Διαβάσεις πεζών και ΚΟΚ: Τι ισχύει πραγματικά για οδηγούς και πεζούς

Το πρόσφατο τροχαίο δυστύχημα στη λεωφόρο Θησέως, όπου ένας οδηγός μοτοσικλέτας έχασε τη ζωή του μετά από πτώση στο οδόστρωμα, έχοντας προηγουμένως παρασύρει γυναίκα που επιχειρούσε να διασχίσει τον δρόμο από διάβαση πεζών, έφερε ξανά στο προσκήνιο το ζήτημα της προτεραιότητας των πεζών και της εφαρμογής του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας.

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες η παραχώρηση προτεραιότητας στους πεζούς αποτελεί αυτονόητη πρακτική. Στην Ελλάδα, ωστόσο, το θέμα εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις, παρά το γεγονός ότι ο ΚΟΚ καθορίζει με σαφήνεια τόσο τις υποχρεώσεις των πεζών όσο και των οδηγών.

Τι προβλέπει ο ΚΟΚ για τους πεζούς

Σύμφωνα με το άρθρο 42 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, οι πεζοί υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τα πεζοδρόμια ή τους ειδικά διαμορφωμένους χώρους κίνησης. Κατ’ εξαίρεση, μπορούν να κινούνται στο οδόστρωμα όταν μεταφέρουν ογκώδη αντικείμενα, συμμετέχουν σε οργανωμένες πομπές ή χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο.

Όταν δεν υπάρχει δυνατότητα χρήσης πεζοδρομίου, οι πεζοί οφείλουν να κινούνται όσο το δυνατόν πιο κοντά στην άκρη του δρόμου και αντίθετα από τη φορά της κυκλοφορίας, λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας.

Παράλληλα, απαγορεύεται να παραβιάζουν προστατευτικά εμπόδια, όπως κιγκλιδώματα, μπάρες ή νησίδες που έχουν τοποθετηθεί από τις αρμόδιες αρχές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Δράμα: Αστυνομικός σκότωσε τη σύζυγό του και στη συνέχεια αυτοκτόνησε – Το παιδί τους κάλεσε την Άμεση Δράση (video)

Πώς πρέπει να διασχίζουν τον δρόμο

Ο ΚΟΚ ορίζει ότι οι πεζοί πρέπει:

• Να χρησιμοποιούν τις διαβάσεις πεζών όπου υπάρχουν.
• Να συμμορφώνονται με τα φανάρια πεζών.
• Να μην εισέρχονται στο οδόστρωμα όταν η κυκλοφορία των οχημάτων έχει προτεραιότητα.
• Να λαμβάνουν υπόψη την ταχύτητα και την απόσταση των οχημάτων που πλησιάζουν.
• Να διασχίζουν τον δρόμο κάθετα και χωρίς αδικαιολόγητες στάσεις.
• Να μην παρεμποδίζουν την κυκλοφορία όταν δεν υπάρχει διάβαση.

Οι υποχρεώσεις των οδηγών απέναντι στους πεζούς

Το άρθρο 43 του ΚΟΚ είναι σαφές: οι οδηγοί πρέπει να αποφεύγουν κάθε συμπεριφορά που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο πεζούς.

Σε διαβάσεις που ρυθμίζονται με φανάρια ή τροχονόμο, οι οδηγοί υποχρεούνται να σταματούν όταν οι πεζοί έχουν δικαίωμα διέλευσης. Επιπλέον, δεν επιτρέπεται να διακόπτουν την πορεία πεζών που έχουν ήδη εισέλθει στη διάβαση.

Ιδιαίτερη μέριμνα προβλέπεται για άτομα με αναπηρία και άτομα με προβλήματα όρασης που χρησιμοποιούν λευκό μπαστούνι, στα οποία οι οδηγοί οφείλουν να παραχωρούν απόλυτη προτεραιότητα.

Τι ισχύει στις διαβάσεις χωρίς φανάρια

Ακόμη και όταν δεν υπάρχει φωτεινή σηματοδότηση ή τροχονόμος, οι οδηγοί υποχρεούνται να προσεγγίζουν τις σημασμένες διαβάσεις με μειωμένη ταχύτητα.

Εφόσον πεζός βρίσκεται ή πρόκειται να εισέλθει στη διάβαση, ο οδηγός οφείλει να σταματήσει και να παραμείνει ακινητοποιημένος μέχρι να ολοκληρωθεί με ασφάλεια η διέλευση.

Παράλληλα, όσοι στρίβουν σε δρόμο όπου υπάρχει διάβαση πεζών πρέπει να κινούνται με χαμηλή ταχύτητα και να παραχωρούν προτεραιότητα στους πεζούς, ακόμη και αν χρειαστεί να ακινητοποιήσουν πλήρως το όχημά τους.

Οι περιοχές ήπιας κυκλοφορίας

Σε περιοχές κατοικίας και ζώνες ήπιας κυκλοφορίας οι πεζοί μπορούν να χρησιμοποιούν το οδόστρωμα σε όλο το πλάτος του δρόμου.

Στις περιοχές αυτές η ταχύτητα των οχημάτων δεν επιτρέπεται να ξεπερνά τα 20 χλμ./ώρα, ενώ οι οδηγοί υποχρεούνται να παραχωρούν προτεραιότητα σε πεζούς, ποδηλάτες και χρήστες ελαφρών προσωπικών οχημάτων.

Τι ισχύει τελικά για την προτεραιότητα

Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει ότι οι οδηγοί οφείλουν να επιδεικνύουν αυξημένη προσοχή και να παραχωρούν προτεραιότητα στους πεζούς στις διαβάσεις. Από την άλλη πλευρά, οι πεζοί υποχρεούνται να ελέγχουν τις συνθήκες κυκλοφορίας πριν διασχίσουν τον δρόμο και να κινούνται με τρόπο που δεν δημιουργεί κινδύνους.

Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για παιδιά, ηλικιωμένους, γονείς με καροτσάκια και άτομα με αναπηρία, για τους οποίους οι οδηγοί οφείλουν να επιδεικνύουν τη μέγιστη δυνατή προσοχή και να παραχωρούν πάντοτε προτεραιότητα.