Στις εργασίες της ημερίδας «Η Αναπτυξιακή Δυναμική της Ελληνικής Χειροτεχνίας: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον» που έλαβε χώρα την Παρασκευή στα Ιωάννινα, συμμετείχε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο πλαίσιο της στρατηγικής προτεραιότητας του Υπουργείου για την αναγέννηση της ελληνικής χειροτεχνίας. Η εκδήλωση ανέδειξε τη σύνδεση της χειροτεχνίας με την εκπαίδευση, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και τις δεξιότητες που απαιτεί η σύγχρονη οικονομία, ενώ παρουσιάστηκε το έργο αναβίωσης της ελληνικής χειροτεχνικής παράδοσης, το οποίο έχει ενταχθεί στο «Ελλάδα 2.0» με στόχο την ενίσχυση τοπικών οικονομιών και τη δημιουργία μιας νέας γενιάς δημιουργών.

Στο πλαίσιο του έργου λειτούργησαν 19 δομές κατάρτισης σε υφαντική, κεραμική και ξυλοτεχνία, εκ των οποίων δύο στον Νομό Ιωαννίνων: η δομή υφαντικής στο Μέκκειο Ίδρυμα και η δομή ξυλοτεχνίας στο ξυλουργείο του Ιδρύματος Β. Μ. Τοσίτσα στο Μέτσοβο.

Η ημερίδα, που πραγματοποιήθηκε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ιωαννίνων, ανέδειξε τον ρόλο της χειροτεχνίας ως μοχλού περιφερειακής ανάπτυξης, ενίσχυσης της τοπικής οικονομίας και δημιουργίας νέων ευκαιριών απασχόλησης, ενώ παρουσιάστηκαν και οι δυνατότητες συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου στον τομέα των εφαρμοσμένων τεχνών.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι η άυλη πολιτιστική κληρονομιά, την οποία το Ταμείο Ανάκαμψης ενέταξε στον πυρήνα των χρηματοδοτήσεων με απόφαση της σημερινής κυβέρνησης, αποτελεί φορέα ταυτότητας, αξιών και ιδεών που συγκροτούν την πολιτισμική φυσιογνωμία της χώρας. Υπενθύμισε ότι από το 2019 το Υπουργείο συνεργάζεται στενά με τις τοπικές κοινωνίες για τον εμπλουτισμό του καταλόγου άυλης κληρονομιάς, ένα έργο που δημιούργησε νέο πλαίσιο αξιολόγησης και οδήγησε φυσικά στην ανάδειξη της χειροτεχνίας. Τόνισε ακόμη την ανάγκη διαβούλευσης και συνέργειας μεταξύ Υπουργείων και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε να εξασφαλιστεί η συνέχεια του εγχειρήματος και η διατήρηση του έργου σε βάθος χρόνου.

Η Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε πως εάν δυναμώσουμε τις τοπικές κοινωνίες έχουμε μία μικρή αλλά ουσιαστική συμβολή στο πρόβλημα της πατρίδας μας, το δημογραφικό. Μάλιστα αναφέρθηκε στην Ήπειρο ως μια από τις περιφέρειες που αντιμετωπίζουν ανάλογα ζητήματα και τόνισε ότι κοινότητες που συρρικνώνονται πληθυσμιακά μπορούν να εξασφαλίσουν μία οικονομική αυτοτέλεια και θέσεις εργασίας, με γυναίκες και άνδρες που θα μείνουν στον τόπο και θα μπορούν με αξιοπρέπεια και υπερηφάνεια να συντηρούν την δική τους οικογένεια, από την δική τους τέχνη και επάγγελμα ή χόμπι και επάγγελμα

Ο Περιφερειάρχης Ηπείρου, Αλέξανδρος Καχριμάνης, στάθηκε στη βαθιά παράδοση των Ιωαννίνων και του Μετσόβου στο ξύλο και τα υφαντά, τονίζοντας ότι η γενέτειρα περιοχή του διαθέτει μια πολιτιστική κληρονομιά που δεν συγκρίνεται με καμία άλλη της χώρας. Θύμισε μάλιστα ότι, κατά τη διάρκεια της θητείας του ως Δημάρχου Μετσόβου, είχε ανακαλυφθεί σε παλιό σπίτι του οικισμού καταπακτή γεμάτη υφαντά του 18ου αιώνα, ως χαρακτηριστικό δείγμα της συνέχειας της παράδοσης.

Από την πλευρά του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, ο Αντιπρύτανης Ξενοφών Μπήτσικας αναφέρθηκε στον στρατηγικό ρόλο της αργυροτεχνίας και στη στόχευση της Σχολής Καλών Τεχνών του τοπικού Πανεπιστημίου να διευρύνει την κατεύθυνση εφαρμοσμένων τεχνών με κύρια την αργυροτεχνία, δίνοντας στις μορφές χειροτεχνίας κεντρική θέση στην ακαδημαϊκή εκπαίδευση των νέων δημιουργών.

Η Δήμαρχος Μετσόβου, Μαρία–Χριστίνα Αβέρωφ, μίλησε για την υπαρξιακή σχέση του ανθρώπου με την υφαντική και τη ξυλοτεχνία, περιγράφοντάς τες ως τέχνες που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον και λειτουργούν ως «καθρέφτης της ψυχής». Τόνισε πως σε μια εποχή όπου η μηχανή παράγει και η τεχνητή νοημοσύνη μιμείται, η χειροτεχνία εξακολουθεί να εκφράζει τις ανθρώπινες ρίζες και αποτελεί πολύτιμη επένδυση για την ανάπτυξη. Υπογράμμισε ότι οι σχολές του Μετσόβου μπορούν, με σωστή υποστήριξη, να αξιοποιηθούν ακόμη περισσότερο και να λειτουργήσουν ως κέντρα ανανέωσης της παράδοσης.

Τέλος, η ειδική γραμματέας του Μέκειου Οικοτροφείου, Νέλλη Τζιμογιάννη, αναφέρθηκε στη σημασία της δομής υφαντικής που στεγάζεται στο Ίδρυμα, σημειώνοντας ότι μέσα από αυτήν συνυπάρχουν το παρελθόν και το παρόν της ελληνικής χειροτεχνίας, με την εκπαίδευση να αποτελεί βασικό εργαλείο για τη συνέχισή της. Αναφέρθηκε επίσης στη σημαντική προσπάθεια που είναι σε εξέλιξη για να αποκατασταθεί και να συντηρηθεί το κτίριο του Μέκκειου Οικοτροφείου μέσα από έργο της Περιφέρειας Ηπείρου.