El Mundo: Τα τρία κενά ασφαλείας που οδήγησαν στο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία

Η νέα σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία, εννέα μήνες μετά το δυστύχημα στο Αδαμούθ, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια του δικτύου υψηλής ταχύτητας. Όπως αναλύει η El Mundo, η σύγκρουση του ακινητοποιημένου συρμού της Iryo με τρένο AVE της Renfe δεν φαίνεται να εξηγείται από μία μόνο δυσλειτουργία, αλλά από αλληλουχία αστοχιών σε συστήματα που λειτουργούν ως διαδοχικές δικλίδες προστασίας.

Τα δύο δυστυχήματα των τελευταίων εννέα μηνών έχουν απολογισμό περισσότερους από 100 νεκρούς.

Στο επίκεντρο βρίσκονται η βλάβη της αυτόματης σηματοδότησης, οι οδηγίες που μεταδόθηκαν στους μηχανοδηγούς και η απουσία αποτελεσματικής παρέμβασης ενώ το δεύτερο τρένο πλησίαζε το πρώτο. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και η ακριβής κατανομή ευθυνών δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί.

Πρώτη αστοχία: Η κατάρρευση της σηματοδότησης

Το Iryo 6076 αναχώρησε από τον σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης στις 07:54, με προορισμό τη Σεβίλλη και 147 επιβάτες. Περίπου στις 08:30 παρουσιάστηκε εκτεταμένη βλάβη στο σύστημα LZB, που υπολογίζει τη θέση των τρένων, τα επιτρεπόμενα όρια ταχύτητας και την απόσταση από επόμενα σημεία ελέγχου.

Η δυσλειτουργία επηρέασε τουλάχιστον έξι συρμούς στον διάδρομο Μαδρίτης–Σεβίλλης. Το Iryo συνέχισε προσωρινά με το εφεδρικό σύστημα ASFA (Αναγγελία Σημάτων και Αυτόματο Φρενάρισμα), αλλά στις 08:38 ακινητοποιήθηκε μπροστά σε λευκή ένδειξη σηματοδότησης, κοντά στην Ούρδα του Τολέδο, στο χιλιομετρικό σημείο 117,800.

Το LZB θεωρείται παλαιότερης τεχνολογίας. Παρότι είχε προκηρυχθεί από το 2021 έργο αντικατάστασής του από το νεότερο ERTMS, η μετάβαση δεν είχε πραγματοποιηθεί.

Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε είχε χαρακτηρίσει τη γραμμή «πλήρως ανακαινισμένη» μετά το προηγούμενο δυστύχημα. Τώρα αναγνωρίζει ότι το LZB είναι «παλαιό» σύστημα, παρότι η αντικατάστασή του είχε ήδη ανατεθεί.

Μηχανοδηγός που επικαλείται η εφημερίδα χαρακτηρίζει ασυνήθιστη τη συνολική διακοπή σε τόσο εκτεταμένο τμήμα.

Δεύτερη αστοχία: Οι εντολές του κέντρου ελέγχου

Όταν η σηματοδότηση αποτυγχάνει, αναλαμβάνει το Κέντρο Ρύθμισης και Ελέγχου της Adif, που συντονίζει την κυκλοφορία και καθορίζει τους περιορισμούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται κίνηση «με ορατότητα», με ταχύτητα περίπου 40 χιλιομέτρων την ώρα.

Ωστόσο, στις 08:36 οι ελεγκτές έδωσαν εντολή σε AVE της Renfe, ακινητοποιημένο περίπου 25 χιλιόμετρα πίσω από το Iryo, να συνεχίσει με «κανονική πορεία».

Η εντολή επέτρεπε την επανεκκίνηση χωρίς τον συγκεκριμένο περιορισμό ταχύτητας, παρά τη δυσλειτουργία της σηματοδότησης.

Την ίδια στιγμή, η μηχανοδηγός της Iryo προσπαθούσε να επανεκκινήσει τον εξοπλισμό.

«Το τρένο δεν μου επιτρέπει να επανεκκινήσω το σύστημα LZB, γι’ αυτό παραμένω σταματημένος μπροστά στο σήμα εισόδου», ενημέρωσε.

Από το κέντρο απάντησαν: «Όταν μπορέσετε, και αν έχετε προβλήματα, καλέστε μας».

Στις ηχογραφημένες συνομιλίες, τις οποίες επικαλείται η El Mundo, ακούγεται επίσης εργαζόμενος να επισημαίνει ότι «το 76 έχει προβλήματα με τον εξοπλισμό», αναφερόμενος στον ακινητοποιημένο συρμό.

Τρίτη αστοχία: Η προειδοποίηση που δεν έφτασε

Ενώ το AVE είχε αρχίσει να κινείται, το Iryo παρέμενε στην ίδια γραμμή. Παρά τις επικοινωνίες με την Adif, δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα ηχητικά αποσπάσματα ότι το κέντρο προειδοποίησε εγκαίρως τον οδηγό της Renfe για το εμπόδιο μπροστά του ή διέταξε να σταματήσει.

Σύμφωνα με τα καταγεγραμμένα ηχητικά, στις 08:41 υπήρξε νέα επικοινωνία με την οδηγό της Iryo. Η ίδια επανήλθε στις 08:48, εξηγώντας ότι δεν μπορούσε ακόμη να θέσει τον συρμό σε κίνηση. Το γεγονός καθιστά κρίσιμο τον χρόνο των τελευταίων εντολών.

Οι επιβάτες του AVE ανέφεραν ότι δεν αντιλήφθηκαν φρενάρισμα πριν από τη σύγκρουση.

Η μηχανοδηγός της Iryo, που εξακολουθούσε να προσπαθεί να αποκαταστήσει τη λειτουργία του συστήματος, φέρεται να αντιλήφθηκε την προσέγγιση του άλλου τρένου μόνο τη στιγμή της πρόσκρουσης.

Αργότερα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, επαναλάμβανε: «Απέτυχε το σύστημα, απέτυχε το σύστημα!».

Η εφημερίδα επισημαίνει ότι το τρένο της Renfe είχε στη διάθεσή του περισσότερα από δέκα λεπτά πριν πλησιάσει τον ακινητοποιημένο συρμό. Παραμένει ανεξήγητο γιατί δεν εντοπίστηκε εγκαίρως ο κίνδυνος σε γραμμή όπου είχε ήδη παρουσιαστεί γενικευμένη δυσλειτουργία.

Υπάρχουν ακόμη αποκλίσεις στις αναφερόμενες ώρες της σύγκρουσης και κενά ως προς τις επικοινωνίες των τελευταίων λεπτών.

Η έρευνα καλείται να εξακριβώσει γιατί επανεκκίνησε το AVE, γιατί παρέμεινε ακινητοποιημένο το Iryo και γιατί δεν λειτούργησε αποτελεσματικά καμία επόμενη δικλίδα αποτροπής του δυστυχήματος.

Τριήμερο εθνικό πένθος

Άρχισε σήμερα το τριήμερο εθνικό πένθος που κηρύχθηκε στην Ισπανία από τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ

Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε δήλωσε ότι το σύστημα σηματοδότησης είχε βλάβη, προκαλώντας καταρχάς «την αυτόματη στάση» έξι τρένων που βρίσκονταν στη ζώνη, μεταξύ των οποίων οι δύο αμαξοστοιχίες που συγκρούστηκαν.

Οι υπηρεσίες πρώτων βοηθειών έκαναν έρευνες στα συντρίμμια στη διάρκεια της νύχτας για τον εντοπισμό κι άλλων θυμάτων, σηκώνοντας μεταλλικά κομμάτια με γερανούς.

Ο Χοσιμάρ Μεδίνα, ένας 31χρονος Περουβιανός που έκανε διακοπές στην Ισπανία με τη σύντροφό του, είπε ότι κοιμόταν στο τρένο που ενεπλάκη στο δυστύχημα της Renfe όταν ξύπνησε και συνειδητοποίησε ότι βρισκόταν «στον αέρα».

Ο 42χρονος Πάμπλο Μεχία, ο οποίος φέρει τραύμα στο κεφάλι, διηγήθηκε στο AFP ότι μια αλλαγή θέσης της τελευταίας στιγμής του έσωσε τη ζωή.

«Υπήρξε μια πολύ βίαιη σύγκρουση», είπε, με «ανθρώπους στο έδαφος, ο ένας πάνω στον άλλο, βγαλμένα καθίσματα, μεγάλη σύγχυση» στους συρμούς.

Σχολείο που βρίσκεται στο γειτονικό χωριό της Ούρδα, σε απόσταση περίπου 130 χιλιομέτρων νότια της Μαδρίτης, υποδεχόταν τους συγγενείς που ήρθαν για να μάθουν για την τύχη επιβατών.

Σε αυτούς που έφταναν, ορισμένοι με δάκρυα στα μάτια, προσέφεραν υποστήριξη ομάδες του Ερυθρού Σταυρού ενώ γύρω βρίσκονταν αστυνομικοί και δημοσιογράφοι.

Οι άνθρωποι αυτοί έχουν μπροστά τους «πολλές και δύσκολες ώρες», σύμφωνα με την ψυχολόγο του Ερυθρού Σταυρού Κάρμεν Γκαρκάι. «Έχουμε ανθρώπους σε κατάσταση σοκ που δεν έχουν ακόμη συνειδητοποιήσει τι συνέβη, ανθρώπους οργισμένους, θλιμμένους, ανήσυχους. Το πένθος θα είναι περίπλοκο», υπογράμμισε.

Η ισπανική Πολιτοφυλακή εγκατέστησε τέσσερα γραφεία στη Μαδρίτη, το Τολέδο, την Κόρδοβα και τη Σεβίλλη για να επιτρέψει στους συγγενείς θυμάτων να δώσουν δείγματα DNA ώστε να αναγνωριστούν τα θύματα.

Κέντρα αιμοδοσίας στήθηκαν στην Καστίλλη-Λα Μάντσα και στη Μαδρίτη.

Ο εφημέριος της Ούρδα Χοσέ Μιγκέλ Φερνάντεθ μετέβη επίσης στο σημείο για να προσφέρει τη στήριξή του στα θύματα. «Το σημαντικό είναι να είμαστε κοντά στις οικογένειες των θυμάτων, να νιώθουν την εγγύτητα, γιατί οι λέξεις, σε μια στιγμή όπως αυτή, δεν χρησιμεύουν σε τίποτα».