Οι ενεργειακές συμφωνίες μεταξύ του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) και της σύμπραξης Chevron – Helleniq Energy παρουσιάστηκαν σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Στην ίδια συνεδρίαση τέθηκαν επίσης ζητήματα των υπουργείων Πολιτισμού, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καθώς και Δικαιοσύνης.
Οι ενεργειακές συμφωνίες και η επιτάχυνση των διαδικασιών
Τις συμφωνίες παρουσίασαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο Υφυπουργός Νικόλαος Τσάφος, περιγράφοντας την πορεία επιτάχυνσης των διαδικασιών που σχετίζονται με τις έρευνες υδρογονανθράκων. Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, ο χρόνος από την υπουργική απόφαση αποδοχής εκδήλωσης ενδιαφέροντος έως την ολοκλήρωση της διεθνούς διαγωνιστικής διαδικασίας μειώθηκε από 22 σε 11 μήνες.
Διπλασιασμός υπό εξερεύνηση έκτασης και επενδυτικό αποτύπωμα
Στο ίδιο πλαίσιο επισημάνθηκε ότι οι υπό εξερεύνηση περιοχές για υδρογονάνθρακες αυξάνονται από περίπου 48.000 σε πάνω από 94.000 τετρ. χλμ. Οι δυνητικές επενδύσεις για έρευνες και επόμενες γεωτρήσεις εκτιμάται ότι μπορούν να φτάσουν έως το 1 δισ. ευρώ, ενώ το άμεσο προβλεπόμενο οικονομικό όφελος για το Δημόσιο εκτιμάται σε περίπου 40% επί των κερδών. Παράλληλα αναφέρθηκαν έμμεσα οφέλη, όπως μεταφορά τεχνογνωσίας, ποιοτικές θέσεις εργασίας, αναπτυξιακή ώθηση και γεωστρατηγική ενίσχυση της χώρας.
Πρώτη υπεράκτια γεώτρηση μετά από σχεδόν μισό αιώνα
Ως αποτέλεσμα των συμφωνιών, προγραμματίζεται να πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα η πρώτη υπεράκτια γεώτρηση μετά από σχεδόν 50 χρόνια, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στο Υπουργικό.
Κάθετος Διάδρομος: ο νέος άξονας φυσικού αερίου από Νότο προς Βορρά
Ο Υπουργός και ο Υφυπουργός ανέδειξαν επίσης τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου, μιας ελληνικής πρωτοβουλίας που περιγράφεται ως νέος δρόμος φυσικού αερίου για την Ευρώπη με κατεύθυνση από τον Νότο προς τον Βορρά. Όπως αναφέρθηκε, ο άξονας συνδέει 7 χώρες και αφορά περίπου 100 εκατομμύρια ανθρώπους.
Στο πλαίσιο αυτό, έγινε αναφορά σε επενδύσεις υποδομών που έχουν υλοποιηθεί ή προγραμματιστεί από το 2019, με έργα όπως ο TAP (2020), ο IGB (2022), το FSRU (2024) και σταθμοί συμπίεσης στην Αλεξανδρούπολη (2025) και στην Αμπελιά Φαρσάλων (2026).
Διεθνής διάσταση και ενεργειακή «αρχιτεκτονική»
Στην κυβερνητική αποτύπωση της παρουσίασης συνδέθηκε η ενεργειακή στρατηγική με τη διεθνή δραστηριότητα της χώρας, με αναφορά στο P-TEC που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 6-7 Νοεμβρίου 2025 και στη Διατλαντική Σύνοδο στην Ουάσιγκτον στις 24 Φεβρουαρίου 2026, όπου η ενέργεια αναδείχθηκε ως πεδίο στρατηγικής συνεργασίας.
Παράταση ερευνών για τη θαλάσσια Περιοχή 2 στο Ιόνιο
Με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου εγκρίθηκε, μετά από εισήγηση του Υπουργού, η παράταση του Βασικού Σταδίου Ερευνών στην από 31.10.2017 Σύμβαση Μίσθωσης για τη θαλάσσια Περιοχή 2 στο Ιόνιο Πέλαγος, η οποία έχει κυρωθεί με τον Νόμο 4525/2018.
Πολιτισμός: στρατηγική για Τεχνητή Νοημοσύνη 2026-2032
Η Υπουργός Πολιτισμού Στυλιανή Μενδώνη παρουσίασε την ολοκληρωμένη στρατηγική για την ενσωμάτωση και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον πολιτιστικό τομέα, στη βάση των κατευθύνσεων Συμβουλευτικής Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου που είχε συγκροτηθεί το 2023. Κεντρικό στοιχείο αποτέλεσε η υπό ανάπτυξη Εθνική Στρατηγική ΤΝ για τον Πολιτισμό με ορίζοντα 2026-2032.
Οκτώ πυλώνες για την πολιτιστική κληρονομιά και έμφαση στα δικαιώματα δημιουργών
Στον τομέα της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η στρατηγική οργανώνεται γύρω από οκτώ πυλώνες, μεταξύ των οποίων γνώση και έρευνα, ψηφιακή διαφύλαξη μέσω digital twins, πολιτιστική εξωστρέφεια, εμβυθιστικές εμπειρίες επισκεπτών με VR/AR, κατάρτιση, παραγωγική ΤΝ, ηθική διακυβέρνηση και βιώσιμη χρηματοδότηση. Στον σύγχρονο πολιτισμό δίνεται βαρύτητα στην προστασία δημιουργών και πνευματικών/συγγενικών δικαιωμάτων, καθώς και στις εργασιακές, οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της ΤΝ, ενώ ανακοινώθηκε και θεσμική αναδιοργάνωση του ΟΠΙ με νέο Προεδρικό Διάταγμα.
Συνεργασία με Pharos AI Factory και δράσεις για γλώσσα και πολιτισμό
Σημαντική θέση κατέλαβε η έναρξη συνεργασίας του Υπουργείου Πολιτισμού με το Pharos AI Factory, στο πλαίσιο του EuroHPC, με υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας και συμμετοχή στη δράση για υπηρεσίες ΤΝ για τη γλώσσα και τον πολιτισμό. Όπως ανακοινώθηκε, το ΥΠΠΟ θα συνεισφέρει πρωτογενές ψηφιακό πολιτιστικό περιεχόμενο για τη συγκρότηση AI-ready δεδομένων, την ανάπτυξη ελληνικού μεγάλου γλωσσικού μοντέλου (LLM) και τη δημιουργία εξειδικευμένων γνωσιακών βάσεων και εργαλείων συνομιλιακού χαρακτήρα.
Παράλληλα, προβλέπεται συγκρότηση Ειδικής Επιτροπής ΤΝ στο ΥΠΠΟ με συμβουλευτικό ρόλο, ενώ στις άμεσες επιχειρησιακές πρωτοβουλίες περιλαμβάνεται προγραμματική σύμβαση με το AILS Lab του ΕΜΠ για πιλοτικές εφαρμογές σε χώρους και μνημεία UNESCO της Ελλάδας, καθώς και σε επιλεγμένα χριστιανικά και οθωμανικά μνημεία.
Οικονομία: νομοσχέδιο για παράνομο τζόγο και πακέτο ρυθμίσεων
Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Υφυπουργός Αθανάσιος Πετραλιάς παρουσίασαν νομοσχέδιο που περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του παράνομου στοιχηματισμού και των παράνομων τυχερών παιγνίων, καθώς και συνταξιοδοτικές, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις.
Ενισχυμένες αρμοδιότητες της ΕΕΕΠ και «ψηφιακή» παρέμβαση
Μεταξύ άλλων προβλέπεται ενίσχυση των εργαλείων άμεσης ψηφιακής παρέμβασης της ΕΕΕΠ, ώστε να μπορεί να ζητά αφαίρεση ή απενεργοποίηση πρόσβασης σε περιεχόμενο που συνδέεται με παράνομα παίγνια ή την προώθησή τους, καθώς και να αιτείται πληροφορίες ταυτοποίησης για χρήστες, λογαριασμούς ή ιστοσελίδες που σχετίζονται με τέτοιες πρακτικές.
Σφράγιση καταστημάτων, πρόστιμα για προώθηση και αλλαγές στις κυρώσεις
Στο πακέτο περιλαμβάνεται επαναφορά μηχανισμού άμεσης διοικητικής σφράγισης καταστημάτων χωρίς άδεια, αυστηρή διοικητική κύρωση για διαφήμιση και προώθηση παράνομου τζόγου από 5.000 έως 50.000 ευρώ ανά παράβαση, καθώς και εξορθολογισμός των ποινικών κυρώσεων ώστε να ενισχυθεί ο αποτρεπτικός χαρακτήρας τους. Προβλέπεται επίσης ότι τα μέλη του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων αποκτούν ιδιότητα ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων όταν προκύπτουν ενδείξεις ποινικών αδικημάτων.
Ενίσχυση προσωπικού και «black list» με αυτόματο αποκλεισμό
Ο συνολικός αριθμός θέσεων στην ΕΕΕΠ αυξάνεται από 80 σε 110, με 70 θέσεις διοικητικού και 40 θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού. Παράλληλα εκσυγχρονίζεται η «black list» μη αδειοδοτημένων παρόχων, με καταγραφή πρόσθετων πληροφοριών και μηχανισμό αυτόματου αποκλεισμού πρόσβασης.
Συντάξεις, μισθολογικά και φορολογικά: τι περιλαμβάνει το σχέδιο νόμου
Στο συνταξιοδοτικό πεδίο προβλέπονται ρυθμίσεις όπως ο ανακαθορισμός συντάξιμων αποδοχών για στρατιωτικούς και εξομοιούμενες κατηγορίες, ρυθμίσεις για παθόντες σιδηροδρομικούς, διεύρυνση δικαιούχων ειδικής σύνταξης που συνδέεται με το δυστύχημα των Τεμπών και αλλαγές στο όριο ηλικίας καταβολής σύνταξης για τέκνα συνταξιούχων που δεν υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ.
Στα μισθολογικά περιλαμβάνονται τροποποιήσεις για μισθολογική κατάταξη συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται μέχρι τη λύση της υπαλληλικής σχέσης, καθώς και κατάργηση συγκεκριμένων διατάξεων που αφορούσαν επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας σε κατηγορίες υπαλλήλων ΟΤΑ, με αναδρομική ισχύ.
Στα φορολογικά προβλέπεται νέο σύστημα επιστροφής ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου που τίθεται σε εφαρμογή από 1 Νοεμβρίου 2026, με επιστροφή στην αντλία μέσω εφαρμογής της ΑΑΔΕ, ενώ εισάγεται και ειδική ρύθμιση για το ελάχιστο καθαρό εισόδημα των επαγγελματιών πωλητών λαϊκών αγορών για εισοδήματα από το φορολογικό έτος 2025, με μείωση 30% σε σχέση με τις γενικές διατάξεις.
Τέλος, στις βελτιωτικές ρυθμίσεις περιλαμβάνονται αλλαγές στο πλαίσιο προκαταβολών προς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και εξόφλησης λογαριασμών φορέων, δυνατότητα ένταξης αγροτικών συνδέσεων και ΓΟΕΒ-ΤΟΕΒ στο τιμολόγιο ΓΑΙΑ από 1 Απριλίου 2026, καθώς και δυνατότητα κατάργησης ειδικών λογαριασμών για λόγους εξορθολογισμού.
Δικαιοσύνη: νέο πλαίσιο για συμμόρφωση της διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης παρουσίασε νομοσχέδιο που καταργεί τον ν. 3068/2002 και αναμορφώνει το πλαίσιο συμμόρφωσης της διοίκησης προς δικαστικές αποφάσεις, σε εφαρμογή του Συντάγματος. Η μεταρρύθμιση στοχεύει σε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ταχύτητα, με συμμετοχή πλέον της διοίκησης, του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και του αιτούντος στη διαδικασία.
Μεταξύ των βασικών αλλαγών περιλαμβάνονται ενισχυμένες αρμοδιότητες του Συμβουλίου Συμμόρφωσης, δυνατότητα λήψης πρόσφορων προσωρινών μέτρων, επιτάχυνση της διαδικασίας με πρόστιμο που «τρέχει» μέχρι τη συμμόρφωση, καθώς και υποχρεωτικός πειθαρχικός έλεγχος σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Προβλέπεται επίσης τρίμηνη προθεσμία από την επίδοση της απόφασης ως προϋπόθεση για το παραδεκτό της αίτησης συμμόρφωσης.
Πολιτισμός: νέο νομικό πρόσωπο για τη διαχείριση πολιτιστικής κληρονομιάς
Στο Υπουργικό παρουσιάστηκε και νομοσχέδιο του Υπουργείου Πολιτισμού για τη σύσταση ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς Α.Ε.» και διακριτικό τίτλο «Hellenic Heritage». Όπως περιγράφηκε, η νέα εταιρεία θα λειτουργεί ως βασικός επιχειρησιακός και εκτελεστικός βραχίονας του ΟΔΑΠ, με στόχο την αποτελεσματικότερη υλοποίηση έργων, τη διαχείριση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου και ψηφιακών πλατφορμών, την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και την ανάπτυξη εμπορικής πολιτικής για προϊόντα και υπηρεσίες πολιτιστικών πόρων.
Πολιτική Προστασία: νέο πλαίσιο στεγαστικής αρωγής μετά από φυσικές καταστροφές
Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ιωάννης Κεφαλογιάννης και ο Υφυπουργός Κωνσταντίνος Κατσαφάδος παρουσίασαν νομοσχέδιο για νέο πλαίσιο μέτρων στεγαστικής αρωγής και ενίσχυσης μετά από φυσικές καταστροφές. Το σχέδιο προβλέπει στεγαστική συνδρομή, πρώτη αρωγή έναντι στεγαστικής αρωγής, επιδότηση ενοικίου ή συγκατοίκησης για προσωρινή στέγαση, εφάπαξ ενισχύσεις και παραχώρηση ενιαία μεταφερόμενων οικίσκων.
Στόχος είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών μέσω αξιοποίησης πληροφοριακών συστημάτων όπως η πλατφόρμα «e-άδειες» του ΤΕΕ, η αντικατάσταση έγχαρτων φακέλων, η ενίσχυση της διαφάνειας στην πορεία ελέγχου των αιτήσεων, η διεύρυνση δικαιούχων (ιδίως σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας), καθώς και η αποκατάσταση πληγεισών περιοχών ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα «ερημοποίησης». Παράλληλα προβλέπεται δυνατότητα στεγαστικής αρωγής και για παλαιότερες καταστροφές όπου, χωρίς υπαιτιότητα των πληγέντων, δεν κατέστη εφικτή η λήψη της.