Με αφορμή πρόσφατο άρθρο μας με τίτλο: “Τα «γαλατικά χωριά» των Τζουμέρκων και του Ζαγορίου – Όταν οι «ξένοι» ξυπνούν τους μόνιμους…”, μια συμπολίτισσα τα στοιχεία της οποίας είναι σε γνώση των αρμοδίων και προφανώς του epirusgate.gr, θεωρεί πως θίγεται η περιουσία της από ενέργειες των τοπικών αρχών και πως δεν προστατεύεται εφόσον καμία συλλογικότητα όπως το SavePapigo ή το “Παρατηρητήριο Τζουμέρκων” δεν κινείται για να προστατεύσει το Δίλοφο από αυθαιρεσίες πολιτών και αρχών…
Καταγγέλλει το “προκλητικό και θλιβερό” όπως λέει, περιστατικό που έχει ξεκινήσει από τις αρχές της άνοιξης του 2025 και συνεχίζεται, και δεν είναι άλλο από την άδεια διέλευσης bobcat μέσα στα καλντερίμια του Διλόφου – από τον ίδιο τον Δήμο Ζαγορίου – και ειδικότερα σε καλντερίμια που γειτνιάζουν σε οικίες του 1880. Η εν λόγω κυρία έχει κάνει δικαστικές ενέργειες κατά της απόφασης του δημοτικού συμβουλίου Ζαγορίου με την οποία δόθηκε η άδεια διέλευσης βαριών οχημάτων μέσα από τα καλντερίμια του χωριού με κίνδυνο για τη στατικότητα του δικού της κτιρίου αλλά και για την αρχιτεκτονική του χωριού.
Σε επιστολή της προς την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η κάτοικος του Διλόφου Ζαγορίου εκφράζει έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη διέλευση βαρέων μηχανημάτων (τύπου BobCat) από το λιθόστρωτο καλντερίμι που γειτνιάζει με την παραδοσιακή κατοικία της, χτισμένη το 1885. Παρότι όπως αναφέρει, αρχικά υπήρξε συμφωνία με τον νέο ιδιοκτήτη γειτονικής οικίας να χρησιμοποιηθούν μόνο χειρωνακτικά μέσα για την αναπαλαίωση, διαπιστώθηκε πως για μήνες γινόταν καθημερινή διέλευση μηχανοκίνητων οχημάτων δίπλα στο σπίτι της, με κίνδυνο για τη στατικότητα του κτιρίου της.
Παρά την υποβολή αίτησης θεραπείας κατά της απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου (42/2025) που επέτρεψε τη διέλευση, ο Δήμος Ζαγορίου την απέρριψε, υποστηρίζοντας πως δεν φέρει περαιτέρω υποχρεώσεις. Η επιστολή καταγγέλλει την αδιαφορία των αρχών απέναντι στην προστασία ενός οικισμού που φέρει τη σφραγίδα UNESCO και εκφράζει την απογοήτευση της συντάκτριας για την έλλειψη στήριξης στη διατήρηση των παραδοσιακών οικιών.
Η επιστολή απευθύνει έκκληση προς το Υπουργείο για άμεση παρέμβαση και δημιουργία αποτελεσματικών μηχανισμών προστασίας του πολιτιστικού και οικιστικού πλούτου του Ζαγορίου. Τονίζει ότι τέτοιες ενέργειες υπονομεύουν το μέλλον του οικισμού και απειλούν την ιστορική του ταυτότητα, ζητώντας από την Υπουργό να αναλάβει πρωτοβουλίες για ένα βιώσιμο Ζαγόρι στην πράξη.
Δημοσιεύουμε ολόκληρη την επιστολή προς την Υπουργό Πολιτισμού:
Αξιότιμοι Κύριοι,
Αξιότιμη Υπουργέ Πολιτισμού, κα Μενδώνη,
Εδώ και καιρό προσπαθώ να πείσω τον Δήμο Ζαγορίου, που είναι ολόκληρος ένας Δήμος UNESCO, όπως έχετε αναφέρει παλιότερα, ένας Δήμος που πρέπει να είναι ευαίσθητος και με την προσοχή του στραμμένη στην καλύτερη δυνατή φροντίδα και προστασία του φυσικού και του οικιστικού περιβάλλοντος του Ζαγορίου, πως είναι ανεπίτρεπτο επί τέσσερις μήνες τώρα να διέρχεται σκαπτικό μηχάνημα τύπου BobCat δίπλα από την οικία μου, που χρονολογείται από το 1885, διαταράσσοντας την ισορροπία της και τη στατική της ικανότητα, όταν αυτή έχει μελετηθεί να γειτνιάζει με καλντερίμι λιθόστρωτο και όχι πλακόστρωτο, διάβασης αποκλειστικά από ανθρώπους και ζώα.
Πριν μήνες, γειτονική στη δική μου οικία άλλαξε ιδιοκτήτη, με τον οποίο επικοινώνησα τηλεφωνικά καλωσορίζοντάς τον στο χωριό, ο οποίος μάλιστα εκδήλωσε το ενδιαφέρον του για το τοπίο και την ιστορία του Ζαγορίου και, όπως έμαθα στην πορεία, έχει ενεργό δράση στη διάσωση και άλλων οικισμών και συστημάτων ανθρώπινης διαβίωσης, προτείνοντας τον εξορθολογισμένο τουρισμό και τη σωστή συντήρηση ως μέτρα επιβίωσης των οικιστικών αυτών συνόλων. Αυτό που με χαροποίησε ιδιαίτερα ήταν ότι κατανόησε πως δεν είναι σωστή η χρήση μηχανοκίνητων μέσων εντός του οικισμού και τηλεφωνικά εγγυήθηκε τη χρήση χειρωνακτικών μέσων μεταφοράς των υλικών και όποιου άλλου μέσου χρειαστεί για την αναπαλαίωση της παλιάς πέτρινης οικίας που αγόρασε πρόσφατα.
Μετά λύπης μου, στις 10/4/2025, πληροφορήθηκα από επισκέπτες του χωριού, λαμβάνοντας σχετικό φωτογραφικό υλικό, πως η διέλευση των σκαπτικών μηχανημάτων τύπου BobCat πραγματοποιείται από το λιθόστρωτο καλντερίμι που γειτνιάζει με την οικία μου, και μάλιστα, όπως μου αναφέρθηκε αλλά και διαπίστωσα από το φωτογραφικό υλικό, η διάβαση των οχημάτων, φορτωμένων με τα δομικά υλικά βάρους αρκετών τόνων, γινόταν εφαπτόμενη με την τοιχοποιία της οικίας μου, με ΚΑΕΚ: 200860108017, στη θέση «Κάτω Μαχαλάς» Διλόφου Ζαγορίου Ιωαννίνων.
Μόλις τον περασμένο Μάιο, ο ιδιοκτήτης αδειοδοτήθηκε ως προς τη διέλευση των οχημάτων αυτών. Εδώ πρέπει να γνωρίζετε καλύτερα από μένα ότι στα περισσότερα χωριά του Ζαγορίου, και ειδικότερα στο Δίλοφο, απαγορεύεται η διέλευση παντός τροχοφόρου, πόσο μάλλον δύο σκαπτικών οχημάτων τύπου BobCat φορτωμένων με υλικά δόμησης.
Η απόφαση του Δήμου με αριθμό: 42/2025, που επιτρέπει τη διέλευση των οχημάτων αυτών, πέρα από το γεγονός ότι είναι ασαφής – και σας την επισυνάπτω παρακάτω – υπέπεσε στην αντίληψή μου μέσω του ιστότοπου της Διαύγειας τον Ιούνιο, όπου και συνέταξα άμεσα την αίτηση θεραπείας (9021/5-6-2025) κατά της ανωτέρω απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου, προκειμένου να αποσαφηνιστεί το καλντερίμι διέλευσης και άλλα ερωτήματα που έθεσα στον Δήμο σχετικά με τη νομιμότητα της πράξης αυτής.
Η αίτηση θεραπείας μου απορρίφθηκε από τον Δήμο Ζαγορίου, ο οποίος μου αναφέρει πως δεν υποχρεούται να κάνει τίποτα συγκεκριμένο ως προς τη διέλευση των σκαπτικών μηχανημάτων και πως είμαι υποχρεωμένη να συντηρώ την οικία μου. Σας κάνω λοιπόν σαφές πως την οικία μου τη συντηρώ όσο μου επιτρέπουν τα οικονομικά μου, και η οποία, αν και δεν κατοικώ μόνιμα στο Δίλοφο, αποτελεί στολίδι για την προβολή του οικισμού, καθώς έχει αρκετές φορές φωτογραφηθεί από επαγγελματίες και μη φωτογράφους.
Γνωρίζετε καλά πως η Πολιτεία και το Υπουργείο Πολιτισμού συγκεκριμένα δεν επιχορηγούν τους κατοίκους να διατηρήσουν τις περιουσίες τους – το γιατί είναι κάτι που θα μας απασχολήσει άλλη φορά – και όπως ξέρετε, σας έχω επισημάνει και στο παρελθόν ελλείψεις και ανάγκες του οικισμού και αυτό θα συνεχίσω να κάνω, ως ενεργός πολίτης που νοιάζεται για την κληρονομιά του. Για την κληρονομιά της οικογένειάς μου πρωταρχικά, που έμελλε να γίνει «παγκόσμια», αλλά με εμένα απούσα.
Κυρία Υπουργέ, αναγνωρίζοντας το δύσκολο έργο σας, το οποίο μοχθείτε για να το κληροδοτήσετε ως παράδειγμα προς μίμηση – σαν το έργο των προκατόχων σας, με την κορυφαία προσωπικότητα της Μελίνας Μερκούρη να δεσπόζει στη θέση αυτή – θέλω να σκύψετε πάνω στο πρόβλημα, να αφουγκραστείτε τις ανησυχίες μου και μαζί όλου του Ζαγορίου (γιατί είμαι σίγουρη ότι και από άλλους οικισμούς λαμβάνετε αιτήματα) και να δώσετε μια λύση στην αγωνία μου: πως μια ζημιά, μια κατολίσθηση, ένα – από τα πολλά καθημερινά – λάθος πάτημα του BobCat θα προκαλέσει μη αναστρέψιμη βλάβη στην οικία μου, στην οικία που γεννήθηκα και πασχίζω να διαφυλάξω και να κληροδοτήσω στα παιδιά μου. Μια οικία που στέκει αγέρωχη από το 1885, έχοντας ζήσει πολλές ζωές μέσα στα χρόνια και στους ανθρώπους που δημιούργησαν στο Δίλοφο, αλλά και γενικά στο Ζαγόρι. Το γεγονός ότι δεν βρίσκομαι στον τόπο μου όσο συχνά θα ήθελα, δεν αποτελεί επιχείρημα «δε μας βλέπει κανείς, κάνουμε ό,τι θέλουμε».
Η ευθύνη του Δήμου ακέραια που απαντάει με τρόπο υποτιμητικό, η ευθύνη του Υπουργείου παρούσα, που θα έπρεπε να έχει δημιουργήσει ικανούς μηχανισμούς ελέγχου, η ευθύνη του ίδιου του πολίτη ατομική μεν αλλά συλλογική ως προς το αποτέλεσμα. Το Ζαγόρι πρέπει να διαιωνιστεί, να ζήσει και στους επόμενους αιώνες, να προστατευτεί από τον υπερτουρισμό, να ενημερωθεί ο τουρίστας για την ιστορία του ώστε να το προσέχει, και οι κάτοικοι να είμαστε ενεργοί και μια γροθιά απέναντι στον «κίνδυνο». Ας κάνουμε το Ζαγόρι… βιώσιμο! Στην πράξη!
Ευχαριστώ για τον χρόνο σας, σε περίπτωση που διαβάσατε την επιστολή μου αυτή και σκεφτήκατε μια λύση στο πρόβλημά μου. Ελπίζω στη βοήθειά σας για ένα βιώσιμο Ζαγόρι… ένα βιώσιμο Δίλοφο. Αν ο οικισμός καταστραφεί από τέτοιες ενέργειες, οικίες θα εγκαταλειφθούν και οι ντόπιοι θα χαθούν, αφήνοντας χώρο στην ασυδοσία.