Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε σήμερα το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο, μια νέα στρατηγική που στοχεύει στην ενίσχυση των σχέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τους εταίρους της στη Νότια Μεσόγειο. Η πρωτοβουλία περιλαμβάνει τρεις βασικούς πυλώνες και αποσκοπεί στη διαμόρφωση μιας πιο συνεκτικής, αποτελεσματικής και ισότιμης συνεργασίας ανάμεσα στην ΕΕ, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την περιοχή του Κόλπου.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, τόνισε ότι «η περιοχή της Μεσογείου έχει τεράστια γεωπολιτική σημασία», επισημαίνοντας ότι η περιοχή «βρίσκεται στην κόψη του ξυραφιού» και ότι «είναι ώρα να αλλάξουμε τις σχέσεις με τη νότια γειτονιά μας».
Πρώτος πυλώνας: Ο άνθρωπος και η γνώση
Ο πρώτος πυλώνας του Συμφώνου επικεντρώνεται στον άνθρωπο και στην ενίσχυση της συνεργασίας σε επίπεδο εκπαίδευσης, πολιτισμού και νεολαίας. Η Επίτροπος για τη Μεσόγειο, Ντουμπράβκα Σούιτσα, ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός Μεσογειακού Πανεπιστημίου, μέσα από μια «συμμαχία» που θα συνδέει φοιτητές από κάθε όχθη της Μεσογείου.
Παράλληλα, προβλέπεται η ίδρυση εργαστηρίων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και μηχανισμών διασύνδεσης πολιτιστικών ιδρυμάτων. Το Σύμφωνο εστιάζει επίσης στην ενίσχυση του αθλητισμού και της κινητικότητας των νέων μέσω του προγράμματος Erasmus, με στόχο την προώθηση της πολιτιστικής και κοινωνικής συνοχής.
Δεύτερος πυλώνας: Η οικονομία και η ανάπτυξη
Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας και των επενδύσεων στη Μεσόγειο. Προβλέπει πρωτοβουλίες για τον εκσυγχρονισμό των εμπορικών σχέσεων, την ψηφιακή και μεταφορική συνδεσιμότητα, καθώς και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην πρωτοβουλία Μεσογειακής Ανανεώσιμης Ενέργειας, η οποία θα αποτελέσει βασικό έργο του πυλώνα, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια και τη βιωσιμότητα στην περιοχή.
Τρίτος πυλώνας: Ασφάλεια και μετανάστευση
Ο τρίτος πυλώνας επικεντρώνεται στη διαχείριση της μετανάστευσης και στην ασφάλεια. Προβλέπεται μια πιο ολιστική προσέγγιση στη διαχείριση των συνόρων, με έμφαση στη συνεργασία μεταξύ των χωρών της περιοχής.
Στόχος είναι η καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών και η ενίσχυση της επιχειρησιακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών και των εταίρων του Νότου. Παράλληλα, στις πρωτοβουλίες περιλαμβάνεται η δημιουργία Ευρωπαϊκού Κόμβου Πυροσβεστών στην Κύπρο και ενός Κέντρου Έγκαιρης Προειδοποίησης για φυσικές καταστροφές, ώστε να ενισχυθεί η ετοιμότητα της περιοχής απέναντι σε κρίσεις.
Ενίσχυση της συνεργασίας με τον Νότο και άλλες περιοχές
Κεντρικό στοιχείο του Συμφώνου είναι η διεύρυνση της συνεργασίας της ΕΕ με τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την περιοχή του Κόλπου. Η Κομισιόν υπογράμμισε ότι η πρωτοβουλία είναι ανοιχτή σε περαιτέρω συνεργασίες με χώρες όπως η Τουρκία και τα Δυτικά Βαλκάνια, με στόχο τη σταθερότητα και την ευημερία στην ευρύτερη περιοχή.
Η πρόταση θα αποτυπωθεί σε ένα ειδικό Σχέδιο Δράσης, το οποίο θα συμφωνηθεί από κοινού με τους δέκα νότιους εταίρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης το προσεχές διάστημα.