Μπορεί η έκβαση της πιο αιματηρής σύρραξης στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο να καθοριστεί… 7.500 χιλιόμετρα μακριά από το Κίεβο; Η σημερινή συνάντηση κορυφής μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Βλαντίμιρ Πούτιν στο Άνκορατζ της Αλάσκας ίσως αποτελέσει σημείο καμπής για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις διεθνείς ισορροπίες.
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών είναι προγραμματισμένη να ξεκινήσει στις 11:00 τοπική ώρα (22:00 ώρα Ελλάδος) στην αεροπορική βάση του Έλμεντορφ, με τις προσδοκίες —και τις ανησυχίες— να είναι ιδιαίτερα υψηλές.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος διεκδικεί εκ νέου την προεδρία των ΗΠΑ, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θα μπορούσε να «τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία μέσα σε μία ημέρα». Τώρα, επιχειρεί να μετατρέψει αυτή τη δήλωση σε πράξη, αν και με σαφή διάθεση να μετριάσει τις προσδοκίες.
Ποιος Τραμπ θα εμφανιστεί;
Το ερώτημα που βασανίζει διεθνείς αναλυτές και συμμάχους των ΗΠΑ είναι ποια εκδοχή του Τραμπ θα εμφανιστεί: Ο σκληρός διαπραγματευτής ή ο επιχειρηματίας που στο παρελθόν φάνηκε να επιδιώκει φιλικές σχέσεις με τον Πούτιν;
Στο παρελθόν, οι σχέσεις του Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο ήταν συχνά μεταβλητές —από θερμές δηλώσεις μέχρι οργισμένες αναρτήσεις. Παρά την αρχική αμοιβαία κολακεία, οι τόνοι έχουν αλλάξει πολλές φορές. Όμως, η σημερινή συνάντηση ίσως κρίνει τη μελλοντική στάση και των δύο πλευρών.
Ο ίδιος ο Τραμπ υποστήριξε ότι υπάρχουν δύο πιθανά σενάρια:
-
Αν η συνάντηση εξελιχθεί θετικά, θα επιδιώξει άμεσα μια τριμερή συνάντηση με Πούτιν και Ζελένσκι.
-
Αν όχι, δεν θα υπάρξει δεύτερη συνάντηση.
Οι ευρωπαϊκοί φόβοι
Στην Ευρώπη, οι ηγέτες ανησυχούν πως το Άνκορατζ μπορεί να εξελιχθεί σε μια νέα «Γιάλτα», όπου θα τεθούν ζώνες επιρροής χωρίς τη συμμετοχή των άμεσα εμπλεκόμενων. Η προοπτική μιας συμφωνίας «πίσω από κλειστές πόρτες» μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας τρομάζει το Κίεβο και τους συμμάχους του στο ΝΑΤΟ.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, δεν έχει δώσει ενδείξεις διάθεσης για υποχωρήσεις. Οι απαιτήσεις της για εδαφικές παραχωρήσεις είναι ξεκάθαρες και αδιαπραγμάτευτες, τη στιγμή που ο ρωσικός στρατός κερδίζει έδαφος στην Ουκρανία.
Ειρήνη ή εντυπώσεις;
Ο Τραμπ φαίνεται να ταλαντεύεται ανάμεσα στον πειρασμό να κάνει «εντυπωσιακές ανακοινώσεις» και στην ανάγκη να μη φανεί υποχωρητικός. Ο χαρακτηρισμός «σκυλάκι του Πούτιν», που του είχε αποδοθεί μετά τη σύνοδο του Ελσίνκι το 2018, εξακολουθεί να τον στοιχειώνει.
Ωστόσο, η φιλοδοξία για ένα Νόμπελ Ειρήνης και η ανάγκη για εντυπωσιασμό μπορεί να τον ωθήσουν σε συμβολικές κινήσεις. Το ερώτημα είναι αν αυτές θα έχουν πραγματική πολιτική και στρατηγική αξία ή θα περιοριστούν σε επικοινωνιακά πυροτεχνήματα.
Το πλαίσιο και οι συμβολισμοί
Η επιλογή της Αλάσκας δεν είναι τυχαία. Εκτός από την ιστορική της σχέση με τη Ρωσία, η περιοχή αποτελεί στρατηγικό σημείο με αυξανόμενη σημασία λόγω της Αρκτικής. Η συνάντηση στον ίδιο τόπο που έπαιξε ρόλο στον Ψυχρό Πόλεμο, έχει ιδιαίτερο βάρος.
Το Κρεμλίνο, από την πλευρά του, κρατά χαμηλούς τόνους. Ο σύμβουλος του Πούτιν, Γιούρι Ουσακόφ, περιορίστηκε να δηλώσει πως θα συζητηθούν οι διμερείς σχέσεις και οι προοπτικές για τον τερματισμό της σύρραξης.
Αν και δεν αναμένεται να υπογραφεί κάποιο επίσημο έγγραφο, τα αποτελέσματα της συνάντησης μπορεί να διαμορφώσουν το μέλλον της Ουκρανίας και της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Τελικές σκέψεις
Η σημερινή σύνοδος δεν είναι απλώς μία ακόμη διπλωματική συνάντηση. Είναι μια ιστορική στιγμή, με πιθανές επιπτώσεις που ξεπερνούν τα σύνορα ΗΠΑ και Ρωσίας. Το αν θα προκύψει λύση ή νέα κρίση, μένει να φανεί.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ