Πέντε βασικά κριτήρια, που τεκμηριώνουν νομικά και τεχνικά ότι ο δρόμος υφίσταται με βούληση της πολιτείας, ώστε να χαρακτηρίζεται κοινόχρηστος, δίνοντας οικοδομησιμότητα στις παρόδιες ιδιοκτησίες που βρίσκονται εκτός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων και εκτός οριοθετημένων οικισμών προ του 1923 και κάτω των 2000 κατοίκων προβλέπουν οι όροι του διαγωνισμού του μεγάλου έργου που προκήρυξε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, καταγραφής και επίσημου χαρακτηρισμού για πρώτη φορά, του οδικού δικτύου σε όλόκληρη της επικράτεια.
→Από την άνοιξη του 2026 απελευθερώνονται από τη γενική καραντίνα της εκτός σχεδίου δόμησης που έχουν εγκλωβιστεί εδώ και τρία χρόνια, τα εκατομμύρια των ιδιοκτήτών οικοπέδων σε περιοχές εκτός σχεδίου και εκτός οικισμών.
→Με την ολοκλήρωση του έργου του ΤΕΕ, θα κυρωθεί το κοινόχρηστο δημοτικό οδικό δικτύο και θα ενταχθεί στο συνολικό πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
→Όλοι οι ιδιοκτήτες θα γνωρίζουν εάν μπορούν η όχι να αξιοποιήσουν και να οικοδομήσουν τις περιουσίες τους, καθώς θα κριθεί οριστικά και επίσημα έαν το «πρόσωπο» του ακινήτου τους στο δρόμο δίνει οικοδομησιμότητα ή όχι,
→Σύμφωνα με τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που απαγορεύουν την παρόδια δόμηση σε δρόμο που δεν είναι πολεοδομικά αναγνωρισμένος και απαιτούν ο δρόμος να έχει διανοιχθεί με δημόσια και όχι ιδιωτική βούληση.
Προκηρύχθηκε το έργο από το ΤΕΕ με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης
Το έργο του ΤΕΕ αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί σε ένα χρόνο, καθώς προκηρύχθηκε ήδη ο σχετικός διαγωνισμός και τρέχει προθεσμία για την κατάθεση προσφορών στις 11 Απριλίου 2025, για να ακολουθήσει η ανάδειξη των αναδοχών μελετητών και η ολοκλήρωση του σε όλη τη χώρα εντός 10 μηνών από την υπογραφή των συμβάσεων ανάθεσης.
Συγκεκριμένα δημοσιεύτηκαν από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) οι διαγωνισμοί για την «εκπόνηση μελέτης καταγραφής του υφιστάμενου οδικού δικτύου της χώρας, ανά Δημοτική Ενότητα (ΔΕ), σε είκοσι δύο περιοχές εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων πόλεων, εκτός των ορίων οικισμών που ήταν νομίμως υφιστάμενοι προ του 1923 και οικισμών με πληθυσμό κάτω των 2000 κατοίκων».
Το έργο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», στο πλαίσιο του προγράμματος NextGenerationEU.
Η συνολική εκτιμώμενη αξία της σύμβασης για τα 22 τμήματα ανέρχεται σε €154,69 εκατ. (€124.856.224,41 χωρίς ΦΠΑ).
Η προθεσμία ολοκλήρωσης του μελετητικού αντικειμένου ορίζεται στους δέκα μήνες από την υπογραφή της σύμβασης για κάθε τμήμα και αφορά αποκλειστικά την εκπόνηση της μελέτης.
Τα πέντε κλειδιά για οικοδομησιμότητα σε εκτός σχεδίου και εκτός οικισμών οικόπεδα
Σύμφωνα με την προκήρυξη του έργου, καθορίζονται πέντε κριτήρια- κλειδιά για την καταγραφή των οδών σε εκτός σχεδίου και εκτός οικισμών περιοχές ως κοινόχρηστων. Συγκεκριμένα προβλέπεται ότι:
1. Ορθοεικόνες του Ελληνικού Κτηματολογίου και αεροφωτογραφίες πρό του 1977: «Βασική προϋπόθεση για την καταγραφή μιας οδού είναι να εμφανίζεται στις πλέον πρόσφατες ορθοεικόνες του Ελληνικού Κτηματολογίου πανελλαδικής κάλυψης και σε α/φ προ του 1977. Εφόσον εμφανίζεται σε αυτές τότε είναι αντικείμενο της μελέτης καταγραφής» λέει η προκήρυξη του διαγωνισμού και σημειώνεται ότι:
«Εφόσον τα οδικά τμήματα ή οι οδοί δεν εμπίπτουν εντός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου ή εντός οριοθετημένων οικισμών και δεν είναι χαρακτηρισμένες ως Εθνικές, Επαρχιακές, Δημοτικές οδοί, ή/και δεν είναι αναγνωρισμένες με διαπιστωτική πράξη κατ’ εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 20 του ν. δ/τος του ’23 ως προϋφιστάμενες ή με τις διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της περίπτωσης β’ της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του Π.Δ. 24-31.05.1985 (Δ’270), τότε εξετάζεται περαιτέρω αν υφίστανται με τη βούληση της πολιτείας ή με άλλον νόμιμο τρόπο και λογίζονται ως κοινόχρηστες όπως:
2) οδοί που προβλέπονται από αναδασμό του Υπουργείου Γεωργίας ή δρόμοι που έχουν διανοιχτεί σε εκτέλεση παραχωρητηρίων του Ελληνικού Δημοσίου, αποφάσεων αναδασμού ή πράξεων απαλλοτριώσεως κατά τις διατάξεις της αγροτικής ή εποικιστικής νομοθεσίας, όπου υπάρχει σχετική πρόβλεψη ότι το αντίστοιχο τμήμα παραμένει δημόσια οδός ή δίοδος και αφήνεται στην κοινή χρήση,
3) η καθορισμένη ζώνη παραλίας, που εξυπηρετεί τις ανάγκες κυκλοφορίας, εφόσον είναι διαμορφωμένη οδός,
4) οδοί που έχουν νομίμως κατασκευαστεί με τη βούληση της πολιτείας και επιτρέπουν την πρόσβαση σε:
♦ακτές,
♦αρχαιολογικούς χώρους,
♦εθνικούς δρυμούς,
♦χιονοδρομικά κέντρα ή σε
♦σημαντικά δημόσια έργα (όπως φράγματα, στρατιωτικές εγκαταστάσεις, νοσοκομεία, Δημοτικές Εγκαταστάσεις Ύδρευσης (δεξαμενές, αντλιοστάσια) και
♦Αποχέτευσης (εργοστάσια βιολογικών καθαρισμών),
♦Επεξεργασίας και ταφής στερεών αποβλήτων,
♦Νεκροταφείων, Ιερών Ναών κλπ.
5) το δίκτυο δασικών οδών,
-αν έχουν αποτυπωθεί ως οδοί στα κτηματολογικά διαγράμματα του Εθνικού Κτηματολογίου σε λειτουργούν Κτηματολόγιο άνω της πενταετίας.
-αν έχουν κριθεί ως κοινόχρηστες δυνάμει αμετάκλητης δικαστικής αποφάσεως που αφορούσε και την κοινοχρησία της οδού ή/και o αν εμφανίζονται σε αεροφωτογραφίες πλησιέστερης ημερομηνίας προ 27.07.1977.
Ένταξη του οδικού δικτύου στο συνολικό πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας
Σκοπός του έργου είναι η καταγραφή του υπάρχοντος οδικού δικτύου, βάσει των κριτηρίων, των προϋποθέσεων και των τεχνικών προδιαγραφών που καθορίζονται με σχετική υπουργική απόφαση υπό τον τίτλο «Τεχνικές προδιαγραφές, κριτήρια και προϋποθέσεις για τη σύνταξη των μελετών καταγραφής του υπάρχοντος οδικού δικτύου της χώρας, ανά Δημοτική Ενότητα, στις περιοχές εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων, εκτός των ορίων των οικισμών των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 και των οικισμών μέχρι 2000 κατοίκους».
Η διαδικασία εκπόνησης και έγκρισης των Μελετών Καταγραφής θα εκτυλιχθεί σε δύο φάσεις: στην α’ φάση θα γίνει η εκπόνηση των μελετών και στη β’ φάση η έγκρισή τους.
-«Αντικείμενο της μελέτης είναι η καταγραφή του υπάρχοντος οδικού δικτύου, βάσει των κριτηρίων, των προϋποθέσεων και των τεχνικών προδιαγραφών που καθορίζονται με τη σχετική Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/53355/1219 (ΦΕΚ 2671/Β/31.05.2022) υπό τον τίτλο «Τεχνικές προδιαγραφές, κριτήρια και προϋποθέσεις για τη σύνταξη των μελετών καταγραφής του υπάρχοντος οδικού δικτύου της χώρας, ανά Δημοτική Ενότητα (ΔΕ) στις περιοχές εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων, εκτός των ορίων των οικισμών των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 και των οικισμών μέχρι 2000 κατοίκους.» κατ’ εξουσιοδότηση της παραγράφου 15 του άρθρου 20 του ν.3937/2011, ανά Δημοτική Ενότητα (ΔΕ), στις περιοχές εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων, εκτός των ορίων των οικισμών μέχρι 2.000 κατοίκους, και εκτός των ορίων των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 οικισμών για το σύνολο της χώρας, με στόχο την ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού, την ιεράρχησή του, την κύρωση του κοινόχρηστου δημοτικού οδικού δικτύου και την ένταξή του στο συνολικό πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας», λέει στους όρους του διαγωνισμού.
Πολεοδομική προϋπόθεση για τη δομησιμότητα των γηπέδων στην εκτός σχεδίου περιοχή
Επισημαίνεται στην προκήρυξη του διαγωνισμού του ΤΕΕ σχετικά με τη δομησιμότητα των γηπέδων στην εκτός σχεδίου περιοχή ότι:
-«Σκοπός των μελετών καταγραφής του οδικού δικτύου ανά ΔΕ είναι η κατηγοριοποίηση των οδών, με βάση τον χαρακτήρα τους, τα επιμέρους γεωμετρικά χαρακτηριστικά τους και τον ρόλο που επιτελούν στο συνολικό οδικό δίκτυο της ΔΕ, ώστε να αποτελέσουν τη βάση δεδομένων για την περαιτέρω ιεράρχησή τους και τον καθορισμό του κοινόχρηστου οδικού δικτύου με βάση τις ειδικότερες προϋποθέσεις και τα κριτήρια του προεδρικού διατάγματος της περιπτώσεως γ’ της παραγράφου 15 του άρθρου 20 του ν.3937/2011».
«Με δεδομένο ότι ο χαρακτηρισμός μιας οδού ως κοινόχρηστης αποτελεί καταρχήν απαραίτητη πολεοδομική προϋπόθεση για τη δομησιμότητα των γηπέδων στην εκτός σχεδίου περιοχή εφόσον δεν διέπεται από ειδικότερες διατάξεις και το γεγονός ότι το οδικό δίκτυο ενός οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκησης δεν αποτελεί τοπική του υπόθεση, εφόσον συνάπτεται τόσο με το υπόλοιπο δίκτυο της χώρας όσο και με την προστασία των γεωσυστημάτων του φυσικού χώρου, τα οποία αποτελούν στοιχείο της εθνικής φυσικής κληρονομιάς, η καταγραφή του υπάρχοντος οδικού δικτύου αποτελεί το πρώτο βήμα για την κατηγοριοποίηση αυτού με σκοπό τον χαρακτηρισμό του ως κοινόχρηστο δημοτικό οδικό δίκτυο για την εφαρμογή της παρ. 1α του άρθρου 1 του π.δ. 24-31.5.1985.
Η αναγνώριση δημοτικής οδού για την εφαρμογή της παρ. 1α του άρθρου 1 του π.δ. 2431.5.1985, έχει σοβαρές συνέπειες, μεταξύ άλλων, ως προς τη δόμηση των παρόδιων ακινήτων και την πολεοδομική και χωροταξική διαρρύθμιση της περιοχής και το ζήτημα της ύπαρξης ή μη δημοτικής ή κοινοτικής οδού δεν μπορεί να επιλύεται κατά περίπτωση, επ’ ευκαιρία συγκεκριμένης υπόθεσης, με κίνδυνο έκδοσης αποσπασματικών και αντιφατικών αποφάσεων, αλλά πρέπει να τέμνεται εγκύρως με την έκδοση πολιτειακής πράξης ανεξαρτήτως του χαρακτήρα της οδού ( ΣτΕ 2063/2018, 665/2018, 4059/2015 κ.α).
Συνεπώς μέσα από την όλη διαδικασία που προβλέπεται στις εξουσιοδοτικές διατάξεις της παρ.15 του άρθρου 20 σε συνδυασμό και με άλλες προϋποθέσεις που τίθενται από διατάξεις του υπερκείμενου πολεοδομικού σχεδιασμού (ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΤΠΣ & ΕΠΣ) επιτυγχάνεται ο έλεγχος και ο εξορθολογισμός της εκτός σχεδίου δόμησης.
Οι περιοχές και οι προϋπολογισμοί των μελετών
| Οι συμβάσεις ανά περιοχή | €εκατ. |
| Ροδόπη | 8,21 |
| Δράμα, Καβάλα, Ξάνθη | 7,12 |
| Αττική | 5,66 |
| Αιτωλοακαρνανία | 6,55 |
| Αχαϊα και Ηλεία | 10,21 |
| Καστοριά, Γρεβενά, Φλώρινα, Κοζάνη | 9,81 |
| Ιωαννίνων | 5,33 |
| Θεσπρωτία, Πρέβεζα | 6,48 |
| Καρδίτσα Τρικάλων | 7,79 |
| Λάρισα, Μαγνησία | 10,09 |
| Κιλκίς, Σερρών | 7,19 |
| Θεσσαλονίκη | 5,27 |
| Χαλκιδική | 4,02 |
| Ημαθία, Πέλλα, Πιερία | 7,63 |
| Ηρακλείου Λασιθίου | 6,75 |
| Ρεθύμνου, Χανίων | 5,52 |
| Μεσσηνία | 4,97 |
| Αργολίδα, Κορινθία | 6,71 |
| Αρκαδία, Λακωνία | 9,23 |
| Εύβοια | 5,86 |
| Φθιώτιδα | 5,85 |
| Βοιωτία, Ευρυτανία, Φωκίδα | 8,44 |
| 154,69 |
Οι προδιαγραφές για την εκπόνηση των μελετών καταγραφής του οδικού δικτύου
Η Μελέτη, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην προκήρυξη του έργου. θα συνταχθεί σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/53355/1219 (ΦΕΚ 2671/Β/31.05.2022) «Τεχνικές προδιαγραφές, κριτήρια και προϋποθέσεις για τη σύνταξη των μελετών καταγραφής του υπάρχοντος οδικού δικτύου της χώρας, ανά Δημοτική Ενότητα (ΔΕ) στις περιοχές εκτός των ρυμοτομικών σχεδίων των πόλεων, εκτός των ορίων των οικισμών των νομίμως υφισταμένων προ του έτους 1923 και των οικισμών μέχρι 2000 κατοίκους.»
Ως Κεντρικός πυρήνας της διαδικασίας αποτελεί η κατάρτιση της Μελέτης Καταγραφής, η οποία καθορίζει τις διαδικασίες υλοποίησης και το πρόγραμμα ποιότητας των μελετών, την αποτύπωση των ορίων των Δήμων, των Δημοτικών Ενοτήτων (εφεξής ΔΕ), των οριοθετημένων οικισμών, των ρυμοτομικών σχεδίων πόλεως και των οργανωμένων υποδοχέων, την αποτύπωση του χαρακτηρισμένου/αναγνωρισμένου οδικού δικτύου των Δημοτικών Ενοτήτων και την αποτύπωση, επιμέτρηση και κατηγοριοποίηση του μη χαρακτηρισμένου/μη αναγνωρισμένου, οδικού δικτύου στις περιοχές εκτός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων ή εκτός οριοθετημένων οικισμών σε κατηγορίες, βάσει των κριτηρίων και προϋποθέσεων που αναφέρονται στην παραπάνω Υ.Α.
Οι μελέτες καταγραφής εναρμονίζονται με την διαδικασία που προβλέπεται στις εξουσιοδοτικές διατάξεις της παρ. 15 του άρθρου 20 του Ν. 3937/2011 και του υπερκείμενου πολεοδομικού σχεδιασμού δηλαδή των ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΤΠΣ & ΕΠΣ και περιέχουν τις αναγκαίες ρυθμίσεις για την επίτευξη των σκοπών τους.
Οι μελέτες καταγραφής του οδικού δικτύου αποτελούν σύνολα κειμένων – εκθέσεων, χαρτών και γεωχωρικών βάσεων δεδομένων, στα οποία περιλαμβάνονται:
– οι διαδικασίες υλοποίησης και το πρόγραμμα ποιότητας των μελετών,
– η αποτύπωση των ορίων των Δήμων, των Δημοτικών Ενοτήτων, των οριοθετημένων οικισμών, των ρυμοτομικών σχεδίων πόλεως και των οργανωμένων υποδοχέων,
– η αποτύπωση του χαρακτηρισμένου/αναγνωρισμένου οδικού δικτύου των Δημοτικών Ενοτήτων,
– η αποτύπωση, επιμέτρηση και κατηγοριοποίηση του μη χαρακτηρισμένου/μη αναγνωρισμένου, οδικού δικτύου στις περιοχές εκτός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων ή εκτός οριοθετημένων οικισμών σε κατηγορίες, βάσει των ακόλουθων κριτηρίων και προϋποθέσεων.
Βασική προϋπόθεση για την καταγραφή μιας οδού είναι να εμφανίζεται στις πλέον πρόσφατες ορθοεικόνες του Ελληνικού Κτηματολογίου πανελλαδικής κάλυψης και σε α/φ προ του 1977. Εφόσον εμφανίζεται σε αυτές τότε είναι αντικείμενο της μελέτης καταγραφής.
Τα βασικά κριτήρια κατά τη διαδικασία της καταγραφής του οδικού δικτύου είναι:
– Η θέση των οδικών τμημάτων ως προς το εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο ή/και ως προς τα όρια των οριοθετημένων οικισμών.
– Αν τα οδικά τμήματα περιλαμβάνονται στο ήδη αναγνωρισμένο ή χαρακτηρισμένο οδικό δίκτυο της ΔΕ.
Πηγή ecopress.gr