Συνέντευξη στον Παναγιώτη Μπούρχα
Η Αντιδήμαρχος Ιωαννίνων Σοφία Μαρκούλα, πολιτική υπεύθυνη στις Διευθύνσεις Κοινωνικής Πολιτικής και Δημόσιας Υγείας καθώς και Τρίτης Ηλικίας, μιλάει στο epirusgate διεξοδικά για τις προκλήσεις, τις παρεμβάσεις και τη φιλοσοφία του Δήμου Ιωαννιτών στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, αναδεικνύοντας το πλέγμα των δράσεων που υλοποιούνται σήμερα στην πόλη και θέτοντας στο επίκεντρο τον άνθρωπο.
Η κοινωνική πολιτική του Δήμου Ιωαννιτών, όπως παρουσιάζεται από την αρμόδια αντιδήμαρχο, περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα δράσεων με στόχο την υποστήριξη όλων των κοινωνικών ομάδων, ιδιαίτερα των πιο ευάλωτων. Κεντρικό σημείο αποτελεί η επιτυχής απορρόφηση του ΟΚΠΑΠΑ από τις υπηρεσίες του Δήμου, ένα εγχείρημα που ολοκληρώθηκε με επιτυχία παρά τις ελλείψεις προσωπικού. Στις κοινωνικές δομές, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην Τρίτη Ηλικία, με τη λειτουργία 13 ΚΑΠΗ που έχουν ενισχυθεί με πολιτιστικές και διαγενεακές δράσεις, όπως εκδηλώσεις, συνεργασίες με σχολεία και το νέο εγχείρημα των “Geri Olympics”.
Στο μέτωπο της δημόσιας υγείας, ο Δήμος δίνει έμφαση στην πρόληψη με την ενεργοποίηση του ΚΕΠ Υγείας, τη διοργάνωση εκπαιδευτικών δράσεων και την επικείμενη φιλοξενία του Συνεδρίου του Δικτύου Υγιών Πόλεων. Παράλληλα, προχωρούν προγράμματα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και της στέγασης, με έμφαση σε νέους 18–27 ετών και ευάλωτες ομάδες.
Ιδιαίτερη μέριμνα υπάρχει από το Δήμο μας για τους Ρομά με επιτυχημένη απογραφή και δράσεις σε ζητήματα υγείας και κοινωνικής επανένταξης. Σημαντικές παρεμβάσεις γίνονται και στα ΚΔΑΠ, με σχεδιαζόμενη νέα τιμολογιακή πολιτική που προβλέπει μειώσεις για άνεργους, τρίτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες και άλλες ευπαθείς ομάδες. Στόχος όλων των πρωτοβουλιών είναι μια «εξατομικευμένη» κοινωνική πολιτική, που θα φροντίζει κάθε πολίτη σύμφωνα με τις ιδιαίτερες ανάγκες του, ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή και τη συμπερίληψη.
Αναλυτικά η συνέντευξη με την Σοφία Μαρκούλα:
Ο ρόλος των εργαζομένων και η μετάβαση μετά την απορρόφηση του ΟΚΠΑΠΑ
Αναφερόμενη αρχικά στη διοικητική δομή, η Σοφία Μαρκούλα εξήγησε πως «η δουλειά που γίνεται δεν περιορίζεται απλώς σε γραφειοκρατική διαχείριση. Όλοι όσοι εργάζονται στις κοινωνικές δομές του Δήμου δεν είναι απλοί υπάλληλοι, αλλά άνθρωποι που έρχονται σε άμεση επαφή με τον ανθρώπινο πόνο και δίνουν καθημερινά ψυχή και ενέργεια». Υπενθύμισε πως η απορρόφηση του ΟΚΠΑΠΑ από τον Δήμο Ιωαννιτών υπήρξε μια εξαιρετικά επίπονη διαδικασία, με διοικητικές, νομικές και λειτουργικές δυσκολίες, όμως ολοκληρώθηκε επιτυχώς.
«Μας πήρε πάνω από έναν χρόνο, όμως σήμερα μπορούμε να πούμε ότι το έργο αυτό έφτασε σε πέρας. Οι εργαζόμενοι είναι συντονισμένοι, τα οργανωτικά ζητήματα έχουν επιλυθεί και είμαστε πια σε θέση να προχωρήσουμε σε ουσιαστικές παρεμβάσεις» σημείωσε.
Δυναμική επανεκκίνηση των ΚΑΠΗ και δράσεις για την Τρίτη Ηλικία
Με έμφαση μίλησε για την επαναλειτουργία των ΚΑΠΗ, μια από τις βασικές προτεραιότητες της δημοτικής αρχής. «Είχαμε δεσμευτεί ότι όχι μόνο δεν θα κλείσουμε καμία δομή για την τρίτη ηλικία, αλλά θα ενισχύσουμε ό,τι υπάρχει και θα το εξελίξουμε. Πλέον λειτουργούν 13 ΚΑΠΗ και τα μέλη τους έχουν διπλασιαστεί μέσα σε ενάμιση χρόνο», δήλωσε. Υπάρχει ένα αίτημα από το ΚΑΠΗ Περάματος να αρχίσει να λειτουργεί και αυτό. “Παίρνουμε συνέχεια αιτήσεις και αυτό γίνεται γιατί βλέπουμε και τα άλλα ΚΑΠΗ ότι γίνεται δουλειά σε αυτά τα οποία λειτουργούν και χαιρόμαστε πολύ γι’ αυτό” σημειώνει.
Παρά την έλλειψη προσωπικού, «με την πολύτιμη βοήθεια της “Βοήθειας στο Σπίτι” και την αφοσίωση των εργαζομένων, τα ΚΑΠΗ μας ξαναγίνονται ζωντανές κοινότητες, χώροι δημιουργίας και επαφής». Σήμερα, στα ΚΑΠΗ λειτουργούν ομάδες χορού, θεατρικές ομάδες, τμήματα φυσικής άσκησης και γυμναστικής, ενώ γίνονται διαρκώς διαγενεακές δράσεις σε συνεργασία με τα σχολεία της περιοχής.
«Τα παιδιά επισκέπτονται τους ηλικιωμένους, μαθαίνουν για ήθη και έθιμα, ακούν τραγούδια, μαρτυρίες, ιστορίες ζωής. Αυτή η ανταλλαγή είναι ανεκτίμητη και είναι κάτι που αγαπώ ιδιαίτερα», δήλωσε. Ιδιαίτερη επιτυχία σημείωσε η εκδήλωση «Της Πασχαλιάς ο Ήχος», που, όπως ανακοινώθηκε, θα καθιερωθεί ως ετήσιος θεσμός. Παράλληλα, δρομολογούνται οι «Geri Olympics» – αθλητικές δραστηριότητες προσαρμοσμένες στην τρίτη ηλικία – με συμμετοχή των μελών των ΚΑΠΗ και στόχο τη βιωματική ενεργοποίηση. Ανακοινώσεις θα κάνει η κ. Μαρκούλα, στη διάρκεια συνέντευξης τύπου την Δευτέρα, γι’ αυτούς τους “Ολυμπιακούς Αγώνες” για ηλικιωμένους που θα διοργανώσει ο Δήμος Ιωαννιτών στις αρχές Ιουνίου.
Πρόληψη και δημόσια υγεία – Η φιλοσοφία της ενημέρωσης και της πρόληψης
Ένα ακόμα σημαντικό πεδίο στο οποίο δίνει έμφαση η Δημοτική Αρχή είναι η δημόσια υγεία. Όπως εξήγησε η κα Μαρκούλα, «το ΚΕΠ Υγείας όταν το παραλάβαμε δεν λειτουργούσε καθόλου. Το επαναφέραμε σε πλήρη λειτουργία και προσπαθούμε να εντάξουμε δράσεις που να έχουν στο επίκεντρο την πρόληψη». Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκαν εκπαιδεύσεις πρώτων βοηθειών σε συνεργασία με τον Ερυθρό Σταυρό και ημερίδες με φοιτητές Ιατρικής για την επιληψία. Τα ευρωπαϊκά μοντέλα θέλουν τις πόλεις να είναι αρωγοί στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, στην πρόληψη και στην υγεία. Ως γιατρός η αντιδήμαρχος δηλώνει απόλυτα σύμφωνη με αυτή την Ευρωπαϊκή στάση και θέλει αυτό να το εφαρμόσει και στα Γιάννενα, υπάρχει άλλωστε και το Δίκτυο των Υγιών Πόλεων που είναι αρωγός σε όλα αυτά. Επίσης, προετοιμάζεται ένα σημαντικό συνέδριο του Δικτύου Υγιών Πόλεων, που θα πραγματοποιηθεί στα Ιωάννινα τον Νοέμβριο, με έμφαση στην πρόληψη και τις παρεμβάσεις των ΟΤΑ στον τομέα της υγείας. «Η πρόληψη δεν είναι αρμοδιότητα των Δήμων με τη στενή έννοια. Όμως, η φιλοσοφία των υγιών πόλεων και η ευρωπαϊκή προσέγγιση απαιτούν οι δήμοι να είναι αρωγοί στην πρωτοβάθμια υγεία», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η προετοιμασία για τη δημιουργία ενός «φακέλου πρόληψης» για κάθε δημότη. Πρόκειται για ένα εργαλείο προσωποποιημένης πρόληψης, που θα μπορούσε να λειτουργήσει σε συνεργασία με τον Ιατρικό Σύλλογο Ιωαννίνων. “Θέλουμε να τους ενημερώσουμε για όλα τα θέματα υγείας που μπορεί να ταλανίζουν τη μετέπειτα ζωή τους και να τους ενημερώσουμε για το πώς μπορούν να αλλάξουν κάποιες παραμέτρους στη ζωή τους, έτσι ώστε να μην οδηγηθούν στα προβλήματα υγείας και να μην έχουν ανάγκη τους γιατρούς της πρωτοβάθμιας, της δευτεροβάθμιας ή της τριτοβάθμιας περίθαλψης”. Μέσω του φακέλου οι δημότες θα μπορούν να ενημερώνονται για πράγματα τα οποία μπορούν να κάνουν για να προλάβουν καταστάσεις, να προλάβουν ασθένειες. Άρα και το κομμάτι της πρόληψης σε επίπεδο Δήμων είναι κάτι που επίσης αρχίζει να αναδεικνύεται και να έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία.
Προγράμματα στέγασης, ένταξης και ενίσχυσης
Στον τομέα της στέγασης και της κοινωνικής φροντίδας, η κα Μαρκούλα ανέφερε ότι βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη τρία προγράμματα που δουλεύονται από το Δήμο υπέρ συγκεκριμένων κατηγοριών συνδημοτών μας:
- Το πρόγραμμα ενεργειακής φτώχειας, που βοηθά οικογένειες να καλύψουν τις ανάγκες θέρμανσης. Σε πρώτη φάση έρχεται ο Δήμος να καταγράψει οικογένειες οι οποίες δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν στα πολύ μεγάλα έξοδα που υπάρχουν για να έχουν επαρκή θέρμανση το χειμώνα.
- Το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία», το οποίο προσφέρει κατοικία και εργασιακή υποστήριξη σε ευάλωτους πολίτες. Ο Δήμος έχει διπλασιάσει στις θέσεις των ωφελουμένων. Είναι ένα πρόγραμμα που δίνεται η δυνατότητα σε κάποια άτομα να στεγαστούν σε διαμερίσματα που πληρώνει ο Δήμος και παράλληλα να τους βοηθήσει να βρούνε και εργασία.
- Το πρόγραμμα «Κάλυψη», που απευθύνεται σε νέους 18-27 ετών.Βέβαια, αυτό το ενεργειακή φτώχεια δεν ξέρω αν με βρίσκει απόλυτα σύμφωνη ως τίτλος, αφού ακούγεται λίγο κάπως αλλά ουσιαστικά αυτό είναι το concept πίσω πολύ αυτή την προσπάθεια και το οποίο έχει ξεκινήσει να τρέχει. Αυτό αφορά επίσης στην υποστήριξη στέγης αλλά σε άτομα νεότερα.
Όπως σημείωσε η κ. Μαρκούλα, «γίνεται μια πολύ σοβαρή δουλειά καταγραφής, εξατομίκευσης αναγκών και παροχής στοχευμένων υπηρεσιών. Το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία ενός διαδραστικού εργαλείου, μέσω του οποίου ο κάθε πολίτης θα μπορεί να γνωρίζει ακριβώς τι δικαιούται ανάλογα με την οικονομική και οικογενειακή του κατάσταση». Ένα πρόγραμμα όπου θα περνάει κάποιος τα δεδομένα του τα οικονομικά, τα κοινωνικά και τα οικογενειακά και αυτόματα θα τον ενημερώνει για το τι δικαιούται από τον Δήμο του. “Αυτό λοιπόν είναι κάτι το οποίο επίσης στο μυαλό μου το έχω να το στήσουμε στον Δήμο Ιωαννιτών. Ναι, εμπίπτουν προσωπικά δεδομένα και θα πρέπει να θέλει κάποιος να το κάνει χωρίς να περνάει το ονοματεπώνυμό του. Μπορεί να περνάει μόνο την ηλικία, μπορεί να περνάει μόνο την οικονομική του κατάσταση κτλ. και αυτόματα να του βγαίνει πού πρέπει να απευθυνθεί και τι δικαιούται” περιγράφει την ιδέα της η αντιδήμαρχος.
Παρεμβάσεις στις κοινότητες Ρομά – Από την καταγραφή στην υλοποίηση έργων
Αναφερόμενη στις παρεμβάσεις για τις κοινότητες Ρομά, η Αντιδήμαρχος τόνισε ότι ολοκληρώθηκε πρόσφατα η πλήρης καταγραφή των καταυλισμών του Δήμου. «Ήταν ένα δύσκολο εγχείρημα, που ολοκληρώθηκε με τη συνεργασία του Παραρτήματος Ρομά, της Δημοτικής Αστυνομίας και του εργοταξίου, για να προσεγγίσουμε κάθε γωνιά». Χάρη σε αυτή την καταγραφή, κατέστη εφικτό να σχεδιαστεί και να δημοπρατηθεί ένα έργο 2 εκατ. ευρώ στη Νέα Ζωή το οποίο σύντομα θα αλλάξει την όψη της συγκεκριμένης γειτονιάς. Το έργο στοχεύει στη βελτίωση των υποδομών, στην ενίσχυση της εκπαίδευσης και της υγειονομικής φροντίδας των κατοίκων, αλλά και στην ενίσχυση της επαγγελματικής αποκατάστασης.
Παράλληλα, εφαρμόστηκαν δράσεις ενημέρωσης και εμβολιασμού κατά της ιλαράς, καθώς και ενημερωτικές συναντήσεις για τη γυναικεία υγεία και την πρόληψη ανεπιθύμητων κυήσεων σε ανήλικες. «Είναι κρίσιμο να σεβόμαστε τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, αλλά εξίσου κρίσιμο να προσφέρουμε στις νέες γυναίκες τα εφόδια για να κατανοήσουν τις επιλογές τους», ανέφερε με έμφαση.
ΚΔΑΠ: Νέα τιμολογιακή πολιτική με έμφαση στις ευάλωτες ομάδες
Με δεδομένο ότι η περίοδος των εγγραφών στα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης βρίσκεται σε εξέλιξη, η κα Μαρκούλα ανακοίνωσε ότι ο Δήμος Ιωαννιτών σχεδιάζει νέα τιμολογιακή πολιτική για τα ΚΔΑΠ από το ερχόμενο καλοκαίρι. «Στόχος μας είναι να μειώσουμε το κόστος για τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες», δήλωσε.
Ειδικότερα, σχεδιάζονται μειώσεις για:
- Άνεργους γονείς,
- Τρίτεκνους και τετράτεκνους,
- Μονογονεϊκές οικογένειες,
- Δικαιούχους του Κοινωνικού Παντοπωλείου.
«Τα ΚΔΑΠ δεν είναι χώροι φύλαξης. Είναι χώροι δημιουργικής απασχόλησης, ανάπτυξης, μάθησης και κοινωνικοποίησης για τα παιδιά μας. Θέλουμε τα παιδιά να περνούν όμορφα, να μαθαίνουν, να ζωγραφίζουν, να δημιουργούν. Και οι γονείς να εργάζονται ή να ξεκουράζονται με σιγουριά», ανέφερε η Αντιδήμαρχος και κλείνοντας πρόσθεσε “Αν θέλουμε να υποστηρίξουμε μία μονογονεϊκή οικογένεια μία μητέρα η οποία μόνη της μεγαλώνει τα παιδιά της και δεν έχει που να τα αφήσει το καλοκαίρι, πρέπει οπωσδήποτε να κάνουμε κάτι για αυτή τη μητέρα. Καθίσαμε κάτω λοιπόν και αρχίσαμε να βλέπουμε πού μας παίρνει τι και πόσο να κόψουμε. Γιατί ο σκοπός μας είναι να υποστηρίξουμε όσο περισσότερο μπορούμε την Γιαννιώτικη οικογένεια και να είμαστε κοντά για να μπορούν οι γυναίκες και οι άντρες να παράγουν, να δουλεύουν και να έχουν σε ένα ασφαλές περιβάλλον τα παιδιά τους”.
Κοινωνική πολιτική με ανθρώπινο πρόσωπο
Η Σοφία Μαρκούλα έκλεισε την παρουσίαση της δουλειάς των κοινωνικών υπηρεσιών υπογραμμίζοντας τη φιλοσοφία που τη διέπει: «Όπως μιλάμε στην ιατρική για precision medicine, έτσι πρέπει να μιλάμε και για precision πολιτική. Μια κοινωνική πολιτική που αναγνωρίζει τις ανάγκες κάθε οικογένειας και κάθε ανθρώπου ξεχωριστά και προσπαθεί να σταθεί δίπλα του εκεί που πραγματικά χρειάζεται».
Με τέτοια στόχευση, το κοινωνικό αποτύπωμα του Δήμου Ιωαννιτών αποκτά διαρκώς νέα μορφή, με επίκεντρο την αξιοπρέπεια, την πρόληψη και τη φροντίδα.