Ψηφιακό «μάτι» στους δρόμους: Στη Βουλή το νέο σύστημα καμερών και προστίμων

Στην ολομέλεια της βουλής αναμένεται να ψηφιστεί το νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ψηφιακή ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Το σχέδιο νόμου προβλέπει τη δημιουργία ενός ενιαίου εθνικού ηλεκτρονικού συστήματος που θα καταγράφει και θα διαχειρίζεται τις παραβάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, με τη βοήθεια καμερών και τεχνητής νοημοσύνης.

Στόχος είναι πιο γρήγορη, διαφανής και αυτοματοποιημένη διαδικασία από την καταγραφή της παράβασης μέχρι την πληρωμή του προστίμου, αλλά και η μείωση των τροχαίων ατυχημάτων.

Τι αλλάζει για τον οδηγό

Με το νέο Εθνικό Ηλεκτρονικό Σύστημα (ΕΗΣ):

• οι παραβάσεις θα καταγράφονται ψηφιακά,

• θα εκδίδεται ηλεκτρονικά η πράξη βεβαίωσης παράβασης,

  

  ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

  Εξάρχεια: Νεκρός 35χρονος από πυροβολισμούς – Βρέθηκαν κάλυκες στο σημείο (video)

• η κλήση θα αποστέλλεται στη θυρίδα του πολίτη στο gov.gr,

• θα μπορεί να υποβληθεί ένσταση ηλεκτρονικά,

• η συζήτηση της ένστασης θα γίνεται και με τηλεδιάσκεψη,

• η πληρωμή του προστίμου θα γίνεται ηλεκτρονικά.

Το ΕΗΣ θα «μιλά» με άλλα συστήματα του δημοσίου (μητρώο οχημάτων, ΑΑΔΕ, μητρώο πολιτών), ώστε να ταυτοποιείται γρήγορα ο ιδιοκτήτης ή ο οδηγός. Προβλέπεται και δυνατότητα δήλωσης του πραγματικού οδηγού μέσα σε επτά ημέρες.

Κάμερες, τεχνητή νοημοσύνη και είδη παραβάσεων

Στο νέο σύστημα εντάσσεται ένα δίκτυο καμερών σε δρόμους, κόμβους και σημεία αυξημένης επικινδυνότητας. Οι κάμερες:

• εγκαθίστανται μόνο όπου υπάρχει ιστορικό πολλών τροχαίων ή έντονη κυκλοφορία,

• επιλέγονται μετά από μελέτη και με σύμφωνη γνώμη της Ελληνικής Αστυνομίας,

• λειτουργούν με επεξεργασία εικόνας μέσω τεχνητής νοημοσύνης.

Οι αλγόριθμοι αναγνωρίζουν:

• αριθμό κυκλοφορίας,

• βασικά χαρακτηριστικά οχήματος,

• χρήση κινητού,

• μη χρήση ζώνης ή κράνους.

Παράλληλα, προβλέπεται αυτόματη θόλωση προσώπων και οχημάτων που δεν σχετίζονται με την παράβαση, ώστε να περιορίζεται η ταυτοποίηση τρίτων.

Οι παραβάσεις που θα καταγράφονται ως επ’ αυτοφώρω περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

• υπερβολική ταχύτητα,

• παραβίαση κόκκινου,

• παράνομη στάθμευση,

• χρήση κινητού εν κινήσει,

• μη χρήση ζώνης ή κράνους,

• κίνηση σε λεωφορειολωρίδα ή λωρίδα έκτακτης ανάγκης,

• παραποίηση πινακίδων.

Ο εξουσιοδοτημένος χειριστής του συστήματος βλέπει το υλικό, επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για παράβαση και τότε εκδίδεται αυτόματα η πράξη βεβαίωσης.

Ποιος ελέγχει το σύστημα και τι γίνεται με τα δεδομένα

Το ΕΗΣ θα λειτουργεί με συγκεκριμένους σκοπούς και όρια:

• για κάθε υποσύστημα ορίζεται ξεκάθαρα σε τι χρησιμεύει,

• καθορίζονται ανώτατα χρονικά όρια διατήρησης των δεδομένων,

• η εγκατάσταση καμερών απαιτεί μελέτη επιπτώσεων στην προστασία δεδομένων και στα θεμελιώδη δικαιώματα.

Κεντρικό ρόλο αναλαμβάνει η νέα υπηρεσία «Οδυσσέας» (Οδική Υπηρεσία Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας), η οποία:

• εποπτεύει το δίκτυο καμερών,

• συντονίζει την ψηφιακή διαχείριση παραβάσεων,

• παρακολουθεί την είσπραξη προστίμων,

• λειτουργεί το εθνικό παρατηρητήριο οδικής ασφάλειας.

Τα πρόστιμα που δεν πληρώνονται μέσα σε οκτώ μήνες στέλνονται στην ΑΑΔΕ για αναγκαστική είσπραξη. Τα έσοδα συγκεντρώνονται στο Εθνικό Ταμείο Οδικής Ασφάλειας και διανέμονται σε δήμους, φορείς συγκοινωνιών, ταμεία ασφαλείας και την ίδια την «Οδυσσέας» για δράσεις οδικής ασφάλειας.

Το νέο σύστημα θα εφαρμόζεται μόνο σε παραβάσεις που τελούνται μετά την επίσημη ενεργοποίησή του.

Πώς τοποθετούνται τα κόμματα

Οι βασικές πολιτικές γραμμές συνοψίζονται ως εξής:

• Νέα Δημοκρατία: στηρίζει το νομοσχέδιο, θεωρεί ότι η τεχνολογία μπορεί να αλλάξει την οδηγική συμπεριφορά και να μειώσει τα τροχαία, εφόσον υπάρχει διαφάνεια και εμπιστοσύνη.

• ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής: ζητά αυστηρές εγγυήσεις, λογοδοσία και πλήρη προστασία δικαιωμάτων, εκφράζοντας ανησυχία για κατάχρηση δεδομένων, με φόντο προηγούμενες υποθέσεις παρακολουθήσεων.

• ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ: τονίζει ότι οι κάμερες είναι μόνο δευτερεύον εργαλείο και ότι απαιτείται ολοκληρωμένη στρατηγική (υποδομές, κυκλοφοριακή αγωγή, ασφαλείς δρόμοι) για ουσιαστική μείωση των τροχαίων.

• ΚΚΕ: μιλά για «ψηφιακό εισπρακτικό μηχανισμό» και υποστηρίζει ότι η έμφαση στο «ανθρώπινο λάθος» καλύπτει τις κρατικές ευθύνες για την κατάσταση του οδικού δικτύου.

• Νέα Αριστερά: κάνει λόγο για τιμωρητικό και εισπρακτικό πλαίσιο, με νομικές ασάφειες που μπορεί να επιτρέψουν ευρύτερη χρήση του συστήματος.

• Ελληνική Λύση: θεωρεί ότι χωρίς βελτίωση των δρόμων και αντιμετώπιση κακοτεχνιών, η ψηφιακή επιτήρηση δεν θα μειώσει ουσιαστικά τα τροχαία.

• Νίκη και Πλεύση Ελευθερίας: εκφράζουν έντονες ανησυχίες για κίνδυνο ευρείας παρακολούθησης, έλλειψη επαρκούς ελέγχου από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων και πιθανή κατάχρηση του συστήματος από την εκάστοτε κυβέρνηση.