Τις θέσεις της για τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΑΕΚ) διατύπωσε η Πανελλήνια Ένωση Διευθυντών ΣΑΕΚ (ΠΑΝ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.Ε.Κ.), κατά την έκτακτη Γενική Συνέλευση των μελών της.
Σύμφωνα με την Ένωση, μετά από γόνιμο διάλογο και τοποθετήσεις Διευθυντών ΣΑΕΚ, καταγράφηκαν συγκεκριμένα ζητήματα που –όπως τονίζεται– υπονομεύουν την εύρυθμη λειτουργία του θεσμού, αυξάνουν τη γραφειοκρατία και αποδυναμώνουν την εξωστρέφεια και τη σύνδεση με την αγορά εργασίας.
1. Πρακτική Άσκηση: «Γραφειοκρατία που λειτουργεί ως τροχοπέδη»
Κεντρικό θέμα της συνέλευσης αποτέλεσε η Πρακτική Άσκηση των καταρτιζόμενων, για την οποία η ΠΑΝ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.Ε.Κ. κάνει λόγο για «απίστευτα γραφειοκρατικές διαδικασίες» που δυσχεραίνουν τόσο την έναρξη όσο και την καταβολή της επιδότησης.
Η Ένωση επισημαίνει ότι υπάρχει «διελκυστίνδα» μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Δια Βίου Μάθησης και του ΙΝΕΔΙΒΙΜ, καθώς εκδίδονται αποφάσεις, εγκύκλιοι και οδηγίες με αποτέλεσμα καθυστερήσεις, σύγχυση και επιβάρυνση των Διευθυντών.
Ως κοινή διαπίστωση και αίτημα, προτείνεται ο περιορισμός των αρμοδιοτήτων των Διευθυντών αποκλειστικά στα εξής:
- έναρξη πρακτικής άσκησης
- εποπτεία πρακτικής άσκησης
- λήξη πρακτικής άσκησης
Παράλληλα ζητείται να αποστέλλονται οδηγίες προς τις ΣΑΕΚ μόνο από τη Γενική Γραμματεία και όχι από πολλαπλές πηγές, ενώ τονίζεται η ανάγκη να ολοκληρωθεί πλήρως (ως προς τη λειτουργικότητα) το πληροφοριακό σύστημα.
Ειδική αναφορά γίνεται και στο ότι η καταχώριση στοιχείων και η μεταφόρτωση αρχείων θα πρέπει να πραγματοποιείται από τους καταρτιζόμενους σταδιακά, καθ’ όλη τη διάρκεια της πρακτικής, ενώ οι ΣΑΕΚ να ανεβάζουν μόνο τα έγγραφα που οι ίδιες εκδίδουν.
2. Ευρωπαϊκά Προγράμματα Κινητικότητας: «Αβάσιμος περιορισμός για τις Δημόσιες ΣΑΕΚ»
Δεύτερο κρίσιμο θέμα αποτέλεσαν τα Ευρωπαϊκά προγράμματα κινητικότητας (Erasmus+), όπου η ΠΑΝ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.Ε.Κ. καταγγέλλει ότι εγκύκλιος που φέρεται να ζητά από τις ΣΑΕΚ να απευθύνονται μόνο σε αντίστοιχες δομές άλλων χωρών «στερείται ερείσματος».
Η Ένωση υποστηρίζει ότι οι ΣΑΕΚ παρέχουν κατάρτιση στην αγορά εργασίας του εξωτερικού και όχι ακαδημαϊκή εκπαίδευση, ενώ επικαλείται τη θέση του ΙΚΥ, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχει περιορισμός ως προς τον τύπο συνεργαζόμενων φορέων, αρκεί το σχέδιο κινητικότητας να τεκμηριώνεται επαρκώς.
Παράλληλα επισημαίνεται ότι ο Ν. 4763/2020 (άρθρο 28) αφορά δυνατότητα συνέχισης κατάρτισης σε αντίστοιχες δομές άλλων χωρών και όχι τα προγράμματα Erasmus+.
Η ΠΑΝ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.Ε.Κ. εκτιμά ότι κάθε παρέμβαση που περιορίζει ή αποκλείει τις Δημόσιες ΣΑΕΚ από τέτοιες δράσεις πλήττει κυρίως οικονομικά και κοινωνικά ευάλωτους καταρτιζόμενους, υπονομεύοντας την ευρωπαϊκή πρακτική και την εικόνα των ΣΑΕΚ ως εξωστρεφών δομών.
Στο ίδιο πλαίσιο σημειώνεται ότι όλες οι ιδιωτικές ΣΑΕΚ υλοποιούν προγράμματα κινητικότητας, ενώ ζητείται:
- ενίσχυση των Δημοσίων ΣΑΕΚ στην υλοποίηση
- έκδοση Υπουργικής Απόφασης για τη διευθέτηση της άδειας συνοδών (Διευθυντών, Υποδιευθυντών, μελών Διοίκησης)
- άμεση δημιουργία σαφούς θεσμικού πλαισίου για την ορθή υλοποίηση
3. ΓΕΑΣ: Απένταξη έργου 33 εκατ. ευρώ – «Χάθηκαν χρήματα, μεγάλες δυσκολίες»
Ιδιαίτερα σοβαρή χαρακτηρίζεται από την Ένωση η πληροφορία ότι το έργο δημιουργίας και λειτουργίας των Γραφείων Επαγγελματικής Ανάπτυξης και Σύνδεσης με την Αγορά Εργασίας (ΓΕΑΣ) απεντάχθηκε.
Όπως αναφέρεται, υπήρχε τεχνικό δελτίο ύψους 33.000.000 ευρώ, το οποίο –για ανεξήγητους λόγους– δεν υλοποιήθηκε, με αποτέλεσμα να χαθούν οι πόροι και να προκύψουν δυσκολίες σε κρίσιμες δράσεις όπως:
- η επιδοτούμενη πρακτική άσκηση (που πρέπει να αναμορφωθεί)
- η επαφή με εργοδότες/φορείς/εταιρείες για πρακτική και απασχόληση
- η αποτύπωση της επαγγελματικής πορείας των αποφοίτων
4. Μητρώο Εκπαιδευτών ΣΑΕΚ: «Ελλιπείς έλεγχοι, άνιση μεταχείριση»
Η ΠΑΝ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.Ε.Κ. αναφέρεται και στο Μητρώο Εκπαιδευτών, τονίζοντας ότι πολλοί φάκελοι υποψηφίων παραμένουν με ελλιπείς ή πλημμελείς ελέγχους, παρά τις παρατηρήσεις που –όπως σημειώνει– έχουν αποσταλεί στο ΙΝΕΔΙΒΙΜ.
Αποτέλεσμα είναι να δίνονται αναθέσεις μαθημάτων με λανθασμένη μοριοδότηση, δημιουργώντας άνιση μεταχείριση.
Μεταξύ των προβλημάτων που επισημαίνονται:
- το ίδιο μάθημα να ανατίθεται σε διαφορετικές ειδικότητες
- η απουσία εναλλακτικής πρότασης ειδικότητας, όταν δεν υπάρχει διαθέσιμος εκπαιδευτής, οδηγώντας είτε σε μη λειτουργία ειδικοτήτων είτε σε υπερβάσεις ωρών
5. Οδηγοί Κατάρτισης: «Λάθη, αστοχίες και ανάγκη άμεσης βελτίωσης»
Για τους Οδηγούς Κατάρτισης, η Ένωση αναφέρει ότι είχαν επισημανθεί έγκαιρα λάθη και αστοχίες, ενώ είχε προταθεί η σύσταση Επιτροπής στη Γενική Γραμματεία για την επεξεργασία τους.
Ενδεικτικά αναφέρονται:
- αχανής διδακτική ύλη
- ασυμφωνία επαγγελματικού περιγράμματος με μαθήματα και διδακτέα ύλη
Η ΠΑΝ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.Ε.Κ. ζητεί τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου ώστε να υπάρξει άμεση βελτίωση, αλλά και μηχανισμός συνεχούς αναπροσαρμογής, δεδομένου ότι η αγορά εργασίας μεταβάλλεται διαρκώς.
6. ΣΣΠΑΕ: Καθυστέρηση επανασύστασης και επιπτώσεις στις ειδικότητες
Σημαντικό θέμα αποτέλεσε και η καθυστέρηση επανασύστασης των Συμβουλίων Σύνδεσης με την Παραγωγή και την Αγορά Εργασίας (ΣΣΠΑΕ).
Η Ένωση υπενθυμίζει ότι τα ΣΣΠΑΕ είναι κατά νόμο αρμόδια, μεταξύ άλλων, για:
- έγκριση λειτουργίας προτεινόμενων ειδικοτήτων από τις ΣΑΕΚ
- εισήγηση για λειτουργία ή μη πειραματικών ειδικοτήτων
Όπως τονίζεται, οι προτάσεις ειδικοτήτων των ΣΑΕΚ έγιναν χωρίς να συζητηθούν στα ΣΣΠΑΕ, ενώ υπήρχε χρόνος (τον Μάρτιο) να συζητηθούν αντίστοιχες προτάσεις για τα ΕΠΑΛ.
Επιπλέον, αναφέρεται ότι σε σύνολο 5 πειραματικών ειδικοτήτων που λειτούργησαν τα προηγούμενα έτη, αποφασίστηκε η κατάργηση των 4.
Με το νέο ΦΕΚ 7406/31-12-2025 για τα ΣΣΠΑΕ, προβλέπεται έγκριση ειδικοτήτων ΕΠΑΛ για το 2026-27 έως τέλος Φεβρουαρίου 2026, κάτι που η Ένωση χαρακτηρίζει πλέον ανέφικτο, αφού τα νέα ΣΣΠΑΕ δεν έχουν συσταθεί.
7. Διαρροή καταρτιζόμενων: Οι αιτίες που «δεν λέγονται»
Για τη μεγάλη διαρροή καταρτιζόμενων, η οποία συχνά προβάλλεται ως λόγος συγχώνευσης ή αναστολής λειτουργίας ΣΑΕΚ, η ΠΑΝ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.Ε.Κ. υποστηρίζει ότι δεν οφείλεται μόνο στη ζήτηση ειδικοτήτων, αλλά και σε παράγοντες όπως:
- απαρχαιωμένος ή ανύπαρκτος πάγιος εξοπλισμός
- περιορισμός νέων ειδικοτήτων βάσει αριθμού καταρτιζόμενων
- μη χορήγηση βεβαίωσης φοίτησης με την έναρξη του εξαμήνου (για στρατολογία/ασφάλιση)
- εξ αποστάσεως μαθήματα στις ιδιωτικές ΣΑΕΚ (κατά παράβαση – όπως καταγγέλλεται) χωρίς ελέγχους
- αυστηρό πλαίσιο απουσιών, χωρίς δυνατότητα δικαιολόγησης ακόμη και σε περίπτωση νοσηλείας
8. Αξιολόγηση Διευθυντών: «Να υπάρχει πλαίσιο και διαφάνεια»
Τέλος, η ΠΑΝ.Ε.ΔΙ.Σ.Α.Ε.Κ. ζητεί θεσμικό πλαίσιο και διαφανείς διαδικασίες στην ήδη εφαρμοζόμενη αξιολόγηση των συμμετεχόντων στην κατάρτιση (καταρτιζόμενων, εκπαιδευτών, υποδιευθυντών και διευθυντών).
Όπως επισημαίνεται, οι Διευθυντές ΣΑΕΚ δεν έχουν πρόσβαση στα αποτελέσματα των αξιολογικών κρίσεων που τους αφορούν.
«Οι Δημόσιες ΣΑΕΚ δίνουν δωρεάν κατάρτιση – και κρατούν όρθιο τον θεσμό με προσωπικές προσπάθειες»
Η Ένωση υπογραμμίζει ότι οι Δημόσιες ΣΑΕΚ παρέχουν δωρεάν κατάρτιση και ότι οι Διευθυντές, συχνά με προσωπικές γνωριμίες, ιδιωτικές χορηγίες και συνεργασίες με φορείς (ΣΕΒ, Επιμελητήρια, Δήμους κ.ά.), προσπαθούν να διασφαλίσουν ποιοτική λειτουργία.
Ως απόδειξη του υψηλού επιπέδου κατάρτισης προβάλλονται:
- τα υψηλά ποσοστά επιτυχίας στις εξετάσεις πιστοποίησης του ΕΟΠΠΕΠ
- η επαγγελματική αποκατάσταση αποφοίτων σε ποσοστά 70%–80% στην Ελλάδα και την Ευρώπη