Μπέγκας: Χρηματοδοτικό κενό 2,44 δισ. ευρώ στους Δήμους – «Χρειάζονται χρήματα και ανθρώπινο δυναμικό»

Το τεράστιο χρηματοδοτικό κενό ανάμεσα σε όσα δίνει το κράτος στους Δήμους ως σταθερή χρηματοδότηση και σε αυτά που δαπανούν οι Δήμοι, ανελαστικά και μη, κάθε χρόνο, προτάσσει η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), βάζοντας μπροστά μια σειρά από ενέργειες διεκδικητικές. Οι Δήμοι έχουν φτάσει στο σημείο μηδέν και αυτό κινητοποιεί την Αυτοδιοίκηση, ανεξαρτήτως πολιτικής αναφοράς.

Στα συμπεράσματα της πρώτης ολοκληρωμένης μελέτης της ΕΕΤΑΑ (Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης) για το πραγματικό κόστος άσκησης των αρμοδιοτήτων των Δήμων της χώρας αναφέρθηκε ο δήμαρχος Ιωαννίνων Θωμάς Μπέγκας, κατά την προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση του Δημοτικού Συμβουλίου Ιωαννίνων το μεσημέρι της Τετάρτης, λίγες ώρες αφού το θέμα αυτό απασχόλησε το Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος.

Όπως τόνισε ο Δήμαρχος, πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη αποτίμηση του πραγματικού κόστους λειτουργίας των Δήμων και της σχέσης του με τους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους. Η μελέτη τεκμηριώνει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να ασκεί διαρκώς περισσότερες αρμοδιότητες χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση, σε αντίθεση με όσα προβλέπονται από το Σύνταγμα και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Οι Δήμοι έχουν επιβαρυνθεί τα τελευταία χρόνια με νέες και ιδιαίτερα απαιτητικές αρμοδιότητες, μεταξύ των οποίων η Πολιτική Προστασία, η πρόληψη και η διαχείριση κινδύνων και πολλά άλλα, χωρίς να έχει διασφαλιστεί η αναγκαία χρηματοδοτική και στελεχιακή κάλυψη.

Στα 5,34 δισ. ευρώ το πραγματικό λειτουργικό κόστος

Η μελέτη της ΕΕΤΑΑ προχώρησε σε αναλυτική χαρτογράφηση και κοστολόγηση του συνόλου των θεσμοθετημένων λειτουργιών των Δήμων, διαχωρίζοντας τις λειτουργικές ανάγκες από τις απαραίτητες επενδυτικές δαπάνες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Εξώδικο της δικηγόρου Γεωργίας Τατάγια στον Γιάννη Στέφο και συνέχεια στο σίριαλ της επιστολής

Η μεθοδολογία βασίστηκε στον υπολογισμό του ελάχιστου κόστους λειτουργίας ανά τομέα αρμοδιότητας, λαμβάνοντας υπόψη δημογραφικά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά, την ορεινότητα και τη νησιωτικότητα, καθώς και τις διοικητικές ιδιαιτερότητες των διαφορετικών κατηγοριών Δήμων.

Για το 2025, το συνολικό ετήσιο λειτουργικό κόστος που απαιτήθηκε για την επαρκή άσκηση των δημοτικών αρμοδιοτήτων υπολογίστηκε στα 5,34 δισ. ευρώ. Αντίθετα, οι τακτικές πιστώσεις και οι θεσμοθετημένοι πόροι που κατευθύνθηκαν προς τους Δήμους ανήλθαν στα 2,90 δισ. ευρώ.

Από τη σύγκριση προκύπτει ένα δομικό χρηματοδοτικό κενό ύψους 2,44 δισ. ευρώ, το οποίο αποτυπώνει το μέγεθος της υποχρηματοδότησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Οι δαπάνες προσωπικού αντιστοιχούν στο 46,4% του συνολικού λειτουργικού κόστους. Το ενεργειακό κόστος, οι συντηρήσεις και οι τηλεπικοινωνίες καλύπτουν το 27,2%, οι μεταβιβαστικές πληρωμές το 11,2% και οι αμοιβές τρίτων το 5,1%.

Ο Θωμάς Μπέγκας υπογράμμισε ότι το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών είναι ανελαστικό, γεγονός που περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα εξοικονόμησης πόρων. Η απόκλιση μεταξύ των πραγματικών αναγκών και των διαθέσιμων πόρων υπερβαίνει ετησίως το 1,3 δισ. ευρώ ως προς τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, ενώ το αντίστοιχο κενό για έργα μέσω της ΣΑΤΑ προσεγγίζει τα 1,2 δισ. ευρώ.

Τα έξι αιτήματα της ΚΕΔΕ

Η μελέτη, σύμφωνα με τον δήμαρχο Ιωαννίνων, επιβεβαιώνει ότι η συνεχής μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς τους απαιτούμενους πόρους συρρικνώνει την οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των Δήμων και δυσχεραίνει την παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες.

Η ΚΕΔΕ ζητά τη θεσμοθέτηση μόνιμου μηχανισμού κοστολόγησης των αρμοδιοτήτων, ώστε κάθε νέα αρμοδιότητα να συνοδεύεται από την αναγκαία χρηματοδότηση.

Παράλληλα, προτείνει την αναπροσαρμογή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ώστε σε βάθος πενταετίας να προσεγγίσουν το 7% του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς και τη νομοθετική κατοχύρωση της αρχής ότι καμία νέα αρμοδιότητα δεν θα μεταφέρεται στους Δήμους χωρίς αντίστοιχους πόρους και προσωπικό.

Στις διεκδικήσεις περιλαμβάνονται ακόμη η ενίσχυση των Δήμων με ανθρώπινο δυναμικό, η δημιουργία ειδικού προγράμματος για τη συντήρηση σχολικών κτιρίων και δημοτικών υποδομών, καθώς και ειδική χρηματοδότηση για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την κυβερνοασφάλεια.

«Εδώ, συνάδελφοι, χρειάζονται χρήματα και ανθρώπινο δυναμικό. Οι κώδικες και όλα τα υπόλοιπα είναι ασκήσεις επί χάρτου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Θωμάς Μπέγκας, επισημαίνοντας ότι χωρίς ουσιαστική χρηματοδότηση και επαρκή στελέχωση οι θεσμικές αλλαγές δεν μπορούν να έχουν πρακτικό αποτέλεσμα.

H Τατιάνα Καλογιάννη, επικεφαλής της παράταξης «Ιωάννινα_2023» πρότεινε στη δημοτική αρχή να πιέσει από την πλευρά της ώστε οι Δήμοι να έχουν τεράστιο μερίδιο στο ΕΠΑ 2026-2030 που παρουσιάστηκε χθες από την κυβέρνηση, με ταμείο 23 δισ. ευρώ και να επωφεληθούν κι αυτοί από το πρόγραμμα.

Ο Παντελής Κολόκας, επικεφαλής της παράταξης “Όμορφη Πόλη”, κάλεσε τη δημοτική αρχή να παραδεχτεί δημόσια στους Γιαννιώτες ότι δε μπορεί να υλοποιήσει όσα δεσμεύτηκε προεκλογικά, εξαιτίας των πολιτικής της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.