Ελλάδα: Μόλις 3,8 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους – Γιατί οι νέοι αποφεύγουν το επάγγελμα

Ανησυχητικές διαστάσεις αποκτά το πρόβλημα της ανανέωσης του νοσηλευτικού προσωπικού στην Ελλάδα, καθώς οι ελλείψεις στις μονάδες υγείας συνδυάζονται με τη μειωμένη προσέλευση νέων στις πανεπιστημιακές σχολές Νοσηλευτικής.

Το 2026 έμειναν περίπου 600 θέσεις κενές στα εννέα πανεπιστημιακά τμήματα Νοσηλευτικής της χώρας, έναντι περίπου 400 το 2025. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί προβληματισμό για τη δυνατότητα κάλυψης των αναγκών του συστήματος υγείας τα επόμενα χρόνια.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη αν εξεταστεί σε συνδυασμό με τα στοιχεία της έκθεσης «Health at a Glance 2025» του ΟΟΣΑ. Στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου 3,8 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους, όταν ο μέσος όρος των χωρών του Οργανισμού φτάνει τους 9,2.

Η απόσταση αυτή καταδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, αλλά και για τις υπόλοιπες δομές που χρειάζονται εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό.

Λιγότεροι απόφοιτοι και αποδοχές κάτω από τον μέσο όρο

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ που παρουσιάζονται σε δημοσίευμα του powergame.gr, στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου 17 νέοι απόφοιτοι Νοσηλευτικής ανά 100.000 κατοίκους, έναντι 43 κατά μέσο όρο στις χώρες του Οργανισμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αττική: 13 μαθητές στο Παίδων με αναπνευστικά προβλήματα από χημικά σε σχολική πισίνα

Η διαφορά πλησιάζει το 60%, αποτυπώνοντας τη δυσκολία ανανέωσης του ανθρώπινου δυναμικού.

Το περιορισμένο ενδιαφέρον εμφανίζεται ήδη από τη σχολική ηλικία. Λιγότερο από το 1% των 15χρονων μαθητών στην Ελλάδα δήλωσε, στις σχετικές έρευνες του 2018 και του 2022, ότι θα επιθυμούσε να εργαστεί ως νοσηλευτής ή νοσηλεύτρια στην ηλικία των 30 ετών. Ο αντίστοιχος μέσος όρος του ΟΟΣΑ διαμορφώνεται στο 2,1%.

Σημαντικό αντικίνητρο αποτελούν οι οικονομικές απολαβές.

Με βάση την έκθεση του ΟΟΣΑ, οι ετήσιες αποδοχές των νοσηλευτών στην Ελλάδα υπολογίζονται σε περίπου 39.000 δολάρια, προσαρμοσμένα στην ισοτιμία αγοραστικής δύναμης, έναντι 61.000 δολαρίων κατά μέσο όρο στις χώρες του Οργανισμού.

Πρόκειται για διαφορά περίπου 36%. Τα ποσά αποτελούν συγκριτικό οικονομικό δείκτη και δεν αντιστοιχούν σε ονομαστικές ετήσιες αποδοχές σε ευρώ.

Στις οικονομικές δυσκολίες προστίθενται οι συνεχείς εναλλαγές βαρδιών, η ένταση της καθημερινής εργασίας, οι αυξημένες ευθύνες για την ασφάλεια των ασθενών και οι περιορισμένες δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδος, Δημήτρης Σκουτέλης, συνδέει τις κενές θέσεις στα πανεπιστήμια με τις συνθήκες απασχόλησης που περιμένουν τους αποφοίτους.

Ανάλογη είναι η τοποθέτηση του προέδρου της Πανελλήνιας Συνδικαλιστικής Νοσηλευτικής Ομοσπονδίας του ΕΣΥ, Γεωργίου Αβραμίδη, ο οποίος επισημαίνει ότι η αύξηση των εισακτέων δεν αρκεί χωρίς ουσιαστικά κίνητρα παραμονής στο επάγγελμα.

Η φυγή στο εξωτερικό και η ανάγκη νέου σχεδιασμού

Στο ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον προστίθεται η επαγγελματική μετανάστευση νοσηλευτών προς χώρες που προσφέρουν καλύτερες αμοιβές και συνθήκες εργασίας.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης Νοσηλευτών Ελλάδος, έχουν κατατεθεί περίπου 2.500 αιτήσεις για πιστοποιητικό καλής επαγγελματικής κατάστασης, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επαγγελματική δραστηριοποίηση στο εξωτερικό.

Ο αριθμός αυτός, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με αντίστοιχες πραγματικές μεταναστεύσεις.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΠΑ.ΣΥ.Ν.Ο.–Ε.Σ.Υ. εκτιμά ότι περισσότεροι από 3.500 νοσηλευτές έχουν φύγει για να εργαστούν στο εξωτερικό κατά την τελευταία δεκαπενταετία.

Οι εκπρόσωποι του κλάδου επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει ενιαίο και πλήρως επικαιροποιημένο σύστημα καταγραφής των αποχωρήσεων, των επιστροφών και της συνολικής επαγγελματικής πορείας των νοσηλευτών.

Παράλληλα, θέτουν ζήτημα αναθεώρησης του τρόπου με τον οποίο υπολογίζονται οι ανάγκες στελέχωσης των νοσοκομείων.

Το ισχύον πλαίσιο εξακολουθεί να στηρίζεται σε γενικούς συντελεστές που θεσπίστηκαν με το Προεδρικό Διάταγμα 87/1986, χωρίς να αποτυπώνονται πάντοτε οι διαφορετικές απαιτήσεις κάθε νοσηλευτικού τμήματος.

Όπως υπογραμμίζουν, οι ανάγκες μιας Μονάδας Εντατικής Θεραπείας ή ενός χειρουργείου δεν μπορούν να αξιολογούνται αποκλειστικά με βάση τον αριθμό των κλινών και με τα ίδια κριτήρια που ισχύουν για άλλες κλινικές.

Το πρόβλημα αφορά συνολικά τις υπηρεσίες υγείας, από τα δημόσια νοσοκομεία και τις ιδιωτικές κλινικές έως τις μονάδες αποκατάστασης, την πρωτοβάθμια φροντίδα και την κατ’ οίκον νοσηλεία.

Με τη γήρανση του πληθυσμού και την αύξηση των χρόνιων νοσημάτων να δημιουργούν πρόσθετες ανάγκες, το ζητούμενο δεν περιορίζεται στις νέες προσλήψεις. Αφορά και τη διαμόρφωση συνθηκών που θα επιτρέπουν στους νοσηλευτές να παραμένουν στο επάγγελμα, εξασφαλίζοντας παράλληλα επαρκή και ασφαλή φροντίδα για τους ασθενείς.