Στεγαστικό: 14 νέες δράσεις έως το 2035 – Πρώτη κατοικία, κοινωνική στέγη και κλειστά ακίνητα στο επίκεντρο

Σε νέα φάση περνά ο κυβερνητικός σχεδιασμός για το στεγαστικό, με βασικό στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών και τη διεύρυνση των επιλογών για νοικοκυριά που δυσκολεύονται να αποκτήσουν ή να νοικιάσουν σπίτι.

Η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 περιλαμβάνει συνολικά 50 δράσεις, προϋπολογισμού άνω των 6,5 δισ. ευρώ. Από αυτές, οι 36 βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή ή έχουν δρομολογηθεί, ενώ οι υπόλοιπες 14 αποτελούν το επόμενο κύμα παρεμβάσεων.

Ο σχεδιασμός σύμφωνα με το liberal.gr δίνει έμφαση στη χρηματοδότηση της πρώτης κατοικίας, στην αξιοποίηση κλειστών και ανενεργών ακινήτων, στη δημιουργία κοινωνικής και προσιτής κατοικίας, στην αξιοποίηση δημόσιας γης και στην ενίσχυση της μακροχρόνιας μίσθωσης.

Νέος μηχανισμός για την πρώτη κατοικία

Στις βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνεται η δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού χρηματοδότησης πρώτης κατοικίας, που θα μπορούσε να αποτελέσει την επόμενη γενιά των προγραμμάτων «Σπίτι μου».

Το νέο εργαλείο εξετάζεται να στηρίζεται σε κίνητρα προς τις τράπεζες για τη χορήγηση στεγαστικών δανείων χαμηλότερου κόστους σε συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σεισμική δόνηση 3,7 Ρίχτερ στη Ζάκυνθο

Η χρηματοδότηση θα μπορούσε να αφορά αγορά κατοικίας, αποπεράτωση ακινήτου σε ιδιόκτητο οικόπεδο και παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Οι δυνητικοί πρόσθετοι ωφελούμενοι υπολογίζονται περίπου σε 16.000.

Κίνητρα για περισσότερες προσιτές κατοικίες

Κεντρικό μέρος της στρατηγικής αφορά την αύξηση της προσφοράς νέων κατοικιών.

Εξετάζονται χαμηλότοκα δάνεια, κρατικές εγγυήσεις και επιδοτήσεις επιτοκίου για επενδύσεις που θα δημιουργούν κοινωνικές ή προσιτές κατοικίες.

Οι ιδιώτες που θα αξιοποιούν τα συγκεκριμένα εργαλεία θα αναλαμβάνουν υποχρέωση να διαθέτουν μέρος των κατοικιών σε χαμηλότερες τιμές ή με όρους μακροχρόνιας μίσθωσης.

Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσονται και πολεοδομικά κίνητρα, με πρόσθετες δυνατότητες αξιοποίησης ακινήτων όταν δημιουργείται συγκεκριμένος αριθμός προσιτών κατοικιών.

Μειωμένος ΦΠΑ για κοινωνική κατοικία

Στο τραπέζι βρίσκονται και φορολογικά κίνητρα, μεταξύ των οποίων μειωμένος ΦΠΑ για κατασκευές κοινωνικής ή προσιτής κατοικίας.

Το μέτρο εξετάζεται να αφορά αποκλειστικά ακίνητα με συγκεκριμένη κοινωνική χρήση και μακροχρόνια δέσμευση.

Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετες φορολογικές παρεμβάσεις που μπορεί να αφορούν και τον ΕΝΦΙΑ.

Δημόσια γη για νέα σπίτια

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας.

Σε περιοχές με έντονη στεγαστική πίεση, δημόσιες εκτάσεις ή ανενεργά ακίνητα μπορούν να αξιοποιηθούν σε συνεργασία με ιδιώτες.

Ο επενδυτής θα αναλαμβάνει την κατασκευή ή ανακατασκευή κατοικιών και θα δεσμεύεται να διαθέτει μέρος τους με προσιτό μίσθωμα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Στέγαση για γιατρούς και εκπαιδευτικούς

Ειδική παρέμβαση σχεδιάζεται και για δημόσιους υπαλλήλους που εργάζονται σε περιοχές με υψηλό κόστος κατοικίας.

Γιατροί, νοσηλευτές, εκπαιδευτικοί και άλλοι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες εξεύρεσης κατοικίας, ιδιαίτερα σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές.

Προβλέπεται η δημιουργία ψηφιακής πλατφόρμας που θα καταγράφει διαθέσιμα ακίνητα και ανάγκες στέγασης, ώστε να διευκολύνεται η αντιστοίχιση κατοικιών και εργαζομένων.

Πλατφόρμα για φοιτητική συγκατοίκηση

Ανάλογο εργαλείο σχεδιάζεται και για τους φοιτητές.

Η πλατφόρμα θα επιτρέπει αναζήτηση κατοικίας και συγκατοίκου, με στόχο τη μείωση του κόστους ενοικίου και των πάγιων εξόδων.

Εξετάζεται επίσης σύνδεση με το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα και μηχανισμός εγγύησης προς ιδιοκτήτες.

Γραφεία Κοινωνικής Μίσθωσης

Σημαντική θέση στη νέα στρατηγική κατέχει και η δημιουργία Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης.

Τα γραφεία θα λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ ιδιοκτητών και νοικοκυριών που αναζητούν οικονομικότερη κατοικία, διευκολύνοντας συμφωνίες μακροχρόνιας μίσθωσης.

Για τη δημιουργία του δικτύου προβλέπεται χρηματοδότηση περίπου 6,5 εκατ. ευρώ.

Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής

Η κυβέρνηση σχεδιάζει επίσης τη δημιουργία Ενιαίου Φορέα Στεγαστικής Πολιτικής, ο οποίος θα αναλάβει τον συντονισμό των διαφορετικών προγραμμάτων και τη συγκέντρωση στοιχείων για την αγορά κατοικίας.

Για την πρώτη φάση λειτουργίας του προβλέπονται περίπου 3 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ 2021-2027.

Παράλληλα σχεδιάζεται Εξειδικευμένο Ταμείο Κοινωνικής Κατοικίας, με αρχικό κεφάλαιο 20 έως 25 εκατ. ευρώ.

Αλλαγές στη Golden Visa

Αλλαγές εξετάζονται και στο καθεστώς της Golden Visa.

Το υπό μελέτη μοντέλο προβλέπει δυνατότητα αγοράς περισσότερων ακινήτων από επενδυτές, με υποχρέωση να διατίθενται αποκλειστικά για μακροχρόνια μίσθωση επί συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Στόχος είναι η προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων να συνδέεται με πραγματική αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος.

Ταχύτερες οικοδομικές άδειες

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει και επιτάχυνση των διαδικασιών έκδοσης οικοδομικών αδειών.

Προβλέπεται περαιτέρω ψηφιοποίηση του συστήματος e-Άδειες, διασύνδεση με τον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη και αξιοποίηση αυτοματοποιημένων ελέγχων.

Εξετάζεται ακόμη η χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για ταχύτερο εντοπισμό ελλείψεων και λαθών στους φακέλους.

Νέος δείκτης τιμών ακινήτων

Στα σχέδια περιλαμβάνεται και η δημιουργία Εθνικού Δείκτη Τιμών Ακινήτων, ο οποίος θα συγκεντρώνει στοιχεία από αγοραπωλησίες, μισθωτήρια, φορολογικές βάσεις και τραπεζικές αποτιμήσεις.

Στόχος είναι η καλύτερη παρακολούθηση της αγοράς και η έγκαιρη καταγραφή ακραίων μεταβολών στις τιμές πώλησης και στα ενοίκια.

Στο επίκεντρο και η στεγαστική επισφάλεια

Η νέα στρατηγική επεκτείνεται και στην αντιμετώπιση της αστεγίας και της στεγαστικής επισφάλειας.

Προβλέπεται κεντρικό πληροφοριακό σύστημα, καλύτερη καταγραφή των ωφελουμένων και στενότερη σύνδεση των προγραμμάτων με τις κοινωνικές υπηρεσίες. Ο σχετικός προϋπολογισμός υπολογίζεται σε περίπου 1,81 εκατ. ευρώ.

Ποια μέτρα μπορεί να φτάσουν στη ΔΕΘ

Οι 14 δράσεις αποτελούν έναν πολυετή σχεδιασμό και δεν αναμένεται να εφαρμοστούν ταυτόχρονα.

Οι μεγαλύτερες πιθανότητες για άμεσες εξαγγελίες στη ΔΕΘ συγκεντρώνονται σε νέα εργαλεία χρηματοδότησης πρώτης κατοικίας, κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις, αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας και κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για την παραγωγή περισσότερων κατοικιών.

Το βασικό στοίχημα της νέας στεγαστικής πολιτικής είναι πλέον η αύξηση του πραγματικού αποθέματος διαθέσιμων κατοικιών, σε μια αγορά όπου οι υψηλές τιμές αγοράς και ενοικίασης εξακολουθούν να πιέζουν σημαντικό μέρος των νοικοκυριών.