Προσωπικά δεδομένα και AI: Τι συμβαίνει όταν μια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης χρεοκοπεί

Η πιθανότητα οικονομικής κατάρρευσης εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί έντονο προβληματισμό σχετικά με την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων που έχουν συγκεντρώσει. Το ενδεχόμενο πληροφορίες και ιδιωτικές συνομιλίες χρηστών να περάσουν στην κατοχή τρίτων επανέρχεται στο προσκήνιο με αφορμή την περίπτωση της Character.ai, μιας πλατφόρμας που προσφέρει τη δυνατότητα επικοινωνίας με ψηφιακούς χαρακτήρες και chatbot και η οποία υπέβαλε πρόσφατα αίτηση πτώχευσης.

Το βασικό ερώτημα αφορά πλέον την τύχη των μηνυμάτων, των προσωπικών συνομιλιών και των υπόλοιπων δεδομένων που έχουν μοιραστεί οι χρήστες με την πλατφόρμα. Όπως αναφέρει το BBC, σε περίπτωση πτώχευσης μιας εταιρείας, τα δεδομένα που έχει συλλέξει μπορεί να αποκτήσουν σημαντική οικονομική αξία και να διατεθούν προς πώληση.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι το ζήτημα δεν αφορά αποκλειστικά όσους έχουν χρησιμοποιήσει την Character.ai. Αντίθετα, η συγκεκριμένη υπόθεση ενδέχεται να αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι για έναν ευρύτερο κίνδυνο που συνδέεται με την ανάπτυξη της αγοράς τεχνητής νοημοσύνης.

Αρκετοί αναλυτές κάνουν λόγο για πιθανή «φούσκα» στον κλάδο, καθώς η ανάπτυξη και η λειτουργία των συγκεκριμένων τεχνολογιών απαιτούν τεράστιες επενδύσεις, χωρίς να είναι δεδομένο ότι όλες οι επιχειρήσεις θα καταφέρουν να γίνουν κερδοφόρες. Εάν υπάρξει σημαντική ανατροπή στην αγορά, αρκετές εταιρείες μπορεί να οδηγηθούν σε συγχωνεύσεις ή ακόμη και σε οριστικό κλείσιμο.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα δεδομένα για την ιδιωτικότητα, καθώς οι πληροφορίες που δισεκατομμύρια άνθρωποι μοιράζονται με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να μεταβιβαστούν ή να πωληθούν σε άλλες επιχειρήσεις, χωρίς να είναι πάντοτε ξεκάθαρο ποιος θα αποκτήσει πρόσβαση και για ποιους σκοπούς θα τις χρησιμοποιήσει.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Εκτός λειτουργίας κυβερνητικοί ιστότοποι μετά από προειδοποίηση για κενά ασφαλείας

Γιατί οι συνομιλίες με τα chatbot κρύβουν κινδύνους

Η αξιοποίηση προσωπικών δεδομένων κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας πτώχευσης δεν αποτελεί καινούργιο φαινόμενο. Ωστόσο, η εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να εντείνει τις επιπτώσεις.

Η Κάλι Σρέντερ, διευθύντρια του Προγράμματος Τεχνητής Νοημοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Κέντρο Ηλεκτρονικής Πληροφόρησης για την Προστασία της Ιδιωτικότητας (Electronic Privacy Information Center – EPIC), εξηγεί ότι οι χρήστες συχνά αποκαλύπτουν πολύ περισσότερα προσωπικά στοιχεία όταν συνομιλούν με chatbot που εμφανίζουν ανθρώπινη προσωπικότητα.

Όπως σημειώνει, οι συνομιλίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν ιδιαίτερα ευαίσθητες πληροφορίες, τις οποίες οι χρήστες ενδεχομένως δεν θα μοιράζονταν με άλλους ανθρώπους.

Παράλληλα, ο κίνδυνος δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα άτομα που χρησιμοποιούν τις συγκεκριμένες εφαρμογές. Οι χρήστες αναφέρουν συχνά πληροφορίες για συγγενείς, φίλους και άλλα πρόσωπα του περιβάλλοντός τους. Έτσι, ακόμη και άνθρωποι που δεν έχουν δημιουργήσει ποτέ λογαριασμό στην Character.ai μπορεί να έχουν συμπεριληφθεί στη βάση δεδομένων της, χωρίς να το γνωρίζουν.

Η Σρέντερ προειδοποιεί ότι με αυτόν τον τρόπο η έκθεση προσωπικών πληροφοριών μπορεί να αφορά πολύ ευρύτερο κύκλο ανθρώπων.

Η συμφωνία με την Disney και η τύχη των δεδομένων

Μετά την έναρξη της διαδικασίας πτώχευσης, η Character.ai συμφώνησε να πουλήσει ορισμένα περιουσιακά της στοιχεία στην Disney, έναντι 20 εκατομμυρίων δολαρίων. Τα δεδομένα των χρηστών δεν περιλαμβάνονται στη συγκεκριμένη συμφωνία.

Ωστόσο, δικαστικά έγγραφα δείχνουν ότι η εταιρεία διατηρεί τη δυνατότητα να διαθέσει τα δεδομένα της σε άλλους ενδιαφερόμενους αγοραστές. Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ακόμη και σε επίπεδο αμερικανικών πολιτειακών αρχών.

Συγκεκριμένα, 40 γενικοί εισαγγελείς από πολιτείες των ΗΠΑ κατέθεσαν κοινή παρέμβαση, ζητώντας από τον αρμόδιο δικαστή να προβλέψει μέτρα για τη διασφάλιση της ιδιωτικότητας και της προστασίας των παιδιών.

Παρά τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, δεν είναι σαφές κατά πόσο οι παρεμβάσεις αυτές θα μπορέσουν να εξασφαλίσουν ουσιαστικές εγγυήσεις.

Η Μελίσα Τζέικομπι, καθηγήτρια Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, επισημαίνει ότι, ελλείψει ισχυρότερου νομοθετικού πλαισίου για την προστασία της ιδιωτικότητας στις ΗΠΑ, οι δυνατότητες παρέμβασης των αρχών παραμένουν περιορισμένες.

Τι προβλέπουν τα ψιλά γράμματα των πολιτικών απορρήτου

Σε αρκετές χώρες, η νομοθεσία υποχρεώνει τις επιχειρήσεις να ενημερώνουν τους χρήστες για τις πληροφορίες που συλλέγουν, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο σκοπεύουν να τις αξιοποιήσουν.

Ωστόσο, μια προσεκτικότερη ανάγνωση των πολιτικών απορρήτου αποκαλύπτει συχνά εξαιρέσεις που επιτρέπουν στις εταιρείες να περιορίσουν ή να διαφοροποιήσουν τις δεσμεύσεις τους.

Όπως εξηγεί η Κάλι Σρέντερ, η πτώχευση συγκαταλέγεται συχνά στις εξαιρέσεις αυτές. Αυτό δημιουργεί σημαντικό ζήτημα, καθώς οι χρήστες μπορεί να διαπιστώσουν ότι ορισμένες από τις εγγυήσεις που θεωρούσαν δεδομένες δεν εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο όταν η εταιρεία εισέρχεται σε διαδικασία οικονομικής εκκαθάρισης.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το πλαίσιο προστασίας των προσωπικών δεδομένων είναι αυστηρότερο. Παρ’ όλα αυτά, δεν αποκλείεται η πώληση δεδομένων στο πλαίσιο διαδικασιών πτώχευσης.

Σε γενικές γραμμές, ο νέος ιδιοκτήτης οφείλει να τηρεί τους όρους της αρχικής πολιτικής απορρήτου. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αποκλείεται η αξιοποίηση των δεδομένων για εμπορικούς σκοπούς.

Η περίπτωση της Character.ai αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σύμφωνα με την πολιτική απορρήτου της, οι πληροφορίες των χρηστών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για:

• Την ανάπτυξη νέων λειτουργιών και υπηρεσιών.

• Την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

• Τη βελτίωση και δημιουργία αλγορίθμων.

• Τη δημιουργία προφίλ χρηστών.

• Την προβολή εξατομικευμένων διαφημίσεων.

Επομένως, ένας ενδεχόμενος αγοραστής των δεδομένων θα μπορούσε να τα αξιοποιήσει για τους σκοπούς που προβλέπονται ήδη στην πολιτική απορρήτου της εταιρείας.

Η Σρέντερ εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για τις πιθανές συνέπειες, δεδομένου του ευαίσθητου χαρακτήρα των πληροφοριών που συλλέγουν οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης.

Η απάντηση της Character.ai

Εκπρόσωπος της Character.ai ανέφερε ότι η εταιρεία έχει διευθετήσει τις συγκεκριμένες δικαστικές υποθέσεις και ότι προτίθεται να συνεργαστεί με τις οικογένειες για τη δημιουργία ασφαλέστερων προϊόντων.

Ωστόσο, δεν έδωσε συγκεκριμένες απαντήσεις στα ερωτήματα που αφορούν την προστασία της ιδιωτικότητας των ανηλίκων.

Στην τοποθέτησή του, ο εκπρόσωπος σημείωσε:

«Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, η Character.ai έχει λάβει καινοτόμα και αποφασιστικά μέτρα για την ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης και την προστασία των εφήβων. Θα συνεχίσουμε να προωθούμε αυτές τις προσπάθειες και να ενθαρρύνουμε και άλλες εταιρείες του κλάδου να υιοθετήσουν αντίστοιχα πρότυπα ασφάλειας».

Πώς μπορείτε να προστατεύσετε τα προσωπικά σας δεδομένα

Μία από τις βασικές συστάσεις των ειδικών είναι η διαγραφή των προσωπικών δεδομένων από τις ψηφιακές πλατφόρμες που δεν χρησιμοποιούνται πλέον ή στις οποίες έχουν αποθηκευτεί ευαίσθητες πληροφορίες.

Η ίδια η Character.ai έχει δημοσιεύσει σχετικές οδηγίες στην ανακοίνωσή της για τη διαδικασία πτώχευσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν υποχρεούνται όλες οι εταιρείες, σε κάθε χώρα, να προσφέρουν στους χρήστες τη δυνατότητα διαγραφής των δεδομένων τους. Ωστόσο, αρκετές επιλέγουν να παρέχουν αυτή την επιλογή ανεξάρτητα από τη γεωγραφική θέση του χρήστη, αντί να διατηρούν διαφορετικές διαδικασίες ανά χώρα.

Η διαδικασία μπορεί να απαιτεί χρόνο και προσπάθεια. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί προτείνουν να ελέγχουμε ποιες ψηφιακές υπηρεσίες έχουν συγκεντρώσει ευαίσθητες πληροφορίες μας και να αξιοποιούμε τις διαθέσιμες επιλογές διαγραφής.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι οι προσωπικές συνομιλίες με εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης δεν πρέπει να θεωρούνται δεδομένα χωρίς εμπορική αξία ή χωρίς μελλοντικό κίνδυνο αξιοποίησης. Ακόμη και αν μια πλατφόρμα σταματήσει να λειτουργεί, οι πληροφορίες που έχει συγκεντρώσει μπορεί να εξακολουθούν να έχουν αξία για τρίτους.

Πηγή: ertnews.gr