«Φορολογήστε τους υπερπλούσιους» – Η Γαλλία, η λιτότητα και η μακρονική «ασυλία» στην ελίτ του 0,01%

Η συζήτηση για την επιβολή ειδικού φόρου στους υπερπλούσιους στη Γαλλία επανέρχεται με ένταση, καθώς η χώρα αναζητά δημοσιονομική ισορροπία ενόψει κατάθεσης του νέου προϋπολογισμού έως τα μέσα Οκτωβρίου. Η πρόταση για «φόρο Ζουκμάν» (2% επί προσωπικού πλούτου άνω των 100 εκατ. ευρώ), που θα αφορούσε περίπου 1.800 φορολογούμενους, επανέρχεται στο τραπέζι ως εργαλείο ενίσχυσης των εσόδων, την ώρα που ο δημόσιος διάλογος περιστρέφεται γύρω από την κοινωνική και φορολογική δικαιοσύνη.

Από το «θα φύγουν» του Μπαϊρού… στη δύσκολη εξίσωση του Λεκορνί

Σε πρόσφατη παρέμβασή του, ο τότε πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού απέρριψε κατηγορηματικά την ιδέα, δηλώνοντας πως οι υπερπλούσιοι «θα φύγουν», επικαλούμενος διαθέσιμους «φορολογικούς παραδείσους» εντός Ευρώπης όπως Λουξεμβούργο, Βέλγιο και Ολλανδία. Αδυνατώντας να περάσει σκληρό προϋπολογισμό λιτότητας, ο Μπαϊρού ακολούθησε τη μοίρα του προκατόχου του Μισέλ Μπαρνιέ, ζητώντας ψήφο εμπιστοσύνης σε κυβέρνηση μειοψηφίας και αποχωρώντας.

Την «καυτή πατάτα» κρατά πλέον ο Σεμπαστιάν Λεκορνί, διορισμένος από το Ελιζέ, πέμπτος πρωθυπουργός της δεύτερης θητείας Μακρόν και τέταρτος μετά τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Ο 39χρονος δεσμεύεται για «πιο δημιουργική» συνεργασία με την αντιπολίτευση, όμως ο χρόνος πιέζει, με επενδυτική εμπιστοσύνη σε πτώση και λαϊκή δυσαρέσκεια σε άνοδο.

Η πολιτική γεωμετρία: Εθνοσυνέλευση τριχοτομημένη, Γερουσία αντίθετη

Ο «φόρος Ζουκμάν», που εισήγαγαν οι Πράσινοι και ψηφίστηκε από την Εθνοσυνέλευση τον Φεβρουάριο, απορρίφθηκε από την κεντροδεξιά πλειοψηφία στη Γερουσία τον Ιούνιο. Οι Σοσιαλιστές και οι Οικολόγοι απαιτούν την ένταξή του στον προϋπολογισμό, προειδοποιώντας με πρόταση μομφής αν αγνοηθεί η «φορολογική δικαιοσύνη». Το προεδρικό μπλοκ αντιδρά, προβάλλοντας ενστάσεις περί αντισυνταγματικότητας ή αποτροπής επενδύσεων, ενώ η ακροδεξιά της Μαρίν Λεπέν τηρεί αποστάσεις, επιδιώκοντας παράλληλα ανοίγματα στην επιχειρηματική ελίτ και επιρροή στην εργατική βάση.

Τα επιχειρήματα υπέρ και κατά

Οι υποστηρικτές του μέτρου μιλούν για πρόσθετα έσοδα δισεκατομμυρίων, διόρθωση φορολογικών στρεβλώσεων και «δίκαιο μερίδιο» συνεισφοράς από τα ανώτατα στρώματα. Στον αντίποδα, η κυβέρνηση επικαλείται κίνδυνο φυγής κεφαλαίων και φορολογουμένων, ενώ επιφανείς επιχειρηματίες διαμηνύουν ότι θα αναζητήσουν αλλού φορολογική έδρα. Η αντιπαράθεση έχει μετατραπεί σε «μπρα ντε φερ» οικονομολόγων: άλλοι θεωρούν ότι οι προβλέψεις εσόδων είναι υπεραισιόδοξες και η εφαρμογή νομικά/τεχνικά δύσκολη, άλλοι υπογραμμίζουν ότι οι υπερπλούσιοι είναι «ριζωμένοι» στη Γαλλία με ισχυρούς δεσμούς σε επιχειρήσεις, ακίνητα και οικογένεια, περιορίζοντας το ρίσκο μαζικής εξόδου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Τεχνητή Νοημοσύνη: Προειδοποιήσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ – Η Anthropic δεσμεύεται να επιβραδύνει

Μακρόν και το προφίλ του «προέδρου των πλουσίων»

Από το 2017, ο Εμανουέλ Μακρόν μείωσε τον εταιρικό φόρο, αναμόρφωσε την εργατική και συνταξιοδοτική νομοθεσία και άλλαξε τον φόρο περιουσίας, διατηρώντας τα ακίνητα στο πεδίο και αφήνοντας εκτός ευρύτερες επενδύσεις. Εισήγαγε ενιαίο φόρο 30% στα εισοδήματα από κεφάλαιο, ενώ ο ανώτατος συντελεστής φόρου εισοδήματος παρέμεινε στο 45%. Κατά τους επικριτές, ο συνδυασμός μέτρων μείωσε δραστικά τη φορολογική επιβάρυνση των πλουσίων, χωρίς επαρκή αντισταθμιστικά για τις ανισότητες. Το ερώτημα που τώρα τίθεται είναι αν ο Λεκορνί θα αναζητήσει ισορροπία μέσω στοχευμένων επιβαρύνσεων στην κορυφή ή αν θα επιμείνει σε περικοπές δαπανών, με πολιτικό κόστος.

Οικονομία, κοινωνία και το ρολόι του προϋπολογισμού

Το νέο προσχέδιο προϋπολογισμού πρέπει να περάσει από μια Εθνοσυνέλευση χωρίς σαφείς πλειοψηφίες, ενώ ο δρόμος της λιτότητας προκαλεί αντιδράσεις. Μεγάλο μέρος της κοινωνίας αντιλαμβάνεται ότι τα βάρη κατανέμονται άνισα: πίεση στα νοικοκυριά, περικοπές στο κοινωνικό κράτος, υψηλά κέρδη επιχειρήσεων λόγω πληθωρισμού και προτεραιότητες στην άμυνα. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ειδικός φόρος στον υπερπλούτο μετατρέπεται σε πολιτικό σύμβολο για το ποιος πληρώνει τι, και πότε.

Τα διλήμματα του Λεκορνί

Ο νέος πρωθυπουργός καλείται να συνθέσει: να εξασφαλίσει πλειοψηφία, να κατευνάσει τις αγορές, να απαντήσει στην κοινωνική δυσαρέσκεια και να αποδείξει ότι υπάρχει εναλλακτική στην αμιγώς περιοριστική δημοσιονομική πολιτική. Η απόφαση για τον «φόρο Ζουκμάν» θα λειτουργήσει ως τεστ αξιοπιστίας: είτε ως εργαλείο εσόδων και αναδιανομής, είτε ως κόκκινη γραμμή για το προεδρικό στρατόπεδο που φοβάται επενδυτικές παρενέργειες. Σε κάθε περίπτωση, το ζήτημα ξεπερνά τη λογιστική: αγγίζει τον πυρήνα της κοινωνικής σύμβασης, σε μια Γαλλία που αναζητά ισορροπία ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα και τη συνοχή.

ΠΗΓΗ: in.gr