Reuters: Τα κόκκινα δάνεια κρατούν εκτός τραπεζών 1,5 εκατ. Έλληνες

Τη βαριά σκιά που εξακολουθούν να ρίχνουν τα κόκκινα δάνεια στην ελληνική οικονομία, παρά τη δυναμική ανάκαμψη των τελευταίων ετών, αναδεικνύει ρεπορτάζ του Reuters από την Αθήνα.

Το διεθνές πρακτορείο ξεκινά το θέμα του με την περίπτωση του Γιώργου, ιδιοκτήτη κοσμηματοπωλείου έξω από την Αθήνα, ο οποίος όταν ξέσπασε η κρίση χρέους στην Ελλάδα, το 2009, είχε λάβει δάνειο 100.000 ευρώ. Εκείνη την περίοδο, ο τζίρος της επιχείρησής του άρχιζε να καταρρέει.

Καθώς ο ελληνικός χρηματοπιστωτικός τομέας βυθιζόταν στην κρίση, το κόκκινο δάνειό του μεταφέρθηκε από τράπεζα σε τράπεζα και τελικά κατέληξε σε εταιρεία διαχείρισης πιστώσεων. Η εταιρεία απέρριψε το αίτημά του να αποπληρώσει το χρέος με δόσεις που θα μπορούσε να αντέξει οικονομικά και η υπόθεση οδηγήθηκε στα δικαστήρια, όπου παραμένει μέχρι σήμερα.

Στο μεταξύ, το χρέος του έχει διπλασιαστεί λόγω των απλήρωτων τόκων.

«Έχω μια θηλιά στον λαιμό εδώ και 16 χρόνια. Είμαι παγιδευμένος», δήλωσε ο Γιώργος στο Reuters, ζητώντας να μη δημοσιοποιηθεί το πλήρες όνομά του. «Δεν μπορώ να πάρω νέο δάνειο για να πληρώσω το παλιό, να επενδύσω στην επιχείρησή μου ή ακόμη και να εκδώσω πιστωτική κάρτα».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πτώση στις τιμές του πετρελαίου μετά την πρόοδο στις συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν

Σύμφωνα με το Reuters, η Ελλάδα έχει ανακάμψει ισχυρά από την κρίση τα τελευταία χρόνια και η ανάπτυξή της ξεπερνά πλέον τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, το μεγάλο απόθεμα των εκκρεμών κόκκινων δανείων εξακολουθεί να υπονομεύει αθόρυβα την πλήρη ανάκαμψη της οικονομίας.

Το πρόβλημα αφορά όχι μόνο παλιούς δανειολήπτες, αλλά και εν δυνάμει αγοραστές κατοικιών και επιχειρήσεις, οι οποίοι δεν μπορούν να αποκτήσουν ξανά πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό αν δεν διευθετήσουν πρώτα τα παλαιά τους χρέη. Η διαδικασία αυτή, όπως σημειώνουν δανειολήπτες, αξιωματούχοι και ειδικοί που μίλησαν στο Reuters, μπορεί να διαρκέσει χρόνια.

Ως αποτέλεσμα, περίπου 1,5 εκατομμύριο πολίτες, σχεδόν το ένα τέταρτο του ενήλικου πληθυσμού της χώρας, παραμένουν αποκλεισμένοι από το τραπεζικό σύστημα. Σχεδόν οι μισοί από αυτούς είναι ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων, σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης και των εταιρειών διαχείρισης.

Παράλληλα, περίπου 75 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο του ΑΕΠ της Ελλάδας, παραμένουν μπλοκαρισμένα λόγω δικαστικών διαφορών ή καθυστερήσεων στις ρυθμίσεις από τις εταιρείες διαχείρισης.

«Μια οικονομία δεν μπορεί να αναπτύσσεται με βιώσιμο τρόπο όταν τόσο μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν έχει πρόσβαση σε χρηματοδότηση, επενδυτικά εργαλεία, επιχειρηματικά δάνεια ή πιστωτικές κάρτες», δήλωσε στο Reuters η δικηγόρος Νανά Παπαδογεωργάκη, η οποία εκπροσωπεί δεκάδες ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων.

Το υπουργείο Δικαιοσύνης ανέφερε στο Reuters ότι η πρόσφατη μεταρρύθμιση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και η πρόσληψη 1.000 επιπλέον δικαστών έχουν μειώσει σημαντικά τους χρόνους εκδίκασης. Σύμφωνα με το υπουργείο, οι υποθέσεις χρειάζονται πλέον κατά μέσο όρο 315 ημέρες για να επιλυθούν, από 1.200 ημέρες πριν από δύο χρόνια. Τα εκκρεμή δάνεια, όπως εκτιμά, αναμένεται να έχουν διευθετηθεί έως το 2028.

Ωστόσο, αξιωματούχοι και ειδικοί εκτιμούν ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον πέντε χρόνια προτού οι εταιρείες διαχείρισης καταφέρουν να διευθετήσουν τα κόκκινα δάνεια.

«Εξακολουθούν να υπάρχουν τεράστιες καθυστερήσεις — όχι 700 ημέρες, αλλά πολύ περισσότερες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάσουν έως και τις 1.000 ημέρες», σημείωσε η κ. Παπαδογεωργάκη, προσθέτοντας ότι υπάρχουν υποθέσεις που θα εξεταστούν από τα δικαστήρια το 2035.

Το Reuters υπενθυμίζει ότι το 2015, υπό την πίεση των πιστωτών, η Ελλάδα δημιούργησε νομικό πλαίσιο που επέτρεψε στις τράπεζες να μεταβιβάσουν πάνω από το 90% των κόκκινων δανείων τους, ύψους 110 δισ. ευρώ, σε εξειδικευμένες εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων.

Ωστόσο, η αγορά των κόκκινων δανείων δεν λειτούργησε για χρόνια όπως αναμενόταν, μεταξύ άλλων λόγω διοικητικών καθυστερήσεων. Οι εταιρείες διαχείρισης, που αναδιαρθρώνουν δάνεια και ρευστοποιούν ακίνητα που έχουν δοθεί ως εγγύηση, βρέθηκαν στο επίκεντρο έντονης κοινωνικής δυσαρέσκειας μέσα στην περίοδο της λιτότητας.

Η μεγάλη πλειονότητα των δανειοληπτών είχε χρησιμοποιήσει ακίνητα ως εγγύηση, κυρίως κύριες κατοικίες που προστατεύονταν από τη νομοθεσία. Υπό τον φόβο απώλειας της κατοικίας τους, πολλοί προσέφυγαν στα δικαστήρια.

«Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για την ταχεία διευθέτηση των κόκκινων δανείων», δήλωσε στο Reuters η γενική γραμματέας Ιδιωτικού Χρέους του υπουργείου Οικονομικών, Θεώνη Αλαμπάση.

Διεθνείς θεσμοί, όπως το ΔΝΤ και η Ευρωπαϊκή Ένωση, που στήριξαν χρηματοδοτικά την Ελλάδα κατά την περίοδο της κρίσης, έχουν επανειλημμένα ασκήσει κριτική στη χώρα για τις καθυστερήσεις στην εκκαθάριση των κόκκινων δανείων. Αξιωματούχος του ΔΝΤ δήλωσε τον Μάρτιο ότι απαιτούνται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις.

Από την πλευρά τους, οι εταιρείες διαχείρισης υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα βρίσκεται στο ίδιο το σύστημα. Η Ένωση Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις, στην οποία συμμετέχουν εταιρείες όπως η DoValue και η Intrum, ανέφερε στο Reuters ότι όταν η δραστηριότητα των εταιρειών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από νομικές διαδικασίες και συχνά από ασυνεπείς ή αντικρουόμενες δικαστικές αποφάσεις, το αποτέλεσμα επηρεάζεται σημαντικά.

Την ίδια ώρα, οι ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων δηλώνουν ότι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις.

«Θα πεθάνουμε χωρίς ποτέ να αποπληρώσουμε τα χρέη μας», είπε ιδιοκτήτης μικρού ξενοδοχείου στην Κρήτη, ο οποίος είχε λάβει δάνειο περίπου 1,2 εκατ. ευρώ στις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Όπως ανέφερε, η εταιρεία διαχείρισης ζητά την καταβολή 2 εκατ. ευρώ μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. «Δεν μπορούμε ούτε ένα παλιό κλιματιστικό να αντικαταστήσουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Το ρεπορτάζ του Reuters αναδεικνύει μια από τις πιο επίμονες εκκρεμότητες της ελληνικής κρίσης: τα κόκκινα δάνεια μπορεί να έχουν απομακρυνθεί από τους ισολογισμούς των τραπεζών, όμως εξακολουθούν να βαραίνουν νοικοκυριά, μικρές επιχειρήσεις και τελικά την ίδια την αναπτυξιακή προοπτική της οικονομίας.