ΔΝΤ: Η Ελλάδα άντεξε το σοκ του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά η ανάπτυξη κατεβάζει ταχύτητα

Η Ελλάδα αντιμετώπισε το σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή με ενισχυμένη δημοσιονομική βιωσιμότητα και χρηματοπιστωτική σταθερότητα, αναφέρει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στην έκθεση συμπερασμάτων από τη διαβούλευση του άρθρου 4.

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι οι ισχυρές επενδύσεις και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του Next Generation EU και του Ταμείου Ανάκαμψης στηρίζουν την ελληνική οικονομία απέναντι στις επιπτώσεις του πολέμου, προβλέποντας ωστόσο επιβράδυνση της ανάπτυξης στο 1,8% το 2026.

Σύμφωνα με την έκθεση, το σοκ στις τιμές ενέργειας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ελληνική οικονομία, καθώς οι υψηλές τιμές και η εξασθενημένη εξωτερική ζήτηση αναμένεται να επηρεάσουν την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.

Μεσοπρόθεσμα, το Ταμείο προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα υποχωρήσει στο 1,5%, σε ένα περιβάλλον δημογραφικής πίεσης, μείωσης του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, χαμηλής συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και αργής αύξησης της παραγωγικότητας.

Το ΔΝΤ αναγνωρίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής έχουν διευρύνει τη φορολογική βάση και έχουν περιορίσει την παραοικονομία, δημιουργώντας κάποιο δημοσιονομικό χώρο για μέτρα στήριξης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών: Τι πρέπει να γνωρίζετε

Την ίδια στιγμή, υπογραμμίζει ότι η στήριξη αυτή πρέπει να συμβαδίζει με τη συνέχιση της ταχείας μείωσης του δημόσιου χρέους και τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας.

Το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ χαιρετίζει την ισχυρή μακροοικονομική πορεία της ελληνικής οικονομίας, την αποκατάσταση της φορολογικής αξιοπιστίας και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Παράλληλα, σημειώνει ότι η ατελής αποκατάσταση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα και τα διαρθρωτικά εμπόδια εξακολουθούν να επηρεάζουν τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη και τις εξωτερικές ισορροπίες.

Οι Εκτελεστικοί Διευθυντές τονίζουν την ανάγκη κατάλληλου συνδυασμού μακροοικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής, καθώς και ολοκλήρωσης της διαρθρωτικής μεταρρυθμιστικής ατζέντας, ώστε να διασφαλιστεί η σταθερότητα και να στηριχθεί μια ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη δημοσιονομική απόδοση της Ελλάδας, η οποία, σύμφωνα με το Ταμείο, παραμένει πολύ ισχυρή και στηρίζεται από τις μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής. Το ΔΝΤ συνιστά τη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και την πλήρη αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων για τη στήριξη των δημόσιων επενδύσεων.

Παράλληλα, το Ταμείο επισημαίνει ότι τα μέτρα αντιμετώπισης των υψηλών τιμών ενέργειας πρέπει να παραμένουν καλά στοχευμένα, προσωρινά και να μη στρεβλώνουν τα σήματα των τιμών.

Στον χρηματοπιστωτικό τομέα, το Πρόγραμμα Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα του 2026, το πρώτο από το 2006, διαπιστώνει ότι οι συστημικοί κίνδυνοι ήταν χαμηλοί πριν από τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι. Το τραπεζικό σύστημα εμφανίζεται ανθεκτικό στα stress tests, ωστόσο το ΔΝΤ ζητά στενή παρακολούθηση των κοινών εκθέσεων των τραπεζών σε μεγάλες επιχειρήσεις.

Το Ταμείο ενθαρρύνει επίσης τη βελτίωση της επίλυσης των παλαιών προβληματικών χρεών εκτός τραπεζικού συστήματος, την ενίσχυση της εποπτείας των διαχειριστών πιστώσεων και την καλύτερη ετοιμότητα για την αντιμετώπιση πιθανών κρίσεων.

Σε ό,τι αφορά τις μεταρρυθμίσεις, το ΔΝΤ θεωρεί απαραίτητες πιο φιλόδοξες διαρθρωτικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση της παραγωγικότητας, τη μείωση του επίμονου ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και τη στήριξη μιας πιο περιεκτικής ανάπτυξης.

Στο πλαίσιο αυτό, συνιστά προώθηση της ψηφιακής μεταρρύθμισης, μείωση των ρυθμιστικών και διοικητικών βαρών, αύξηση του ανταγωνισμού, ενίσχυση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού και μεγαλύτερη συμμετοχή στην αγορά εργασίας.

Το ΔΝΤ τονίζει ακόμη ότι η ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς της ΕΕ θα μπορούσε να αυξήσει την παραγωγικότητα και να ενισχύσει την οικονομική ανθεκτικότητα. Παράλληλα, αναφέρεται και στο στεγαστικό ζήτημα, σημειώνοντας ότι πολιτικές που κινητοποιούν αποτελεσματικότερα την υπάρχουσα προσφορά κατοικιών, σε συνδυασμό με καλά σχεδιασμένα μέτρα ζήτησης, μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της προσιτότητας της στέγασης.

Οι κίνδυνοι για την ελληνική οικονομία παραμένουν κυρίως καθοδικοί και συνδέονται με πιθανή παράταση του πολέμου, κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, κατακερματισμό του εμπορίου και καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από το Next Generation EU.

Ανοδικοί κίνδυνοι για τον πληθωρισμό μπορεί να προκύψουν από νέες αυξήσεις στις τιμές πρώτων υλών, από μισθολογικές αυξήσεις που υπερβαίνουν την παραγωγικότητα και από υψηλότερες δαπάνες λόγω κλιματικών σοκ.

Το μήνυμα του ΔΝΤ είναι διπλό: η Ελλάδα εμφανίζεται πιο ανθεκτική και δημοσιονομικά αξιόπιστη σε σχέση με το παρελθόν, όμως η διατήρηση της σταθερότητας και η ενίσχυση της ανάπτυξης περνούν μέσα από στοχευμένες πολιτικές, συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και προσεκτική διαχείριση των νέων γεωπολιτικών και οικονομικών κινδύνων.