Η μοναξιά στο επίκεντρο των Πανελλαδικών Εξετάσεων: Η επικαιρότητα μιας διδακτορικής έρευνας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Η επιλογή της μοναξιάς ως θεματικού άξονα στις φετινές Πανελλαδικές Εξετάσεις ανέδειξε ένα ζήτημα με βαθιές κοινωνικές, ψυχολογικές και υγειονομικές διαστάσεις, το οποίο τα τελευταία χρόνια απασχολεί ολοένα και περισσότερο τη διεθνή επιστημονική κοινότητα.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι το θέμα αυτό αποτέλεσε αντικείμενο διδακτορικής έρευνας της Dr. Αγνής Νάκου στο Επιστημονικό Εργαστήριο Ψυχολογίας και Προσωποκεντρικής Φροντίδας του Τμήματος Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, υπό την επίβλεψη της Καθηγήτριας Ψυχολογίας Μαίρης Γκούβα.

Στο πλαίσιο της έρευνας αυτής δημοσιεύθηκε διεθνής συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση με τίτλο: “Loneliness, social isolation, and living alone: a comprehensive systematic review, meta-analysis, and meta-regression of mortality risks in older adults”, η οποία καταδεικνύει ότι η μοναξιά, η κοινωνική απομόνωση και η μοναχική διαβίωση συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο θνησιμότητας στους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Παράλληλα, πρόσφατη δημοσίευση της ερευνητικής ομάδας στο περιοδικό Cureus διερεύνησε τη σχέση της μοναξιάς με την ποιότητα ύπνου, τον μεσημεριανό ύπνο και τη συναισθηματική λειτουργία στους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, μέσα από ένα βιοψυχοκοινωνικό πλαίσιο προσέγγισης. Τα ευρήματα των μελετών αναδεικνύουν ότι η μοναξιά δεν αποτελεί απλώς μια υποκειμενική ψυχολογική εμπειρία, αλλά έναν σύνθετο παράγοντα που επηρεάζει την ψυχική υγεία, τη σωματική λειτουργία, τον ύπνο, την κοινωνική συμμετοχή και συνολικά την ποιότητα ζωής.

Η σύγχρονη κοινωνία, ιδιαίτερα μετά την πανδημία και τη γήρανση του πληθυσμού, καλείται να αντιμετωπίσει τη μοναξιά όχι μόνο ως κοινωνικό ή συναισθηματικό φαινόμενο, αλλά και ως σημαντική πρόκληση δημόσιας υγείας.

Ίσως τελικά οι Πανελλαδικές Εξετάσεις να λειτούργησαν φέτος σαν ένας καθρέφτης της εποχής μας. Η μοναξιά, από προσωπικό βίωμα, αναδείχθηκε σε κοινωνικό και επιστημονικό ζήτημα πρώτης γραμμής. Και είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι υπάρχουν άνθρωποι που υπηρετούν τη δημόσια ζωή χωρίς να εγκαταλείπουν την επιστημονική σκέψη και την έρευνα. Η Dr. Αγνή Νάκου, Αναπληρώτρια Περιφερειάρχης Ηπείρου, αποτελεί ένα τέτοιο παράδειγμα, καθώς η διδακτορική της έρευνα επικεντρώθηκε ακριβώς στη μοναξιά και στις βιοψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της στους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας.