρακτηριστικών της διαδρομής σε κάθε σχετική διαφημιστική καταχώριση, πακέτο εκδρομής ή οργανωμένη ανακοίνωση.
- Τοποθέτηση ενημερωτικής σήμανσης στο σημείο εκκίνησης με χρόνο πορείας, βαθμό δυσκολίας, ελάχιστο απαιτούμενο εξοπλισμό και βασικές οδηγίες ασφαλείας.
- Ενίσχυση ενημέρωσης σε περιόδους αυξημένης προσέλευσης (αργίες, Σαββατοκύριακα, εορτές).
Πρόταση επιχειρησιακής ενίσχυσης:
Με βάση την πρακτική γνώση της συγκεκριμένης διαδρομής, καθώς και τη μορφολογία της πρόσβασης, η οποία περιλαμβάνει τόσο ευρύτερα βατά τμήματα όσο και ορισμένα στενότερα σημεία που απαιτούν αυξημένη προσοχή, θεωρώ ότι αξίζει να εξεταστεί πιλοτικά η χρήση ειδικών οχημάτων παντός εδάφους (ATV ή άλλων αντίστοιχων μέσων ταχείας πρόσβασης), υπό την ευθύνη και τον σχεδιασμό των αρμόδιων υπηρεσιών.
Η χρήση τέτοιων μέσων θα μπορούσε να προσφέρει:
• ταχύτερη πρώτη προσέγγιση περιστατικών
• άμεση μεταφορά πρώτων βοηθειών ή υγειονομικού εξοπλισμού
• υποστήριξη τραυματία έως την άφιξη πρόσθετων δυνάμεων
• ασφαλέστερη απομάκρυνση σε ήπια περιστατικά όπου αυτό κρίνεται εφικτό
• μείωση άσκοπων δεσμεύσεων εξειδικευμένων δυνάμεων για μικρότερης βαρύτητας περιστατικά
• μεγαλύτερη διαθεσιμότητα μονάδων για σοβαρά συμβάντα στην ευρύτερη περιοχή
Η πρόταση αυτή δεν αφορά υποκατάσταση των επίσημων διασωστικών υπηρεσιών, αλλά τη διερεύνηση πρόσθετων επιχειρησιακών εργαλείων που μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά.
Ως επαγγελματίας χειριστής και διοργανωτής δραστηριοτήτων με οχήματα παντός εδάφους, παραμένω στη διάθεσή σας για επιτόπια παρουσίαση σε πραγματικές συνθήκες πεδίου, ώστε οι αρμόδιες αρχές να αξιολογήσουν τις δυνατότητες, τους περιορισμούς και τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας λύσης.
Σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας και παραμένω διαθέσιμος για κάθε διευκρίνιση ή συνάντηση.
Με εκτίμηση,
Αναστάσιος Βαφειάδης
Outdoor Activity Guide
Πιστοποιημένος Χειριστής Οχημάτων Παντός Εδάφους