ΕΛ.Α.Σ.: Το πρόγραμμα θα το γράψει η πραγματική κοινωνία ή ένας στενός κύκλος ειδικών;

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα παρουσιάστηκε όχι απλώς ως ένα ακόμη κομματικό εγχείρημα, αλλά ως κοινωνικό αίτημα για πολιτική αλλαγή και προοδευτική διακυβέρνηση. Ο αυτοπροσδιορισμός της ως προοδευτικού κόμματος δημιουργεί, όμως, και μια πρόσθετη υποχρέωση: η κοινωνική συμμετοχή δεν μπορεί να περιορίζεται στη στήριξη της ηγεσίας, αλλά πρέπει να αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι προγραμματικές της θέσεις.

Δεν αρκεί, επομένως, να ζητήσει από τους πολίτες να συνυπογράψουν μια διακήρυξη, να εγγραφούν σε μια ψηφιακή πλατφόρμα ή να καταθέσουν απλώς την άποψή τους. Το κρίσιμο είναι να αποσαφηνίσει με ποιες διαδικασίες οι απόψεις αυτές θα μπορούν να επηρεάζουν ουσιαστικά το περιεχόμενο του προγράμματός της.

Η ΕΛ.Α.Σ. δεν έχει ακόμη παρουσιάσει ολοκληρωμένο πρόγραμμα. Σε αυτή τη φάση, επομένως, το βασικό ερώτημα είναι ποιοι θα συμμετάσχουν στη διαμόρφωση των προγραμματικών της θέσεων και μέσα από ποιες διαδικασίες.

Θα έχουν πραγματικό λόγο οι μισθωτοί, οι αυτοαπασχολούμενοι, οι μικροί έμποροι, οι βιοτέχνες, οι αγρότες και οι άνθρωποι της παραγωγής; Ή θα κληθούν στο τέλος να εγκρίνουν ένα πλαίσιο που θα έχει ήδη συνταχθεί από την κομματική ηγεσία και τους συνεργάτες της;

Η επιστημονική γνώση και η τεχνική επάρκεια είναι ασφαλώς αναγκαίες. Κανένα σοβαρό πολιτικό πρόγραμμα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς οικονομολόγους, νομικούς, πανεπιστημιακούς και ανθρώπους που γνωρίζουν τη λειτουργία του κράτους και της οικονομίας. Η αναγκαία συμβολή των ειδικών, όμως, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την κοινωνική συμμετοχή ούτε να μετατρέψει τους πολίτες σε απλούς αποδέκτες έτοιμων προτάσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ιωάννινα: Πυροσβεστική και Δήμος απεγκλώβισαν γατάκι από φρεάτιο ομβρίων (βίντεο)

Το κρίσιμο, επομένως, δεν είναι απλώς αν δίνεται στους πολίτες ο λόγος, αλλά αν ο λόγος αυτός έχει πραγματική βαρύτητα στη διαμόρφωση του προγράμματος. Τα κόμματα οργανώνουν συχνά διαδικασίες διαβούλευσης, περιοδείες, θεματικές εκδηλώσεις, ερωτηματολόγια και διαδικτυακές συζητήσεις. Πολύ σπανιότερα, όμως, οι θέσεις που διατυπώνονται επηρεάζουν ουσιαστικά το τελικό περιεχόμενό του.

Αυτό είναι το πρώτο ουσιαστικό στοίχημα για την ΕΛ.Α.Σ.: να αποδείξει ότι η επίκληση της κοινωνίας δεν αποτελεί μόνο έναν ισχυρό ιδρυτικό συμβολισμό, αλλά θα αποκτήσει συγκεκριμένο περιεχόμενο στη διαμόρφωση των προγραμματικών της θέσεων.

Το ζήτημα δεν είναι απλώς διαδικαστικό, αλλά βαθιά πολιτικό, γιατί ένα προοδευτικό πρόγραμμα για την εργασία δεν μπορεί να γράφεται χωρίς τη φωνή των ανθρώπων που ζουν από τον μισθό τους και βλέπουν κάθε μήνα το εισόδημά τους να στενεύει. Μια πολιτική για τη μικρή επιχείρηση δεν μπορεί να σχεδιάζεται χωρίς εκείνους που ανοίγουν κάθε πρωί το κατάστημα ή το εργαστήριό τους, αγωνιώντας αν θα καλύψουν τα έξοδα και αν θα μείνει κάτι στο τέλος της ημέρας. Το ίδιο ισχύει και για τον πρωτογενή τομέα: κανείς δεν γνωρίζει καλύτερα το κόστος της παραγωγής, την πίεση των μεσαζόντων και την αβεβαιότητα του εισοδήματος από τον ίδιο τον αγρότη που παλεύει να κρατήσει τη δουλειά του ζωντανή.

Δεν αρκεί οι άνθρωποι αυτοί να προσκαλούνται σε εκδηλώσεις και να καταθέτουν τις απόψεις τους. Πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν στη διαμόρφωση των θέσεων και να γνωρίζουν τι απέγιναν οι προτάσεις τους.

Αν η ίδρυση της ΕΛ.Α.Σ., όπως υποστηρίζουν τα στελέχη της, αποτελεί έκφραση ενός κοινωνικού αιτήματος, οι προγραμματικές της θέσεις δεν μπορούν να παρουσιαστούν ως έτοιμη πρόταση προς επικύρωση. Ο χρόνος πιέζει, αλλά αυτό δεν πρέπει να γίνει άλλοθι για ένα πρόγραμμα που θα γραφτεί σε κλειστά γραφεία και θα βαφτιστεί εκ των υστέρων συμμετοχικό.