Από την 1η Φεβρουαρίου η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πέρασε και επισήμως σε μια νέα φάση, με την έναρξη εφαρμογής των λεγόμενων “πορτοκαλί”, δυναμικών τιμολογίων. Ήδη οι πρώτες εταιρείες προμήθειας έχουν λανσάρει τα νέα τους προϊόντα, τα οποία απευθύνονται –σε πρώτη φάση– σε επαγγελματικούς και επιχειρηματικούς πελάτες, ενώ θα ακολουθήσουν τους επόμενους μήνες και οι οικιακοί. Πρόκειται για μια αλλαγή που, αν και τεχνικά απαιτητική, φιλοδοξεί να μεταφέρει για πρώτη φορά με άμεσο τρόπο τα σήματα της χονδρεμπορικής αγοράς στους τελικούς καταναλωτές, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να “παίζουν” ενεργά με την ώρα κατανάλωσης του ρεύματος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτή τη στιγμή, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία της αγοράς, εκτιμάται ότι ποσοστό περίπου 65%-70% των πελατών των μεγάλων προμηθευτών παραμένει στα πράσινα τιμολόγια, ένα 20%-25% έχει επιλέξει τα μπλε τιμολόγια, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό κατανέμεται σε ειδικά ή επαγγελματικά προϊόντα.
Προμηθευτές
Στο επίκεντρο αυτής της νέας πραγματικότητας βρίσκονται οι μεγάλοι προμηθευτές που, βάσει του κανονιστικού πλαισίου, υποχρεούνται να διαθέτουν τουλάχιστον ένα πορτοκαλί τιμολόγιο ανά κατηγορία πελάτη, εφόσον εκπροσωπούν περισσότερους από 200.000 καταναλωτές. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται η ΔΕΗ, η Protergia (του ομίλου Metlen), ο ΗΡΩΝ και η ΖενίΘ, οι οποίες έχουν ήδη ανοίξει τον “χορό” των δυναμικών προϊόντων.
Η ΔΕΗ έχει προαναγγείλει την ενεργοποίηση του προϊόντος “myBusiness Dynamic”, με ημερομηνία έναρξης την 24η Φεβρουαρίου. Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις χαμηλής τάσης, με εγκατεστημένη ισχύ άνω των 25 kVA και με απαραίτητη προϋπόθεση την ύπαρξη έξυπνου μετρητή. Η χρέωση ακολουθεί ωριαία τη διακύμανση της χονδρεμπορικής τιμής, επιτρέποντας στις επιχειρήσεις να επωφεληθούν από τις χαμηλές τιμές, κυρίως τις ώρες αυξημένης παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Αντίστοιχα, η Protergia παρουσιάζει το πρόγραμμα “Protergia Επαγγελματικό 2 Dynamic One”, που απευθύνεται σε μη οικιακούς πελάτες χαμηλής τάσης με ισχύ από 25 έως 250 kVA και έξυπνο μετρητή. Το τιμολόγιο διαθέτει δυναμική, ωριαία τιμολόγηση, με πάγιο 9,90 ευρώ τον μήνα, ενώ συνοδεύεται από ειδικό προσυμβατικό εργαλείο αξιολόγησης, μέσω του οποίου οι πελάτες μπορούν να ελέγξουν αν το προφίλ κατανάλωσής τους ευνοείται από τη μετάβαση σε δυναμικό τιμολόγιο.
Ο ΗΡΩΝ, από την πλευρά του, “μεταφέρει” στη νέα πορτοκαλί κατηγορία το γνωστό πλέον μοντέλο Happy Hour. Το “Happy Hour Business L”, διάδοχος του κίτρινου “Happy Hour Business”, προσφέρει και πάλι τρεις συνεχόμενες ώρες ημερησίως με μηδενική χρέωση προμήθειας, δίνοντας ισχυρό κίνητρο στις επιχειρήσεις να μεταφέρουν κατανάλωση στο δωρεάν τρίωρο. Οι καταναλωτές ενημερώνονται καθημερινά για τις ώρες αυτές μέσω της εφαρμογής EnergiQ by ΗΡΩΝ, ενώ το προϊόν βασίζεται σε ωριαία δυναμική τιμολόγηση που αντικατοπτρίζει τις συνθήκες της αγοράς.
Η ΖενίΘ έχει ήδη θέσει σε διάθεση το “Power Business Flow” για επιχειρήσεις, με πάγιο 10 ευρώ ανά τριάντα ημερολογιακές ημέρες και χωρίς ρήτρα πρόωρης αποχώρησης. Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του προγράμματος αποτελεί η έγκαιρη ειδοποίηση του πελάτη από την προηγούμενη ημέρα, σε περίπτωση που η τιμή αναφοράς υπερβεί τα 180 ευρώ/MWh, στοιχείο που ενισχύει τη διαφάνεια και τη δυνατότητα προγραμματισμού.
Τι είναι
Πέρα όμως από τα επιμέρους εμπορικά χαρακτηριστικά, το κρίσιμο ερώτημα αφορά το τι είναι στην ουσία τα πορτοκαλί τιμολόγια και τι αλλάζουν σε σχέση με όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα οι καταναλωτές. Τα δυναμικά τιμολόγια συνδέουν άμεσα τη χρέωση της κιλοβατώρας με τις τιμές της αγοράς επόμενης ημέρας (day-ahead), όπως αυτές διαμορφώνονται στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας. Η τιμή μπορεί να διαφέρει από ώρα σε ώρα, ενώ ο προμηθευτής υποχρεούται να ενημερώνει τον πελάτη για τις τιμές της επόμενης ημέρας έως τις 17.00 της προηγούμενης.
Βασική προϋπόθεση για τη συμμετοχή σε τέτοια προγράμματα είναι η ύπαρξη έξυπνου μετρητή, ο οποίος καταγράφει την κατανάλωση ανά 60 λεπτά. Χωρίς smart meter, η σύναψη δυναμικού τιμολογίου δεν είναι τεχνικά εφικτή. Για όσους όμως διαθέτουν τέτοιο μετρητή, ανοίγει η δυνατότητα επιλογής πορτοκαλί τιμολογίου από όλους τους μεγάλους παίκτες της αγοράς.
Τα οφέλη
Τα οφέλη είναι πολλαπλά, ιδίως για επιχειρήσεις με ευελιξία στη λειτουργία τους. Όταν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά είναι χαμηλές –για παράδειγμα τις μεσημβρινές ώρες με υψηλή παραγωγή από φωτοβολταϊκά–, το κόστος ρεύματος μειώνεται αντίστοιχα. Επιχειρήσεις όπως βιοτεχνίες, αποθήκες, ψυκτικοί θάλαμοι, logistics ή μεγάλα εμπορικά καταστήματα μπορούν να μεταφέρουν ενεργοβόρες δραστηριότητες σε αυτές τις ώρες, περιορίζοντας αισθητά τον μηνιαίο λογαριασμό.
Ειδική αναφορά στα πορτοκαλί τιμολόγια έκανε και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, τονίζοντας ότι από την 1η Φεβρουαρίου τα δυναμικά τιμολόγια αφορούν τους μεγάλους καταναλωτές, ενώ από την 1η Απριλίου θα είναι διαθέσιμα και για τα νοικοκυριά με έξυπνο μετρητή, επισημαίνοντας ότι “η αξιοποίηση της χαμηλότερης τιμής τις μεσημβρινές ώρες θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της τιμής από 10% έως 18%”.
Εξομάλυνση αγοράς
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, τα πορτοκαλί τιμολόγια εκτιμάται ότι μπορούν να συμβάλουν και στη συνολική εξομάλυνση της αγοράς. Όσο περισσότεροι καταναλωτές αποφεύγουν τις ώρες αιχμής, τόσο μειώνεται η ανάγκη ενεργοποίησης ακριβών μονάδων παραγωγής, γεγονός που συγκρατεί τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά και δημιουργεί θετικό αποτύπωμα για ολόκληρο το σύστημα.
Συνολικά, τα πορτοκαλί τιμολόγια δεν αποτελούν απλώς ακόμα ένα “χρώμα” στη λιανική αγορά ρεύματος, αλλά ένα νέο μοντέλο κατανάλωσης και τιμολόγησης. Η επιτυχία τους θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα θα επεκταθούν οι έξυπνοι μετρητές, από την ενημέρωση των καταναλωτών και από το κατά πόσο τα νέα προϊόντα θα καταφέρουν να μετατρέψουν τη θεωρητική εξοικονόμηση σε απτό οικονομικό όφελος. Σε κάθε περίπτωση, η δυναμική τιμολόγηση ήρθε για να μείνει και αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού.
* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Κεφάλαιο”