Με ευρεία προοδευτική συμμαχία και παρά τις προσπάθειες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, υπερψηφίστηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ο Κανονισμός (ΕΕ) για την Αποκατάσταση της Φύσης. Τον περασμένο Ιούνιο, ο πρόεδρος του ΕΛΚ, Μάνφρεντ Βέμπερ, είχε ξεκινήσει μία επιχείρηση καταψήφισής του, με την ελπίδα πως έτσι «θα ξήλωνε το πουλόβερ» της Πράσινης Μετάβασης και έτσι της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, επιστρέφοντας την Ευρώπη σε ένα παρελθόν δίχως μέλλον, αλλά με αυξανόμενες ανισότητες και επισφάλειες.

Το κείμενο του Κανονισμού στο οποίο συμφώνησαν το Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη εγκρίθηκε με 329 ψήφους υπέρ, 275 ψήφους κατά και 24 αποχές.

Πρέπει πλέον να εγκριθεί και από το Συμβούλιο, ώστε στη συνέχεια να δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και να τεθεί σε ισχύ 20 ημέρες αργότερα.

Ο ευρωβουλευτής των Πρασίνων, και συνιδρυτής του νέου πολιτικού φορέας ΚΟΣΜΟΣ, Πέτρος Κόκκαλης, δήλωσε μετά την ψηφοφορία:

«Σήμερα είναι μία σπάνια μέρα αποκατάστασης του κόσμου που θα αφήσουμε στα παιδιά μας. Σήμερα κάναμε ένα τεράστιο βήμα για την ανθρώπινη επιβίωση, αλλά και το μετασχηματισμό της κοινωνίας μας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, για μία ζωή με μεγαλύτερη ασφάλεια, μικρότερες ανισότητες, καλύτερη τροφή και υγεία. Η σημερινή νίκη των προοδευτικών στο κοινοβούλιο, είναι δηλωτική όσων μπορούμε να καταφέρουμε όταν υπάρχει η πολιτική βούληση, όταν επιμένουμε στο δημόσιο συμφέρον και την προάσπιση των δημόσιων αγαθών.»

Είναι ο πρώτος ολοκληρωμένος νόμος του είδους του στην ΕΕ και αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα, καθώς και για την πρόληψη και τη μείωση των επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών.

Πάνω από το 80% των οικοτόπων στην ΕΕ είναι σήμερα σε ανησυχητικά κακή κατάσταση.

Το κείμενο του κανονισμού θα είναι διαθέσιμο εδώ

Βασικά στοιχεία

  • Στην Ε.Ε. το 81% των οικοτόπων βρίσκεται σε κακή κατάσταση
  • Κάθε 1 ευρώ επενδυμένο στην αποκατάσταση της φύσης προσθέτει 4 έως 38 ευρώ σε οφέλη
  • Το ⅓ των επικονιαστών βρίσκεται σε παρακμή

Ο πρώτος στόχος είναι η αποκατάσταση της φύσης στις χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές της ΕΕ με δεσμευτικούς στόχους αποκατάστασης σε έκταση τουλάχιστον 30% του συνόλου των περιοχών της ΕΕ του συνόλου των οικοσυστημάτων που χρήζουν αποκατάστασης έως το 2030, 60% μέχρι το 2040 και 90% μέχρι το 2050.

Οι χώρες της ΕΕ αναμένεται να υποβάλουν εθνικά σχέδια αποκατάστασης στην Επιτροπή εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, παρουσιάζοντας τον τρόπο με τον οποίο θα επιτύχουν τους στόχους. Θα πρέπει επίσης να παρακολουθούν και να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με την πρόοδό τους. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος θα συντάσσει τακτικές τεχνικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων. Η Επιτροπή, με τη σειρά της, θα υποβάλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του νόμου για την αποκατάσταση της φύσης.

Το Δελτίο Τύπου του Ευρωκοινοβουλίου

Ο κανονισμός της ΕΕ για την αποκατάσταση της φύσης θα αποκαταστήσει υποβαθμισμένα οικοσυστήματα σε όλες τις χώρες της ΕΕ, θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα και θα ενισχύσει την επισιτιστική ασφάλεια.

Για να επιτευχθούν οι γενικοί στόχοι της ΕΕ, τα κράτη μέλη οφείλουν μέχρι το 2030 να αποκαταστήσουν τουλάχιστον το 30% των οικοτόπων που καλύπτονται από τη νέα νομοθεσία: από δάση, λιβάδια και υγροβιότοπους μέχρι ποτάμια, λίμνες και κοραλλιογενείς βυθούς. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 60% για το 2040 και στο 90% για το 2050. Όπως είχε ζητήσει το Κοινοβούλιο, οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στις περιοχές Natura 2000 έως το 2030. Άπαξ και μια περιοχή επανέλθει σε καλή κατάσταση, οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι δεν θα υποβαθμιστεί εκ νέου. Τα κράτη μέλη θα πρέπει επίσης να καταρτίσουν εθνικά σχέδια αποκατάστασης της φύσης, στα οποία θα περιγράφουν λεπτομερώς πώς σκοπεύουν να επιτύχουν τους στόχους αυτούς.

Γεωργικά οικοσυστήματα

Για να βελτιωθεί η βιοποικιλότητα στα γεωργικά οικοσυστήματα, οι χώρες της ΕΕ θα πρέπει να σημειώσουν πρόοδο σε δύο από τους ακόλουθους τρεις δείκτες: τον δείκτη πεταλούδων λειμώνων, το μερίδιο των γεωργικών εκτάσεων με χαρακτηριστικά τοπίου υψηλής ποικιλομορφίας και το απόθεμα άνθρακα σε ανόργανα εδάφη καλλιεργήσιμων εκτάσεων. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να λάβουν μέτρα ώστε να αυξηθεί ο δείκτης πτηνών που ζουν σε γεωργικές εκτάσεις, δεδομένου ότι τα πτηνά αποτελούν καλό δείκτη όσον αφορά τη συνολική κατάσταση της βιοποικιλότητας.

Έχοντας υπόψη ότι η αποκατάσταση αποστραγγισμένων τυρφώνων αποτελεί έναν από τους πλέον οικονομικά αποδοτικούς τρόπους μείωσης των εκπομπών στον γεωργικό τομέα, οι χώρες της ΕΕ πρέπει να αποκαταστήσουν τουλάχιστον το 30% των εκτάσεων αυτών μέχρι το 2030 (τουλάχιστον το ένα τέταρτο πρέπει να επανυγρανθεί), το 40% μέχρι το 2040 και το 50% μέχρι το 2050, χρονιά κατά την οποία θα πρέπει πλέον να έχει επανυγρανθεί τουλάχιστον το ένα τρίτο των τυρφώνων. Η επανύγρανση τυρφώνων παραμένει προαιρετικό μέτρο για αγρότες και ιδιώτες ιδιοκτήτες γης.

Όπως είχε ζητήσει το Κοινοβούλιο, ο νέος κανονισμός προβλέπει ότι οι στόχοι για τα γεωργικά οικοσυστήματα θα μπορούν να αναστέλλονται σε εξαιρετικές περιστάσεις, όταν εξαιτίας τους μειώνονται σημαντικά οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις που απαιτούνται για την επαρκή παραγωγή τροφίμων στην ΕΕ.

Άλλα οικοσυστήματα

Ο νέος κανονισμός ορίζει επίσης ότι πρέπει να βελτιώνονται διάφοροι δείκτες που αφορούν τα δασικά οικοσυστήματα, ενώ προβλέπει ότι θα φυτευτούν επιπλέον τρία δισεκατομμύρια δέντρα. Τα κράτη μέλη θα πρέπει ακόμη να αποκαταστήσουν τουλάχιστον 25.000 χιλιόμετρα ποταμών ελεύθερης ροής και να διασφαλίσουν ότι δεν θα μειωθούν συνολικά οι αστικοί χώροι πρασίνου και τα δέντρα στις πόλεις.

Δηλώσεις

Μετά την ψηφοφορία, ο εισηγητής César Luena (Σοσιαλιστές, Ισπανία) δήλωσε: «Σήμερα είναι μια σημαντική ημέρα για την Ευρώπη, καθώς περνάμε από την προστασία και τη διατήρηση της φύσης στην αποκατάστασή της. Η νέα νομοθεσία θα μας βοηθήσει επίσης να εκπληρώσουμε πολλές από τις διεθνείς περιβαλλοντικές μας δεσμεύσεις. Ο κανονισμός θα αποκαταστήσει υποβαθμισμένα οικοσυστήματα με σεβασμό στον γεωργικό τομέα, παρέχοντας ευελιξία στα κράτη μέλη. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους επιστήμονες που μας παρείχαν τα επιστημονικά στοιχεία διαψεύδοντας όσους αρνούνται την κλιματική αλλαγή, καθώς και τους νέους ανθρώπους που μας υπενθυμίζουν ότι δεν υπάρχει ούτε πλανήτης Β ούτε σχέδιο Β».

Ιστορικό

Mε την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, η Κομισιόν δεσμεύτηκε να προσδιορίσει τα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων των νομοθετικών, που θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να βελτιώσουν και να αποκαταστήσουν τα κατεστραμμένα οικοσυστήματα- με ιδιαίτερη αναφορά στα πλούσια σε άνθρακα οικοσυστήματα. Αυτό αντικατοπτρίζεται στη Στρατηγική της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030. Στο πλαίσιο των βασικών δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί έως το 2030, αποφασίστηκε το 2021 να προταθούν νομικά δεσμευτικοί στόχοι της ΕΕ για την αποκατάσταση της φύσης, βάση της έκθεσης για τη εκτίμηση των επιπτώσεων.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του τον Ιούνιο 2021 σχετικά με τη Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, τόνισε την ανάγκη να ενταθούν οι προσπάθειες για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων. Χαιρέτησε θερμά την δέσμευση της Κομισιόν να καταρτίσει νομοθετική πρόταση ως καίριο στοιχείο του σχεδίου αποκατάστασης της φύσης της Ένωσης με δεσμευτικούς στόχους αποκατάστασης.

Στις 22 Ιουνίου 2022, η Κομισιόν υπέβαλε την πρόταση Κανονισμού για την Αποκατάσταση της Φύσης. Ο προτεινόμενος κανονισμός θέτει πολλαπλούς δεσμευτικούς στόχους και υποχρεώσεις αποκατάστασης σε ευρύ φάσμα οικοσυστημάτων, από τα δάση και τις γεωργικές εκτάσεις έως τις αστικές περιοχές, τους ποταμούς και τους θαλάσσιους οικοτόπους, συμπληρώνοντας άλλες υφιστάμενες νομικές πράξεις. Συνολικά, τα μέτρα αποκατάστασης της φύσης θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 και όλα τα οικοσυστήματα που χρειάζονται αποκατάσταση έως το 2050. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να αναπτύξουν σχέδια αποκατάστασης της φύσης για την επίτευξη αυτών των στόχων σε εθνικό επίπεδο και η Κομισιόν θα αξιολογήσει τα σχέδια αυτά.

Παράλληλα, στη 15η Διάσκεψη της Συνόδου του ΟΗΕ για τη Βιοποικιλότητα (COP15) το Δεκέμβριο του 2022 στο Μόντρεαλ, συμφωνήθηκε το «Παγκόσμιο Πλαίσιο για τη Βιοποικιλότητα Kunming-Montreal», το οποίο υιοθέτησαν 188 από τα 196 Μέρη της Σύμβασης, συν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Βατικανό, και περιλαμβάνει μια σειρά μέτρων που κρίθηκαν απαραίτητα για την ανάσχεση και την αναστροφή της απώλειας βιοποικιλότητας. Το νέο «σύμφωνο ειρήνης με τη φύση», όπως χαρακτηρίστηκε, στοχεύει στην προστασία και αποκατάσταση του 30% των χερσαίων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων ως το 2030, μείωση κατά το ήμισυ της παγκόσμιας σπατάλης τροφίμων έως το 2030 και στην αποδέσμευση 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετήσιας βοήθειας (με σταδιακή αύξηση του ποσού τα επόμενα χρόνια) για τις αναπτυσσόμενες χώρες, μέσω ενός Διεθνούς Ταμείου Βιοποικιλότητας. Η πρόοδος στην υλοποίηση των στόχων θα παρακολουθείται με τη χρήση κάποιων γενικών δεικτών, όπως το ποσοστό της χερσαίων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων που βρίσκονται υπό καθεστώς αποτελεσματικής διαχείρισης.

Η σημασία του νόμου για την Αποκατάσταση της Φύσης (πηγή)

Η φύση και η βιοποικιλότητα είναι το κλειδί για τη λειτουργία των κοινωνιών και των οικονομιών, παρέχοντας τα τρόφιμα που τρώμε, φιλτράροντας το νερό που πίνουμε, καθαρίζοντας τον αέρα που αναπνέουμε και έχοντας ευεργετικό αντίκτυπο στην ψυχική και σωματική μας υγεία. Στην ΕΕ, ωστόσο, μεγάλος αριθμός οικοτόπων και ειδών βρίσκονται ήδη σε κακή κατάσταση και μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό αυτών έχει παρουσιάσει κάποια βελτίωση τα τελευταία χρόνια. Η αποκατάσταση των οικοτόπων και των ειδών της Ευρώπης είναι σημαντική, όχι μόνο για την εγγενή αξία της ίδιας της φύσης, αλλά και για τη βελτίωση της ανθρώπινης υγείας και ευημερίας και τη αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Αν και περισσότερο από το μισό του παγκόσμιου ΑΕΠ εξαρτάται από τη φύση και τις υπηρεσίες της, το 75% των παγκόσμιων χερσαίων και το 40% των θαλάσσιων οικοσυστημάτων έχει ήδη αλλοιωθεί από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η ευρωπαϊκή φύση δεν είναι σε καλή κατάσταση και έχει δείξει ελάχιστα σημάδια βελτίωσης τα τελευταία χρόνια (έκθεση IPBES & έκθεση IPCC).

Ο ρυθμός υποβάθμισης των οικοσυστημάτων, ο οποίος συμβάλλει στην εξαφάνιση απειλούμενων ειδών, είναι πρωτοφανής και επιταχύνεται ακόμα περισσότερο λόγω της εντατικοποίησης των χρήσεων γης.

Tο 81% των προστατευόμενων οικοτόπων, το 39% των προστατευόμενων ειδών ορνιθοπανίδας και το 63% άλλων προστατευόμενων ειδών βρίσκονται σε πολύ κακή κατάσταση. Στην Ευρώπη, εκτιμάται ότι η έκταση των προστατευόμενων οικοτόπων που χρήζουν αποκατάστασης είναι τουλάχιστον 259.000 km2.

Μέλισσες, επικονίαση, καλλιέργειες και τρόφιμα

Επίσης, το 84% των καλλιεργειών στην ΕΕ εξαρτάται, τουλάχιστον εν μέρει, από την επικονίαση από έντομα και η αποκατάσταση των οικοτόπων και επικονιαστών συμβάλλει στη βελτίωση της μελλοντικής επισιτιστικής ασφάλειας. Η κλιματική κρίση και η κρίση βιοποικιλότητας επηρεάζουν δραστικά την παραγωγή τροφίμων. Αν συνεχίσουμε χωρίς να λάβουμε σοβαρά μέτρα για την αντιμετώπιση αυτής της διπλής κρίσης, οι κίνδυνοι θα αυξηθούν. Ήδη σήμερα, οι ξηρασίες, οι πλημμύρες και τα κύματα ψύχους που προκαλούνται από το κλίμα επηρεάζουν την απόδοση τροφίμων, παγκοσμίως και στην Ευρώπη. Σε παγκόσμιο επίπεδο, το 26% των συνολικών ζημιών και απωλειών από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα προέρχονται από τον γεωργικό τομέα.

Η αποκατάσταση βελτιώνει την ανθεκτικότητα των οικοσυστημάτων, στηρίζοντας τα συστήματα παραγωγής που βασίζονται στη φύση και βοηθώντας τα να προσαρμοστούν στα ολοένα και συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή.

Η βελτίωση και η αύξηση της έκτασης των δασών, των υγροτόπων και της θαλάσσιας χλωρίδας αυξάνει τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα. Τέλος, η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων μπορεί να βελτιώσει την υγεία, την ευημερία και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων αυξάνοντας τη διαθεσιμότητα χώρων πρασίνου, μετριάζοντας τη ρύπανση και μειώνοντας τον κίνδυνο εξάπλωσης ασθενειών από τα ζώα στους ανθρώπους.

 

Η πολιτική μάχη στον Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Επιτροπή, και την Ελλάδα

Ατυχώς, το ΕΛΚ και μια μειοψηφία της φιλελεύθερης ομάδας Renew προτίμησαν τους πολιτικούς διαπληκτισμούς και ένωσαν τις φωνές τους με εκείνες της ακροδεξιάς, επιλέγοντας την παραπληροφόρηση αντί να υπερασπιστούν το γενικό συμφέρον. Με τη θέση τους αυτή θέτουν σε κίνδυνο τα δάση, τους ωκεανούς, τη θαλάσσια και χερσαία βιοποικιλότητα και επομένως και την επισιτιστική ασφάλεια στην Ευρώπη. Με κάποιο τρόπο, αυτοί οι ευρωβουλευτές πρέπει να βρεθούν απέναντι στις επερχόμενες γενιές και να εξηγήσουν αυτή τους τη στάση, μπροστά στην αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα της κρίσης της βιοποικιλότητας και της κλιματικής κρίσης.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, στη συνέλευσή του στο Μόναχο τον Μάιο του 2023, ενέκρινε ψήφισμα με τίτλο «Το όραμα του ΕΛΚ για τη γεωργία στην Ευρώπη», με το οποίο απορρίπτει τόσο την πρόταση του νέου Κανονισμού για τη Βιώσιμη χρήση των Φυτοφαρμάκων (SUR), όσο και τον προτεινόμενο νόμο για την αποκατάσταση της φύσης – δύο βασικά περιβαλλοντικά νομοσχέδια που κατέθεσε η ίδια η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μέλος του ΕΛΚ, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Μία στάση που καταδικάστηκε τόσο από τους Πράσινους, όσο και από τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες και φυσικά από την Αριστερά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ομοίως στην Ελλάδα, και σε αντίθεση με την προσπάθεια που γίνεται σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, η προηγούμενη κυβέρνηση της ΝΔ αντιμετώπισε διεκπεραιωτικά τα ζητήματα του περιβάλλοντος, παραβλέποντας την ουσία, υποκύπτοντας σε κάθε λογής συμφέροντα και αποκλείοντας την ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων.

Είναι χαρακτηριστικό όσο και πρόσφατο παράδειγμα, πως το Μάρτιο του 2023 κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων πολυνομοσχέδιο 263 άρθρων και 357 σελίδων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο περιελάβανε ιδιαίτερα σημαντικά ζητήματα περιβαλλοντικής πολιτικής, με χρόνο διαβούλευσης μόλις 4 ημέρες- εκ των οποίων οι 2 ήταν επίσημες αργίες.

Χαρακτηριστική είναι η επίσης η αδιάφορη στάση της ελληνικής κυβέρνησης απέναντι σε συγκεκριμένα περιβαλλοντικά ζητήματα, όπως η οικοδομική δραστηριότητα εντός του πυρήνα του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου και η επικίνδυνη δραστηριότητα στη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή του Λακωνικού κόλπου.

 

Οι περισσότεροι πολίτες αντιλαμβάνονται το διακύβευμα

Δεδομένων των δυνατοτήτων αποκατάστασης των οικοσυστημάτων για την αντιμετώπιση της διττής κρίσης της βιοποικιλότητας και της κλιματικής κρίσης, η νομοθεσία για την αποκατάσταση της φύσης είναι η ευκαιρία να αναληφθεί σοβαρή δράση για το κλίμα και τη βιοποικιλότητα. Αποτελεί επίσης ευκαιρία να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια και στην ανθεκτικότητα της παραγωγής τροφίμων. Η αποκατάσταση και η διατήρηση της φύσης μπορεί να αποφέρει πολλά κοινωνικοοικονομικά οφέλη, όπως οι βιώσιμες θέσεις εργασίας, οι ευκαιρίες αναψυχής και οφέλη για την ανθρώπινη υγεία.

Η νομοθεσία για την αποκατάσταση της φύσης χαίρει ισχυρής δημόσιας στήριξης, κι αυτό γιατί οι περισσότεροι αντιλαμβάνονται πως δεν έχουμε περίσσευμα χρόνου για να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά την κρίση της βιοποικιλότητας και την κλιματική κρίση. Η τελευταία έκθεση αξιολόγησης της IPCC αναφέρει σαφώς ότι «με οποιαδήποτε περαιτέρω καθυστέρηση στη συντονισμένη προληπτική παγκόσμια δράση για την προσαρμογή και τον μετριασμό, θα χαθεί η τελευταία χαραμάδα ευκαιρίας για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος για όλους».

Ο Νόμος για την Αποκατάσταση της Φύσης χαίρει αποδοχής από μια πληθώρα επιστημόνων, εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, καθώς και κλάδων της οικονομίας από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μέχρι τις εξορυκτικές βιομηχανίες. Η μόνη αντίρρηση έρχεται από τα λόμπι της εντατικής γεωργίας, της δασοκομίας, της αλιείας και φυσικά των ορυκτών καυσίμων.

Κοινοποίηση

Κοινοποιείστε στους φίλους σας!