Ρεύμα, νερό και Data Centers – Η συζήτηση πρέπει να γίνει τώρα!

Η ερώτηση που κατέθεσε το «Κοινό των Ηπειρωτών» για τα δύο Data Centers που σχεδιάζονται στη ΒΙΠΕ Ιωαννίνων έχει μία αξία που ξεπερνά τα όρια της συνηθισμένης αντιπαράθεσης στο Περιφερειακό Συμβούλιο της ερχόμενης Τρίτης.

Ανοίγει εγκαίρως μια συζήτηση που κανονικά θα έπρεπε να έχει ανοίξει από τις ίδιες τις τοπικές αρχές: “τι σημαίνει για τα Ιωάννινα η ταυτόχρονη λειτουργία δύο τόσο ενεργοβόρων υποδομών και ποιο μπορεί να είναι το αποτύπωμά τους στο ηλεκτρικό δίκτυο και στους υδατικούς πόρους της περιοχής;”.

Γιατί εδώ δεν συζητάμε πλέον θεωρητικά. Τα δύο σχεδιαζόμενα Data Centers έχουν συνολική αναφερόμενη ισχύ 29,5 MW και με συγκεκριμένες υποθετικές παραδοχές λειτουργίας, η ετήσια κατανάλωσή τους μπορεί να αντιστοιχεί σε δεκάδες χιλιάδες μέσες οικιακές καταναλώσεις.

Και το ερώτημα είναι πολύ συγκεκριμένο: Οι τοπικές αρχές έχουν εκτιμήσει τι σημαίνουν όλα αυτά ή απλώς αδειοδοτούν δύο ακόμη ιδιωτικές επενδύσεις;

Η διεθνής εμπειρία υπάρχει και δεν επιτρέπει σε κανέναν να ισχυριστεί στο μέλλον ότι «δεν γνωρίζαμε».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ελεύθερο πανεπιστήμιο με φοιτητές που δεν καταλαβαίνουν τι διαβάζουν;

Τα Data Centers έχουν ήδη προκαλέσει έντονες συζητήσεις διεθνώς για τις τεράστιες απαιτήσεις τους σε ηλεκτρική ενέργεια, για την κατανάλωση νερού και για την πίεση που μπορούν να ασκήσουν στις υφιστάμενες υποδομές.

Τον Ιούλιο, το Reuters κατέγραψε περιοχές στις οποίες οι αρχές έχουν επιβάλει περιορισμούς ή ακόμη και απαγορεύσεις στην ανάπτυξη Data Centers. Στο Άμστερνταμ δεν επιτρέπονται νέες εγκαταστάσεις ή επεκτάσεις έως τουλάχιστον το 2030, ενώ γύρω από το Δουβλίνο είχε επιβληθεί ουσιαστικά πάγωμα νέων συνδέσεων από το 2021 λόγω της πίεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο. Στο Monterey Park της Καλιφόρνιας οι ίδιοι οι κάτοικοι ψήφισαν τον Ιούνιο του 2026 υπέρ της μόνιμης απαγόρευσής τους. Στην Ιρλανδία, μάλιστα, τα Data Centers καταναλώνουν πλέον σχεδόν το ένα τέταρτο της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.

Άρα το θέμα δεν είναι αν τα Data Centers είναι «καλά» ή «κακά». Το θέμα είναι “πόσο αντέχει μια περιοχή”.

Στην Ήπειρο έχουμε μια μακρά και μάλλον δυσάρεστη παράδοση. Για δεκαετίες, Δήμοι, πρώην Νομαρχίες και σήμερα η Περιφέρεια αντιμετωπίζουν συχνά τον ρόλο τους απέναντι στις μεγάλες ιδιωτικές επενδύσεις περισσότερο ως “τροχονόμοι” επενδυτικών συμφερόντων παρά ως αρχές που οφείλουν πρώτα να σχεδιάζουν, να υπολογίζουν και να προστατεύουν το δημόσιο συμφέρον.

Δεν μπορεί στο όνομα καμίας ανάπτυξης να τεθούν σε διακινδύνευση δύο βασικά αγαθά: το ηλεκτρικό ρεύμα και το νερό του πληθυσμού. Και ειδικά για το δεύτερο, η ειρωνεία στην Ήπειρο περισσεύει. Ζούμε σε μία από τις πλέον βροχερές περιοχές της χώρας και παρ’ όλα αυτά γνωρίζουμε πολύ καλά τι σημαίνουν προβλήματα υδροδότησης ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι. Την ίδια ώρα, μην ξεχνάμε, ιδιωτικές εταιρείες εμφιάλωσης νερού, υπεραντλούν το πολύτιμο αγαθό.

Η ερώτηση του «Κοινού των Ηπειρωτών» προσφέρει λοιπόν το ερέθισμα. Από εδώ και πέρα η ευθύνη περνά στην Περιφερειακή Αρχή. Και οι απαντήσεις δεν μπορεί να είναι γενικές. Οφείλουν να δοθούν τώρα, πριν λειτουργήσουν οι εγκαταστάσεις.

Και μιας και μιλάμε για απαντήσεις από την Περιφέρεια…

Τι απέγινε τελικά η ποινή αργίας ενός μήνα του Περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρου Καχριμάνη που του επέβαλε “πρωτόδικα” το Πειθαρχικό Συμβούλιο;

Τι έγινε με την προσφυγή του Περιφερειάρχη; Εκδικάστηκε; Υπάρχει απόφαση; Ακυρώθηκε ή διατηρήθηκε η ποινή;

Υπάρχει εν τέλει, περίπτωση ο Περιφερειάρχης να εξέτισε τον έναν μήνα αργίας και να μην το μάθαμε ποτέ;

Γιατί είτε πρόκειται για Data Centers είτε για τις αποφάσεις που αφορούν τον ίδιο τον Περιφερειάρχη, ένα πράγμα πρέπει κάποτε να γίνει αυτονόητο: η Περιφέρεια δεν διοικείται πίσω από κλειστές πόρτες. Και οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν.