Κομισιόν: Εγκρίθηκε αποκλειστικά για την Ελλάδα η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής – Επενδύσεις 1 δισ. ευρώ

Τον δρόμο για νέες ενεργειακές επενδύσεις που αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 ανοίγει η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εγκρίνει το ελληνικό αίτημα για επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επιδοτήσεις για αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας, καθώς και παρεμβάσεις σε σχολεία και δημόσια κτίρια.

Η έγκριση δόθηκε αποκλειστικά για την Ελλάδα, έπειτα από αίτημα που είχε υποβάλει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στις 6 Αυγούστου 2026.

Η απόφαση επιτρέπει στη χώρα να πραγματοποιήσει πρόσθετες επενδύσεις για την ενεργειακή ανθεκτικότητα, με ειδική μεταχείριση των σχετικών δαπανών στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.

Ποια νέα προγράμματα προβλέπονται

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα κυριότερα έργα που σχεδιάζεται να ενταχθούν στο νέο πλαίσιο είναι:

• 200 εκατ. ευρώ για μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας: Νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

  

  ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

  Υπουργείο Δικαιοσύνης: Ρύθμιση για την προστασία εκπαιδευτικών από αβάσιμες μηνύσεις

• 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες: Πανελλαδικό πρόγραμμα που προβλέπεται να καλύψει 100.000 δικαιούχους.

• 50 εκατ. ευρώ για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη: Παρεμβάσεις Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης για 10.000 δικαιούχους, με επιδοτήσεις για αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά στέγης με μπαταρία.

• 117 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ»: Ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων.

• 45 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ-ΑΘΗΝΑ»: Ενεργειακές παρεμβάσεις σε 246 σχολικές και προσχολικές εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων δημοτικά σχολεία, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακοί σταθμοί.

• 50 εκατ. ευρώ για τη βιομηχανία: Δράσεις δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα.

• 320 εκατ. ευρώ για τον σιδηρόδρομο: Έργα ενίσχυσης της ασφάλειας και επέκτασης των σιδηροδρομικών υποδομών.

• 20 εκατ. ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.

Τα έργα αποτελούν τον προγραμματισμό του υπουργείου και η ένταξή τους στο νέο πλαίσιο δεν σημαίνει ότι έχουν ήδη προκηρυχθεί τα αντίστοιχα προγράμματα επιδότησης.

Τι αλλάζει με την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής

Οι επενδύσεις θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους, με τη δυνατότητα εξαίρεσης συγκεκριμένων δαπανών από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.

Η εξαίρεση μπορεί να φτάσει έως το 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως το 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.

Ωστόσο, οι δαπάνες αυτές εξακολουθούν να προσμετρώνται στον υπολογισμό του πρωτογενούς αποτελέσματος και του δημόσιου χρέους. Επομένως, η ρήτρα παρέχει πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο για συγκεκριμένες επενδύσεις, χωρίς να καταργεί την επίδρασή τους στα δημόσια οικονομικά.

Στόχος των παρεμβάσεων είναι η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και η μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών ενέργειας.

Πιερρακάκης: Επενδύσεις για μείωση του ενεργειακού κόστους

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ιδιαίτερα σημαντική σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο, υποστηρίζοντας ότι ενισχύει τις δυνατότητες της χώρας να προχωρήσει σε κρίσιμες ενεργειακές επενδύσεις.

«Η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής μάς επιτρέπει να προχωρήσουμε σε κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το κόστος της ενέργειας, θα ενισχύσουν την ενεργειακή μας αυτονομία και θα περιορίσουν την εξάρτησή μας από διεθνείς κρίσεις», ανέφερε.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη δυνατότητα επιτρέπει στην κυβέρνηση να διατηρεί περιθώρια στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων όταν το απαιτούν οι οικονομικές συνθήκες.

Ο υπουργός συνέδεσε την έγκριση του ελληνικού αιτήματος με τη θέση της χώρας στις ευρωπαϊκές αποφάσεις, κάνοντας λόγο για μια εξέλιξη που επιβεβαιώνει την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας.

Το επόμενο βήμα αφορά την εξειδίκευση των προγραμμάτων, την ανακοίνωση των όρων συμμετοχής και τον προγραμματισμό των προσκλήσεων, ώστε οι προβλεπόμενοι πόροι να κατευθυνθούν στις αντίστοιχες επενδύσεις.