Ερώτηση προς τους Υπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πολιτισμού, Εσωτερικών και Οικονομικών κατέθεσαν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, με πρωτοβουλία του Κώστα Μπάρκα, για τις παράνομες επεμβάσεις στην παραλία Μονολιθίου στο πλαίσιο της κατασκευής του ποδηλατόδρομου της Περιφέρειας Ηπείρου.
Το έργο «Κατασκευή Κύριας Διαδρομής Δικτύου Ποδηλατοδρόμων Π.Ε. Πρέβεζας (Ιόνια Διαδρομή)», χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης, υλοποιήθηκε σε μεγάλο τμήμα εντός της παραλιακής ζώνης, με μόνιμες επεμβάσεις σε παραλία και πιθανόν σε αιγιαλό, χωρίς τις απαιτούμενες περιβαλλοντικές και τεχνικές εγκρίσεις.
Οι παρεμβάσεις περιλάμβαναν εκτεταμένες εκσκαφές, διάνοιξη ορυγμάτων, τοποθέτηση ογκολίθων και αδρανών υλικών, χωρίς Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, χωρίς ακτομηχανική μελέτη και χωρίς νόμιμη παραχώρηση παραλίας, οδηγώντας σε κατάρρευση τμημάτων του έργου και σοβαρή αλλοίωση της ακτογραμμής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η περιοχή εμπίπτει σε Γ’ Αρχαιολογική Ζώνη, λόγω γειτνίασης με τον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης, χωρίς να έχουν προηγηθεί οι απαιτούμενες αρχαιολογικές μελέτες.
Οι βουλευτές επισημαίνουν ότι πρόκειται για υπόθεση που εκθέτει τη χώρα, θέτει σε κίνδυνο ευρωπαϊκούς πόρους και συνιστά χαρακτηριστικό παράδειγμα κακοδιαχείρισης έργου με σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες.
Ακολουθεί αναλυτικά η Ερώτηση:
Θέμα: Παράνομες επεμβάσεις της Περιφέρειας Ηπείρου στην παραλία Μονολιθίου Πρέβεζας για την κατασκευή ποδηλατόδρομου – Καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος.
Το έργο «Κατασκευή Κύριας Διαδρομής Δικτύου Ποδηλατοδρόμων Π.Ε. Πρέβεζας (Ιόνια Διαδρομή)», μήκους 58 χλμ, εκτελείται από την Περιφέρεια Ηπείρου και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Σύμφωνα με τα Τεύχη Δημοπράτησης και την Τεχνική Περιγραφή του έργου, μεγάλο τμήμα της χάραξης (Χ.Θ. 9+500 έως Χ.Θ. 12+421) προβλεπόταν να διέρχεται εντός της παραλιακής ζώνης του Μονολιθίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τεχνικής Περιγραφής του έργου αλλά και όσα αναδεικνύονται τόσο από δημοσιεύματα όσο και από το πλήρες Υπόμνημα της «Πρωτοβουλίας Πολιτών για τον Ποδηλατόδρομο» προς τον Εισαγγελέα Πρέβεζας, η Περιφέρεια Ηπείρου προχώρησε σε εργασίες που αφορούν μόνιμες παρεμβάσεις σε ζώνη παραλίας, ή και σε τμήματα αιγιαλού, που μετά τις έντονες διαμαρτυρίες για την έλλειψη μελετών και την καταστροφή της παραλίας σταμάτησε, χωρίς η Περιφέρεια να προχωρήσει στην αποκατάσταση της παραλίας στην πρότερη κατάσταση με την αφαίρεση των ξένων προς το περιβάλλον ογκολίθων και εν γένει υλικών λατομείου.
Ενδεικτικά εκτελέσθηκαν εργασίες όπως, διάνοιξη ορυγμάτων, εκτεταμένες χωματουργικές επεμβάσεις – διάνοιξη εντός παραλίας – τοποθέτηση ογκολίθων και αδρανών υλικών (αφαίρεση αυτό και κατασκευή τοιχείων αντιστήριξης), χωρίς Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, χωρίς ακτομηχανική μελέτη, χωρίς έγκριση παραχώρησης παραλίας, χωρίς τις απαιτούμενες γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών.
Παρά τις αρχικές απαντήσεις της Περιφέρειας ότι δήθεν δεν απαιτείται ΜΠΕ, διότι το έργο θα εκτελούνταν επί υφιστάμενου δρομίσκου, η ίδια η τελική χάραξη τροποποιήθηκε ώστε να περιλαμβάνει λιμενικού χαρακτήρα έργα, όπως: βαθιές εκσκαφές βάθους 0,80–1,80 μ. και πλάτους μέχρι 4,50μ, τοποθέτηση ογκολίθων και αδρανών υλικών ,(αφαίρεση: κατασκευή τοιχείων αντιστήριξης επί της παραλίας) , χωρίς ακτομηχανική μελέτη, χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση και χωρίς τις νόμιμες αδειοδοτήσεις και απόφαση (αφαίρεση παραχώρησης χρήσης αιγιαλού) από το Υπουργείο Οικονομικών (άρθρα 6, 12 και 14 ν. 2971/2001).
Παρά το γεγονός ότι το έργο εκτελούνταν επί της παραλίας και πιθανόν τμήματα αυτού και επί του αιγιαλού, η έλλειψη ακτομηχανικής μελέτης και η προχειρότητα του έργου είχαν ως αποτέλεσμα την καταστροφή του έργου μια που μεγάλο τμήμα του ποδηλατόδρομου έχει καταρρεύσει, έχει παρασυρθεί από τα κύματα ή έχει θαφτεί κάτω από τόνους χώματος και υλικά διαλογής λατομείου και χαλίκι Α3 έχουν διασκορπιστεί επί της παραλίας.
Το έργο βρίσκεται σε κατάσταση πλήρους εγκατάλειψης και τεχνικής απαξίωσης. Αποτέλεσμα η αλλοίωση και υποβάθμιση της παραλίας Μονολιθίου, με αλλαγή μορφολογίας της ακτής.
Εναπόθεση χωμάτων σε μήκος 2 χιλ., με αποτέλεσμα την ανάπτυξη ανεπιθύμητης βλάστησης (καλάμια). Καταστροφή αλόφιλης χλωρίδας και περιοχών ωοτοκίας της Caretta – caretta με την εισαγωγή αδρανών υλικών πάνω στην άμμο.
Οι πρόχειρες, παράνομες και τεχνικά αστήρικτες επεμβάσεις της Περιφέρειας Ηπείρου έχουν ήδη οδηγήσει στη διακοπή του έργου, στην ανάγκη συνολικής επαναχάραξης, σε πλήρη απώλεια χρονοδιαγράμματος.
Με βάση τις τεχνικές, περιβαλλοντικές και νομικές παραβιάσεις που έχουν διαπιστωθεί, η χώρα κινδυνεύει: με χρηματοδοτική απώλεια εκατομμυρίων ευρώ, με παραβίαση ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού κεκτημένου και πιθανά με κυρώσεις της Ε.Ε. και ρήτρες μη τήρησης οροσήμων του Ταμείου Ανάπτυξης.
Επειδή το έργο έχει ουσιαστικά καταστραφεί πριν ολοκληρωθεί, ενώ η Περιφερειακή Αρχή δηλώνει ότι δεν προτίθεται να αποκαταστήσει πλήρως την παραλία, αφήνοντας το φυσικό τοπίο σε κατάσταση μνημειώδους υποβάθμισης.
Επειδή η υπόθεση του ποδηλατόδρομου στο Μονολίθι δεν αποτελεί απλώς τεχνική αστοχία αλλά αποτελεί συνειδητή πολιτική επιλογή της Περιφέρειας Ηπείρου, η οποία προχώρησε σε εκτέλεση έργου χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση τροποποιώντας στην πράξη τη φύση του έργου (λιμενικού χαρακτήρα επεμβάσεις) χωρίς νέες εγκρίσεις και αγνόησε τις τεκμηριωμένες προειδοποιήσεις πολιτών και επιστημονικών φορέων και οδήγησε σε καταστροφή τμήματος του ίδιου του έργου και σε αλλοίωση της παραλίας.
Επειδή η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας φέρει ακέραια πολιτική ευθύνη, καθότι το έργο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα συναρμόδια Υπουργεία, ενώ είχαν υποχρέωση ελέγχου νομιμότητας και επιλεξιμότητας, δεν προχώρησαν σε καμία ουσιαστική παρέμβαση για να αποτραπεί η περιβαλλοντική ζημιά.
Επειδή πέρα της τεράστιας περιβαλλοντικής καταστροφής που έχει ήδη συντελεσθεί στην απείρου κάλους παραλία Μονολιθίου της Πρέβεζας,, όπου επείγει η εκτέλεση έργων προς αποκατάσταση, τίθεται και ένα μεγάλο ζήτημα διότι η ευρύτερη περιοχή αποτελεί Γ’ Αρχαιολογική Ζώνη, αφού γειτνιάζει με τον προστατευόμενο ιστορικό χώρο της Νικόπολης και οι εκσκαφές και τα ορύγματα έγιναν χωρίς προηγούμενες αρχαιολογικές μελέτες και επιτηρήσεις.
Επειδή η αστοχία της κατασκευής του ποδηλατοδρόμου στο Μονολίθι Πρεβέζης, δεν πρόκειται για «τοπικό ζήτημα». Πρόκειται για παράδειγμα κακοποίησης του περιβάλλοντος και κακής διαχείρισης ευρωπαϊκών πόρων, που εκθέτει τη χώρα.
Ερωτώνται οι αρμόδιοι κκ Υπουργοί:
- Πώς εξηγείται ότι η Περιφέρεια Ηπείρου να εκτέλεσε τεχνικά έργα τύπου λιμενικών παρεμβάσεων χωρίς ΜΠΕ, χωρίς ακτομηχανική μελέτη και χωρίς τις νόμιμες αδειοδοτήσεις και απόφαση από το Υπουργείο Οικονομικών;
- Τι ελέγχους έχει πραγματοποιήσει το Υπουργείο Περιβάλλοντος για την τεκμηριωμένη υποβάθμιση της παραλίας Μονολιθίου;
- Προτίθεται το αρμόδιο Υπουργείο να διατάξει άμεση αποκατάσταση του φυσικού τοπίου και αν ναι με ποιο χρονοδιάγραμμα;
- Ποιος αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη για την τεχνική αποτυχία, την περιβαλλοντική ζημία και τον κίνδυνο απώλειας ευρωπαϊκών πόρων;
- Πώς θα αποζημιωθεί η τοπική κοινωνία για την πρόκληση τόσο σοβαρής περιβαλλοντικής και αναπτυξιακής βλάβης;
- Ποιο είναι το συνολικό συμβατικό τίμημα του έργου και ποια η κατανομή του ανά υποέργο;
- Τι ποσό έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα στον ανάδοχο. Για ποιες πιστοποιημένες εργασίες έγιναν οι πληρωμές αυτές και σε ποια τμήματα του έργου;
- Περιλαμβάνονται στις πληρωμές εργασίες που έχουν παρασυρθεί από τον κυματισμό, έχουν καταστραφεί, έχουν καλυφθεί με άμμο ή μπαζώματα, βρίσκονται σήμερα σε κατάσταση μη λειτουργική;
- Έχουν ενεργοποιηθεί ή προτίθεται η Διοίκηση να ενεργοποιήσει ρήτρες κακοτεχνίας, υπαιτιότητας του αναδόχου; Προβλέπεται επιστροφή καταβληθέντων ποσών ή συμψηφισμός με το κόστος αποκατάστασης της παραλίας;
- Ποιος θα καλύψει το κόστος της περιβαλλοντικής αποκατάστασης:
- Έχει ενημερωθεί το Ταμείο Ανάκαμψης για τις αστοχίες στο έργο;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Μπάρκας Κώστας, Ακρίτα Έλενα, Βέττα Καλλιόπη, Γεροβασίλη Όλγα, Δούρου Ρένα, Ζαμπάρας Μιλτιάδης, Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος, Νοτοπούλου Κατερίνα, Παναγιωτόπουλος Ανδρέας, Παπαηλιού Γιώργος, Παππάς Νίκος, Ψυχογιός Γιώργος