Στη λογοδοσία της Περιφέρειας: Οι καθυστερήσεις, η υπέρβαση κόστους και περιβαλλοντική ζημιά στο δρόμο Πηγάδια-Πλάκα

Σοβαρά ζητήματα που αφορούν τόσο την εξέλιξη του οδικού έργου Πηγάδια – Πλάκα όσο και τις περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις που αυτό προκαλεί στην περιοχή των Τζουμέρκων θέτουν προς την Περιφερειακή Αρχή Καχριμάνη οι περιφερειακοί σύμβουλοι της “Λαϊκής Συσπείρωσης” Πρέντζας Γεώργιος, Ζέκα – Πάσχου Κωνσταντίνα, Κωτσαντής Κωνσταντίνος και Τσώλα Σοφία, στο πλαίσιο της ειδικής συνεδρίασης λογοδοσίας του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου.

Στην ερώτηση που κατατίθεται από τη “Λαϊκή Συσπείρωση” για τη συνεδρίαση της ερχόμενης Τρίτης, περιγράφεται μια εικόνα παρατεταμένων καθυστερήσεων, ελλιπούς μελετητικού σχεδιασμού, σημαντικών αποκλίσεων κόστους και σοβαρών περιβαλλοντικών παρεμβάσεων, σε μια περιοχή που έχει ήδη δοκιμαστεί σκληρά από επαναλαμβανόμενες πλημμυρικές καταστροφές. Οι σύμβουλοι κάνουν λόγο για έργο που προχωρά χωρίς ολοκληρωμένες γεωλογικές και περιβαλλοντικές μελέτες, με αλλεπάλληλες τροποποιήσεις, παρατάσεις και συμπληρωματικές συμβάσεις, ενώ επισημαίνουν τον κίνδυνο τα Τζουμέρκα να μετατραπούν σε ένα διαρκές εργοτάξιο χωρίς σαφή χρονικό και οικονομικό ορίζοντα ολοκλήρωσης.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις καθιζήσεις του δρόμου, στις αποθέσεις μπαζών σε ρέματα και χαράδρες, στις επιπτώσεις στο οικοσύστημα του Αράχθου και στις καταγεγραμμένες παρατηρήσεις του ΟΦΥΠΕΚΑ, αλλά και στη συνολική απουσία ενός ολοκληρωμένου αντιπλημμυρικού σχεδιασμού για την περιοχή. Μέσα από την ερώτηση, τίθεται ευθέως το ζήτημα της πολιτικής ευθύνης για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του έργου, καθώς και ο προβληματισμός αν ο συγκεκριμένος οδικός άξονας κινδυνεύει να εξελιχθεί σε παράγοντα περαιτέρω υποβάθμισης των Τζουμέρκων.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης, όπως κατατέθηκε για τη συζήτηση του Περιφερειακού Συμβουλίου:

Υπάρχουν όλες οι ενδείξεις πλέον ότι τα πολύπαθα από τις καταστροφικές πλημμύρες Τζουμέρκα, έχουν μπει με ευθύνη της Περιφερειακής Αρχής, σε μια πολυετή, περιβαλλοντικά καταστροφική περιπέτεια χωρίς να υπάρχει ορατή χρονικά και οικονομικά διέξοδος. Ήδη έχουν περάσει τα 2 χρόνια κατασκευής του υποτμήματος του οδικού έργου Πηγάδια -Κόμβος Πλατανούσας, τμήμα που εντελώς παραπλανητικά αναφέρεται διαρκώς από την Π. Αρχή ως τμήμα Πηγάδια- Γέφυρα Πλάκας, καθώς μέχρι τη γέφυρα Πλάκας απομένουν άλλα 4 χλμ. νέας εργολαβίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τρεις αρκούδες νεκρές σε Φλώρινα και Κοζάνη – Έρευνα για πυροβολισμούς και φόλες

Η συνέχεια θα είναι, με νέα μελέτη μέχρι τη γέφυρα της Πλάκας. Εκεί τα πράγματα δεν θα είναι εύκολα διότι το σημείο που βουλιάζει και μέχρι τώρα το θεραπεύουν με συνεχή μπαζώματα, σε 2 σημεία, το πρώτο στη Βρυσούλα και το 2ο στη θέση Εξαρχείκα (αφού ο δρόμος έχει μεγάλο πέταλο και συναντάει αυτό το σημείο πάλι από κάτω), σίγουρα θα χρειαστεί ειδικές μελέτες και ειδικές, κοστοβόρες τεχνικές για ασφαλή κατασκευή, λόγω της ύπαρξης υπόγειων υδάτων που προκαλούν καθιζήσεις στο δρόμο.

Έπειτα θα χρειαστεί νέα μελέτη και εργολαβία για τα 20 χλμ μέχρι τα Πράμαντα. Εκεί τα προβλήματα θα είναι ακόμα πιο μεγάλα, δεδομένου ότι η γεωμορφολογία είναι σαφέστατα πιο δύσκολή για στέρεους δρόμους, διότι εκεί τα εδάφη είναι φλύσχης. Πόσα χρόνια δηλ. τα Τζουμέρκα θα είναι εργοτάξιο με κλειστό τον δρόμο και δυσκολίες στην οδική πρόσβαση, θυμίζοντας την περιπέτεια του δρόμου Τύρια–Συστρούνι που μετράει 17 έτη κατασκευής λόγω των σαθρών εδαφών;

Το τμήμα του δρόμου που εκτελείται, βασίστηκε σε μια ελλιπή μελέτη που προέβλεπε χρόνο ολοκλήρωσης του έργου τα 2 έτη και σήμερα 2 χρόνια μετά έχει εκτελεστεί το 30% μόνο, υπήρξαν αλλαγές στην μελέτη για 2 στροφές του δρόμου (σε μήκος 300 μέτρων) που οδήγησαν σε συμπληρωματική σύμβαση που αύξησε το κόστος κατά 3 εκ. ευρώ και δόθηκε αρχές Δεκέμβρη 1 έτος παράταση. Το πόσο κακή ήταν η μελέτη αποδεικνύεται από το γεγονός ότι τα εδάφη εκτέλεσης του δρόμου δεν μελετήθηκαν!!! και έγινε με απευθείας ανάθεση σύμβαση γεωλογικής μελέτης στο πανεπιστήμιο Πατρών το οποίο κατά τον Περιφερειάρχη θα συμμετέχει για 8 μήνες στην επίβλεψη του μικρού εκείνου κομματιού που αφορά τις θέσεις «Βράχος» και «Πλακανίδες» (τα πιο δύσκολα κομμάτια του έργου κατά τον Περιφερειάρχη που όμως ΔΕΝ μελετήθηκαν).

Προχωρώντας λοιπόν στα τυφλά, χωρίς γνώση των εδαφών (μέχρι τα Πράμαντα!) για την επιλογή της βέλτιστης τεχνικά λύσης, είναι άγνωστο πόσο θα διαρκέσει η υλοποίηση του έργου των 8 χλμ. και πόσα επιπλέον χρήματα θα αθροιστούν στα 24 εκατ. ευρώ, που μέχρι στιγμής ανέρχεται το κόστος του έργου του υποτμήματος.

Επίσης η κακή ποιότητα της μελέτης φαίνεται και από το γεγονός ότι ενώ σε αυτήν όπως και στην Ειδική Συγγραφή Υποχρεώσεων προβλέπεται να μην κλείσει ο δρόμος και να εξασφαλίζεται η προσπελασιμότητα, από τον Οκτώβρη του 2025 ο δρόμος έκλεισε για 7 μήνες και δόθηκε διέξοδος από τον δρόμο του Ξηροβουνίου (με 148 χιλ. ανάθεση ασφαλτόστρωσης) ο οποίος όμως καταλήγει εντός του υποτμήματος του δρόμου που εκτελείται, 2 χλμ πριν το τέλος των 8,5 χλμ. Έχει περάσει ένας χρόνος, δεν μπορεί να δοθεί χρονοδιάγραμμα μέχρι πότε θα είναι κλειστός και επιπλέον ο δρόμος παράκαμψης του Ξηροβουνίου πιθανά να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί όταν και εφόσον το έργο προχωρήσει στα τελευταία 2 χλμ.

Επίσης πριν τη θέση Μηλιές ή Αγελάδες (στο 2ο χλμ) έχουμε την εκτεταμένη εναπόθεση μπαζών στο ρέμα Κότσικο το οποίο έχει μπαζωθεί εντελώς, προκαλώντας τις προϋποθέσεις για πλημμυρικά φαινόμενα. Με ποια αδειοδότηση άραγε; Διότι τα ρέματα προστατεύονται από τη νομοθεσία είτε είναι σε NATURA είτε όχι, πόσο δε μάλλον που η περιοχή του έργου είναι σε περιοχή NATURA.

Επίσης στις νέες στροφές της συμπληρωματικής μελέτης έχουν τοποθετηθεί σωληνωτοί οχετοί (στο πρώτο χλμ του έργου), δηλαδή σωλήνες τσιμεντένιοι διαμέτρου 1,5 μέτρων, όπως ακριβώς και στο σημείο που έχει σήμερα καθίζηση ο δρόμος Τέροβο–Πηγάδια που παραδόθηκε. Γιατί δεν έγινε με πλακοσκεπή οχετό; Σε αυτή την περίπτωση τα ανοίγματα θα ήταν μεγαλύτερα και θα μπορούσε στο μέλλον να καθαρίζεται με ένα bob cat. Το σωληνωτό μπορεί να καθαριστεί πολύ δύσκολα, μόνο χειρωνακτικά.

Όσον αφορά την περιβαλλοντική καταστροφή είναι ορατή στο καθένα η εκτεταμένη απόρριψη υλικών στην χαράδρα που έχει δημιουργήσει πολλές ροές μπαζών μέχρι τον ποταμό Άραχθο. Αυτό πιστοποιείται και από την έκθεση αυτοψίας του ΟΦΥΠΕΚΑ με φωτογραφικό υλικό, μετά τον έλεγχο που έκανε στις 28 και 30 Μαΐου του 2025. Μάλιστα στην έκθεση αυτή αναφέρεται ότι «στην ΑΕΠΟ του έργου δεν αναφέρεται η γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ. Σύμφωνα με το υπ’ αριθμ. 6887/9-3-23 έγγραφο, ο ΟΦΥΠΕΚΑ είχε ζητήσει συμπληρωματικά επί της μελέτης τα οποία δεν έχουν αποσταλεί».

Έτσι προκαλείται τεράστια ρύπανση με τις απορρίψεις τεράστιων ποσοτήτων μπαζών στα πρανή που δυστυχώς δεν αναστρέφεται εύκολα. Απόδειξη ότι ακόμα και μετά τις πλημμύρες του Νοεμβρίου αυτά τα υλικά είναι ακόμα εκεί, αλλά και αυτά που κατρακύλησαν θα συνεχίσουν να το κάνουν στο διηνεκές.

Σε αυτή την περίπτωση ο Περιφερειάρχης μπερδεύει τα πράγματα και μιλάει για γεωπλέγματα, όπου αυτά τα βάζουν μόνο σε στρώσεις στο οδόστρωμα και όχι στα πρανή που φθάνουν στο ποτάμι. Όπως επίσης μιλάει για φυτοκάλυψη, αλλά αυτό γίνεται σε μια μικρή ζώνη κάτω από το οδόστρωμα. Καμία πρόνοια βέβαια δεν υπάρχει για τις επιπτώσεις στην άγρια ζωή στη χαράδρα του Αράχθου αλλά και στο rafting που αποτελεί πόλο έλξης προς τα Τζουμέρκα.

Τα Τζουμέρκα, τα οποία μετράνε καταστροφές δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ από τις πλημμύρες, οι επιπτώσεις των οποίων θα μπορούσαν να έχουν μετριαστεί εάν είχαν γίνει ολοκληρωμένες μελέτες των λεκανών απορροής των ποταμών και τα κατάλληλα αντιπλημμυρικά έργα, δαπανούν και θα συνεχίσουν να δαπανούν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ για έναν δρόμο που με ευθύνη της Περιφερειακής Αρχής μελετήθηκε στο πόδι και υλοποιείται με τεράστια προβλήματα.

Με τον ίδιο τρόπο, χωρίς ολοκληρωμένες μελέτες, έγιναν και όλα τα έργα ΑΠΕ (π.χ. τέσσερα υδροηλεκτρικά στον Καταρρακτιώτη ποταμό), οι παρεμβάσεις στα ποτάμια και τα μπαζώματα ρεμάτων, όπως και η κακή συντήρηση των έργων τα προηγούμενα χρόνια, με αποτέλεσμα τον πολλαπλασιασμό των καταστροφών από τις πλημμύρες του Νοεμβρίου 2025 και του Ιανουαρίου 2026.

Καλείται η Περιφερειακή Αρχή να απαντήσει για όλα τα παραπάνω και να απαντήσει ειδικά τι μέτρα θα πάρει ώστε να μην καταστεί ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του δρόμου Ιονία–Πράμαντα «ταφόπλακα» των Τζουμέρκων και να μην οδηγήσει την κατάσταση στο καταστροφικό δίλημμα: «ή ο δρόμος ή η αποκατάσταση και προστασία των Τζουμέρκων».