Σ. Αρναούτογλου: Να ανακηρυχθεί το 2028 Ευρωπαϊκό Έτος Νησιών και Ορεινών Περιοχών – Στο επίκεντρο η δημογραφική εγκατάλειψη

Την ανακήρυξη του 2028 ως Ευρωπαϊκού Έτους Νησιών και Ορεινών Περιοχών ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου, καλώντας παράλληλα την ελληνική κυβέρνηση να αξιοποιήσει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, για την προώθηση της πρωτοβουλίας.

Με ερώτησή του προς την Κομισιόν, ο Έλληνας ευρωβουλευτής επαναφέρει το ζήτημα της ευρωπαϊκής στήριξης των νησιωτικών και ορεινών περιοχών, συνδέοντάς το με τη δημογραφική συρρίκνωση, τις ελλείψεις σε βασικές δημόσιες υπηρεσίες και τις περιορισμένες δυνατότητες απασχόλησης που οδηγούν ολοένα περισσότερους κατοίκους στην εγκατάλειψη του τόπου τους. Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ήπειρο, όπου η πληθυσμιακή υποχώρηση σε ορεινούς δήμους, οι μεγάλες αποστάσεις από υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης και οι δυσκολίες πρόσβασης σε θέσεις εργασίας αποτελούν διαχρονικά προβλήματα.

Ο Σάκης Αρναούτογλου καλεί την ελληνική κυβέρνηση να εντάξει την πρόταση στις προτεραιότητες της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Όπως υποστηρίζει, η Ελλάδα, με εκατοντάδες νησιά και πολυάριθμες ορεινές κοινότητες, μπορεί να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση ευρωπαϊκών συμμαχιών και στη διεκδίκηση συγκεκριμένων πολιτικών για τις περιοχές που αντιμετωπίζουν μόνιμα γεωγραφικά και δημογραφικά μειονεκτήματα.

Στόχος είναι η ανακήρυξη του 2028 να συνδεθεί με συγκεκριμένες δράσεις και χρηματοδοτικά εργαλεία, ιδιαίτερα ενόψει της νέας ευρωπαϊκής προγραμματικής περιόδου 2028–2034.

Η πρόταση δεν διατυπώνεται για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όπως υπενθυμίζει ο ευρωβουλευτής, ήδη από τις 4 Φεβρουαρίου 2016 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είχε ζητήσει την καθιέρωση Ευρωπαϊκού Έτους Νησιών και Ορεινών Περιοχών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μαρινάκης: Αυτοδυναμία ή αποτυχία κάτω από 25% – Αποκλείει συνεργασία με κόμματα δεξιότερα της ΝΔ (βίντεο)

Ακολούθησε νέο ψήφισμα στις 7 Ιουνίου 2022, με το οποίο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να ανακηρύξει το 2024 Ευρωπαϊκό Έτος Νησιών.

Ωστόσο, καμία από τις δύο προτάσεις δεν υλοποιήθηκε. Με τη νέα κοινοβουλευτική του ερώτηση, ο Σάκης Αρναούτογλου ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους δεν προχώρησαν οι προηγούμενες πρωτοβουλίες και να διευκρινίσει εάν προτίθεται να αναλάβει αντίστοιχη δράση για το 2028.

Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή, οι κάτοικοι μικρών νησιών και ορεινών περιοχών αντιμετωπίζουν κοινά προβλήματα, παρά τις γεωγραφικές διαφορές μεταξύ τους. Η έλλειψη γιατρών και εκπαιδευτικών, το υψηλό κόστος μεταφορών και ενέργειας, οι περιορισμένες θέσεις εργασίας και η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία επιβαρύνουν την καθημερινότητα των πολιτών. Οι συνθήκες αυτές, όπως επισημαίνει, ενισχύουν τη δημογραφική συρρίκνωση και περιορίζουν τις δυνατότητες των νέων να παραμείνουν ή να επιστρέψουν στον τόπο καταγωγής τους.

Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην προώθηση πολιτικών για τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης και των μεταφορών, καθώς και για τη στήριξη της αγροτικής παραγωγής, της κτηνοτροφίας, της αλιείας και της τοπικής επιχειρηματικότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμμετοχή των ορεινών και νησιωτικών δήμων, των παραγωγικών φορέων, των τοπικών κοινωνιών και των νέων ανθρώπων στον σχεδιασμό των σχετικών παρεμβάσεων.

«Η Ευρώπη δεν τελειώνει εκεί που τελειώνουν οι μεγάλες πόλεις»

Σε δήλωσή του, ο Σάκης Αρναούτογλου υπογραμμίζει την ανάγκη η ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής να αποκτήσει ουσιαστικό αντίκρισμα στην καθημερινότητα των κατοίκων των απομακρυσμένων περιοχών. «Η Ευρώπη δεν τελειώνει εκεί που τελειώνουν οι μεγάλες πόλεις. Συνεχίζεται στα μικρά νησιά, στα ορεινά χωριά, στις πιο απομακρυσμένες γωνιές της ηπείρου μας», τονίζει.

Αναφερόμενος στην πρόσφατη παρουσία του στην Κάσο, στο Συνέδριο του Δικτύου Μικρών Νησιών, σημειώνει ότι οι ανησυχίες των κατοίκων για το μέλλον των νησιών τους είναι αντίστοιχες με εκείνες που συναντά στους ορεινούς δήμους της χώρας. «Πώς θα μείνει ένας νέος στον τόπο του όταν δεν βρίσκει δουλειά; Πώς θα δημιουργήσει μια οικογένεια όταν δεν υπάρχει προσιτή κατοικία; Πώς θα κρατηθεί ζωντανό ένα χωριό όταν κλείνει το σχολείο του ή όταν ο πλησιέστερος γιατρός βρίσκεται δεκάδες χιλιόμετρα μακριά;», διερωτάται.

Ο ευρωβουλευτής επισημαίνει ότι η ισότητα των ευκαιριών δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας ενός πολίτη. «Δεν μπορούμε να μιλάμε για μια Ευρώπη ισότητας και συνοχής όταν ο τόπος στον οποίο γεννιέται ή ζει ένας άνθρωπος καθορίζει τις ευκαιρίες και το μέλλον του», αναφέρει.

Κεντρικό στοιχείο της παρέμβασης αποτελεί η ανάγκη δημιουργίας των κατάλληλων συνθηκών ώστε οι κάτοικοι των ορεινών και νησιωτικών περιοχών να μπορούν να συνεχίσουν τη ζωή τους στον τόπο τους. «Πάνω απ’ όλα, θέλουμε να δώσουμε πραγματικό περιεχόμενο στο δικαίωμα των ανθρώπων να μένουν και να επιστρέφουν στον τόπο τους», υπογραμμίζει ο Σάκης Αρναούτογλου. Όπως εξηγεί, η ευρωπαϊκή πολιτική πρέπει να δημιουργεί προϋποθέσεις για την απασχόληση των νέων, τη δημιουργία οικογένειας και την επιστροφή όσων αναγκάστηκαν να μετακινηθούν σε αστικά κέντρα ή άλλες περιοχές. «Η ευρωπαϊκή συνοχή δεν μπορεί να μετριέται μόνο με αριθμούς και χρηματοδοτήσεις. Πρέπει να αποτυπώνεται στην καθημερινότητα των ανθρώπων, ακόμη και στο πιο μικρό νησί, ακόμη και στο πιο απομακρυσμένο ορεινό χωριό», σημειώνει.

Τα τρία ερωτήματα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Στην κοινοβουλευτική του ερώτηση, ο Σάκης Αρναούτογλου επικαλείται το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο προβλέπει ιδιαίτερη προσοχή στις περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημογραφικά μειονεκτήματα.

Με βάση αυτή τη θεσμική πρόβλεψη, ζητά από την Κομισιόν να διευκρινίσει:

• Για ποιους λόγους δεν υλοποιήθηκαν οι σχετικές προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2016 και το 2022.
• Εάν προτίθεται να αναλάβει πρωτοβουλία για την ανακήρυξη του 2028 ως Ευρωπαϊκού Έτους Νησιών και Ορεινών Περιοχών, με συγκεκριμένες δράσεις για τη δημογραφική συρρίκνωση και την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
• Εάν είναι διατεθειμένη να συνεργαστεί με την Ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το 2027, συνδέοντας την πρωτοβουλία με ευρωπαϊκές πολιτικές και χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η πρόταση βρίσκεται πλέον ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από την απάντηση της οποίας θα φανεί εάν υπάρχει πρόθεση να προχωρήσει η συγκεκριμένη θεσμική πρωτοβουλία.