Αυστηρό πλαίσιο ελέγχων σε ελαιόλαδο και πυρηνέλαιο θέτει η Ισπανία

Σε εκτεταμένους και αυστηρότερους ελέγχους κατά της απάτης στο ελαιόλαδο και το πυρηνέλαιο προχωρά η Ισπανία, καλύπτοντας ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, με τα περισσότερα μέτρα να τίθενται σε ισχύ εντός του 2026.

Το Υπουργείο Γεωργίας, Τροφίμων και Αλιείας της Ισπανίας (MAPA) ανακοίνωσε το νέο πλαίσιο ελέγχων έπειτα από πρόταση που υπέβαλε ο τομέας του ελαιολάδου τους τελευταίους μήνες, με αφορμή κρούσματα απάτης που καταγράφηκαν στην αγορά και προκάλεσαν έντονη ανησυχία σε παραγωγούς και καταναλωτές.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των εγχώριων και διεθνών καταναλωτών, να περιοριστεί η δράση επιτήδειων και να προστατευθεί η φήμη ενός από τα σημαντικότερα αγροτικά προϊόντα της χώρας.

Έλεγχοι σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού

Σύμφωνα με το νέο σχέδιο, τουλάχιστον το 20% των επιχειρήσεων ελαιολάδου θα υπόκεινται κάθε χρόνο σε επίσημους ελέγχους ποιότητας, ποσοστό που επιβεβαιώνει και ενισχύει τα υφιστάμενα όρια επιθεώρησης. Οι έλεγχοι δεν θα περιορίζονται μόνο στους παραγωγούς, αλλά θα επεκτείνονται σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών μάρκετινγκ, των λιανοπωλητών και των συνοριακών ελέγχων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εντοπισμό κρίσιμων σημείων κινδύνου, όπου είναι πιθανότερο να εμφανιστούν ψευδείς δηλώσεις, μη συμμόρφωση ή φαινόμενα απάτης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Βενεζουέλα: Πάνω από 50.000 αγνοούμενοι μετά τον διπλό σεισμό – Φόβοι για χιλιάδες νεκρούς

Αφορμή οι καταγγελίες και οι ανησυχίες για ιχνηλασιμότητα

Όπως αναφέρει σε σχετικό δημοσίευμα το Olive Oil Times, η απόφαση ελήφθη μετά από έντονη εθνική συζήτηση για τις φερόμενες σκιώδεις πρακτικές στην αγορά ελαιολάδου. Η συζήτηση πυροδοτήθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 από καταγγελίες του συνεταιρισμού Dcoop, που εκπροσωπεί χιλιάδες καλλιεργητές, και ενισχύθηκε από τις διαχρονικές ανησυχίες για την επάρκεια της ιχνηλασιμότητας στον κλάδο.

Εθνικό σχέδιο ελέγχου 2026–2030

Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ελέγχου της Ισπανίας για την «τροφική αλυσίδα», το οποίο θα ισχύσει από το 2026 έως το 2030, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τους ελέγχους τροφίμων. Βασίζεται επίσης στην επικαιροποιημένη έκδοση του Ειδικού Οδηγού για την Καταπολέμηση της Απάτης, που αναπτύχθηκε το 2023 από το MAPA και το Συμβούλιο Συντονισμού Ποιότητας Τροφίμων, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην ανάλυση κινδύνου αντί των τυπικών ελέγχων.

Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα με SIMO και REMOA

Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα ελέγχων θα διαδραματίσουν τα εργαλεία ψηφιακής ιχνηλασιμότητας του υπουργείου. Το SIMO, το σύστημα πληροφοριών για την αγορά ελαιολάδου, συλλέγει δεδομένα παραγωγής και αποθεμάτων, επιτρέποντας την παρακολούθηση της αγοράς και τον εντοπισμό ανωμαλιών.

Παράλληλα, το REMOA, το υποχρεωτικό μητρώο χύδην διακίνησης, καταγράφει τις μεταφορές ελαιολάδου και πυρηνελαίου, διασφαλίζοντας τη φυσική ιχνηλασιμότητα και υποστηρίζοντας στοχευμένους ελέγχους σε εθνικό επίπεδο.

Για την ενίσχυση της εφαρμογής, προβλέπονται και τεχνικά εργαστήρια για τις περιφερειακές υπηρεσίες επιθεώρησης, τα οποία θα συντονίζονται από τον Οργανισμός Πληροφόρησης και Ελέγχου Αγροδιατροφικών Προϊόντων, με στόχο την εναρμονισμένη εφαρμογή του πλαισίου σε όλη τη χώρα.

Οι προκλήσεις και η ευρωπαϊκή αξιολόγηση

Σε ειδική έκθεση για τα συστήματα ελέγχου ελαιολάδου στην Ευρώπη, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο κατατάσσει την Ισπανία στα πιο προηγμένα κράτη-μέλη, επισημαίνοντας ωστόσο ότι εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις στην πλήρη εφαρμογή των κανονισμών της ΕΕ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η άνιση επαλήθευση της καταγωγής και η μη πλήρης τήρηση των ελάχιστων προτύπων ελέγχου σε όλες τις περιφέρειες.

Σύμφωνα με το MAPA, τα νέα μέτρα έχουν ήδη εγκριθεί από όλες τις αυτόνομες κοινότητες της χώρας, ενισχύοντας την αξιοπιστία της εφαρμογής τους, ενώ τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται να φανούν ήδη από την τρέχουσα καλλιεργητική περίοδο.

ΠΗΓΗ: in.gr