Ευρωπαϊκή Ένωση: Νέο πλαίσιο για επιστροφές μεταναστών χωρίς δικαίωμα νόμιμης παραμονής

Σε πολιτική συμφωνία για τον νέο κανονισμό επιστροφών μεταναστών που δεν διαθέτουν δικαίωμα νόμιμης παραμονής στην ΕΕ κατέληξαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία κόμβων επιστροφής σε χώρες εκτός της Ένωσης.

Στόχος η επιτάχυνση των επιστροφών

Σύμφωνα με την Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, η συμφωνία αποσκοπεί στην επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας του ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών.

«Η σημερινή συμφωνία ενισχύει την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ και συμπληρώνει το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα», δήλωσε ο Νικόλαος Ιωαννίδης, υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αυστηρότερες υποχρεώσεις για όσους υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής

Ο νέος κανονισμός προβλέπει αυστηρότερες υποχρεώσεις για τα πρόσωπα που υπόκεινται σε απόφαση επιστροφής.

Σε αυτές περιλαμβάνονται η υποχρέωση συνεργασίας με τις αρμόδιες εθνικές αρχές και η συμμόρφωση με τις διαδικασίες αποχώρησης από το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκονται.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μεγάλη διαδήλωση στα Τίρανα κατά της τουριστικής επένδυσης στη Σβέρνιτσα (βίντεο)

Κόμβοι επιστροφής σε τρίτες χώρες

Παράλληλα, θεσπίζεται νομικό πλαίσιο που επιτρέπει στα κράτη μέλη να δημιουργούν κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες.

Οι εγκαταστάσεις αυτές θα μπορούν να λειτουργούν είτε ως τελικοί προορισμοί είτε ως ενδιάμεσα κέντρα μεταφοράς, διευκολύνοντας τις επιστροφές στις χώρες καταγωγής ή σε άλλες τρίτες χώρες.

Στο νέο πλαίσιο προβλέπονται και πρόνοιες για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής

Η συμφωνία διατηρεί προς το παρόν σε προαιρετική βάση την αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επιστροφής μεταξύ των κρατών μελών, με πρόβλεψη επανεξέτασης του ζητήματος μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου.

Εισάγεται επίσης η Ευρωπαϊκή Εντολή Επιστροφής (European Return Order – ERO), ένα ενιαίο έγγραφο στο οποίο θα καταχωρίζονται τα βασικά στοιχεία κάθε απόφασης επιστροφής.

Στόχος είναι η διευκόλυνση της ανταλλαγής πληροφοριών και η ταχύτερη αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων που έχουν εκδοθεί από άλλα κράτη μέλη.

Ειδικές διατάξεις για λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας

Ο κανονισμός περιλαμβάνει ακόμη ειδικές διατάξεις για περιπτώσεις ατόμων που θεωρείται ότι συνιστούν κίνδυνο για τη δημόσια τάξη ή την ασφάλεια.

Η πολιτική συμφωνία θα πρέπει πλέον να εγκριθεί επισήμως από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, προτού ο κανονισμός τεθεί σε ισχύ.

Οι νέοι κανόνες εντάσσονται στο πλαίσιο του Συμφώνου της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο αρχίζει να εφαρμόζεται από τις 12 Ιουνίου 2026.