Η Πίνδος στο επίκεντρο ευρωπαϊκού προγράμματος για την επιστροφή στη γη

Το έντονο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων εταίρων του πρωτοποριακού ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ «Back to Land» («Επιστροφή στη Γη»), προκάλεσε η εμπειρία της Πίνδου σχετικά με τον δυναμικό ρόλο των πολιτιστικών συλλόγων και των αποδήμων στην διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της ζωής στα ορεινά χωριά.

Με ιδιαίτερη επιτυχία συνεχίζονται οι εργασίες του παραπάνω προγράμματος, στην επαρχία του Ρίμινι της Περιφέρειας Εμίλια Ρομάνια της Ιταλίας, ένα πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχει ενεργά το «Δίκτυο Πίνδος» και η Terra Thessalia, ως εταίροι από την Ελλάδα. Το «παρών» δίνουν ο πρόεδρος του Δικτύου και δήμαρχος Αργιθέας Ανδρέας Στεργίου, με τον διευθυντή Σεραφείμ Φελέκη, και τον Αλέξανδρο Σιαμπανόπουλο, οι οποίοι έχουν σειρά επαφών και ουσιαστικών συζητήσεων με εκπροσώπους ευρωπαϊκών οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, επιστημονικών φορέων και εταίρων του προγράμματος από την Ιταλία, τη Γαλλία, την Κύπρο και την Κροατία. Καθοριστική χαρακτηρίζεται και η συμβολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, ως επιστημονικού εταίρου στο πρόγραμμα, με υπεύθυνο τον καθηγητή Δημήτρη Γούσιο, ο οποίος συμβάλλει στην επιστημονική τεκμηρίωση και αξιολόγηση των δράσεων και των αποτελεσμάτων του. Να σημειωθεί ότι ο Δημήτρης Γούσιος είναι γεωγράφος-χωροτάκτης, αφ. καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης), με εξειδίκευση στην «Ανάπτυξη και Χωροταξία του Ύπαιθρου Χώρου».

Η θεματική, εξάλλου, του εν λόγω ευρωπαϊκού προγράμματος, συμπίπτει με την κοινή πρωτοβουλία που προσφάτως έχει ληφθεί από το «Δίκτυο Πίνδος» και την Terra Thessalia, στην οποία συμμετέχει το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, σχετικά με την αναζωογόνηση των ορεινών κοινοτήτων της Πίνδου μέσω της προσέλκυσης και διατήρησης πληθυσμού.

Τα τελικά συμπεράσματα και οι προτάσεις του προγράμματος πρόκειται να παρουσιαστούν το επόμενο διάστημα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με στόχο να αποτελέσουν τη βάση για τη διαμόρφωση νέων ευρωπαϊκών πολιτικών σχετικά με τις ορεινές και λιγότερο ευνοημένες περιοχές. Σύμφωνα με το «Δίκτυο Πίνδος», το πρόγραμμα «Back to Land» αποτελεί μία από τις πλέον καινοτόμες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες του Erasmus+, καθώς επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ολοκληρωμένο μοντέλο βιώσιμης επανεγκατάστασης πληθυσμών στις ορεινές περιοχές της Ευρώπης. Στόχος του είναι να δημιουργηθούν οι βέλτιστες συνθήκες ζωής και προοπτικής για νέες οικογένειες, επαγγελματίες, παραγωγούς και επενδυτές, ώστε να αρθεί η ερήμωση των λιγότερο ευνοημένων περιοχών.

Ενδιαφέρον προκάλεσε τις πρώτες ημέρες στους συμμετέχοντες, η εμπειρία της Πίνδου σχετικά με τον δυναμικό ρόλο των πολιτιστικών συλλόγων και των αποδήμων στην διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της ζωής στα ορεινά χωριά. Εν όψει της επικείμενης επίσκεψης της διεθνούς ομάδας στην Πίνδο τους επόμενους μήνες, διερευνήθηκαν οι τρόποι με τους οποίους δύναται να εκπληρώσει η τοπική αυτοδιοίκηση το εγχείρημα της προσέλκυσης και διατήρησης του πληθυσμού στην ύπαιθρο.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η Ήπειρος σε κίνδυνο: Εκδήλωση για τις Βιομηχανικές Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ο δρ Δημήτριος Γούσιος, σε δηλώσεις του στο Αθηναϊκό -Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, τονίζει ότι σήμερα διαμορφώνονται θετικές προοπτικές για την επανακατοίκηση της υπαίθρου, ωστόσο, απαιτείται ριζική αναπροσαρμογή της προσέγγισης αυτού του ζητήματος. «Η ύπαιθρος μπορεί να ξαναγίνει ελκυστικός τόπος διαβίωσης και δημιουργίας, εφόσον οι τοπικοί πόροι, τα κοινά και οι νέες μορφές συλλογικής οργάνωσης συνδεθούν με τις σύγχρονες τεχνολογικές και κοινωνικές μεταβάσεις. Ωστόσο, οι δυνατότητες αυτές δεν ευνοούν με τον ίδιο τρόπο, το σύνολο των αγροτικών περιοχών, αλλά κυρίως, εκείνες που αποκτούν ικανότητες αυτοοργάνωσης, συλλογικής διαχείρισης και κινητοποίησης των πόρων τους. Γι’ αυτό το λόγο, πιστεύουμε ότι η ύπαιθρος δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα προς διάσωση αλλά ως χώρος όπου πλέον σήμερα, μπορούν να συγκροτηθούν νέες μορφές ζωής, συνεργασίας και παραγωγής. Αυτό σημαίνει μετατόπιση του ζητήματος από τη δημογραφική αναπλήρωση, στη συγκρότηση μικρών εδαφικών κυττάρων, δηλαδή λειτουργικών χωρικών ζωνών με ικανή παρουσία ανθρώπων, σχέσεων και υπηρεσιών, στο εσωτερικό του κάθε δήμου». Μιλώντας για την Terra Thessalia, ο κ. Γούσιος υπογραμμίζει ότι έχει αναπτύξει ένα μεθοδολογικό οδηγό με τη χρηματοδότηση της Γαλλικής Δημοκρατίας, για το σχεδιασμό της προσέλκυσης νέου πληθυσμού ιδιαίτερα στις ορεινές περιοχές. Ο οδηγός αυτός έχει ως στόχο να σχεδιάζει, να οργανώνει και ναστηρίζει ενδογενείς πρωτοβουλίες οι οποίες βασίζονται σε τρεις δομικές αρχές:

* να τοποθετηθεί η τοπική κοινότητα στο επίκεντρο της δυναμικής υποδοχής και κινητοποίησης των εδαφικών πόρων·

* να καθοριστούν οι περιοχές παρέμβασης με βάση λειτουργικά κριτήρια (χρόνος πρόσβασης, επίπεδα υπηρεσιών, ζώνες διαβίωσης) και όχι διοικητικά όρια·

* να δομηθεί η διαδικασία υποδοχής γύρω από ένα μηχανισμό υποστήριξης και παρακολούθησης των διαφόρων φάσεων εγκατάστασης νέου πληθυσμού.

Σε σχετική δήλωσή του ο πρόεδρος του «Δικτύου Πίνδος» και δήμαρχος Αργιθέας κ. Ανδρέας Στεργίου τονίζει πως «στις κοινότητες των Απένινων όρεων, εδώ στην Περιφέρεια της Εμίλια Ρομάνια, ανταλλάσσουμε γνώσεις, προτάσεις και πρακτικές με ανθρώπους που εργάζονται συστηματικά για την ουσιαστική οικονομική και αναπτυξιακή ανάκαμψη των ορεινών περιοχών της Ευρώπης. Για εμάς, προσθέτει, η αναζωογόνηση της υπαίθρου δεν είναι μια θεωρητική συζήτηση, αλλά ένας καθημερινός αγώνας με σχέδιο, στόχους και συγκεκριμένες παρεμβάσεις. Θέλουμε τα χωριά μας να αποκτήσουν ξανά ζωή, νέους ανθρώπους, νέες οικογένειες, σχολεία, παραγωγή και προοπτική. Η Ευρώπη ακούει, συζητάει με τους ανθρώπους της Πίνδου, η οποία διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στις διεργασίες διαμόρφωσης των πολιτικών του αύριο», για να καταλήξει τονίζοντας: «Συνεχίζουμε με πρωτοποριακές συνεργασίες, συγκεκριμένο πλάνο και αισιοδοξία τον δύσκολο αγώνα να βγει οριστικά από την απομόνωση η ελληνική ύπαιθρος. Εξάλλου, το επίδικο είναι, από τις μεμονωμένες ιστορίες προσφάτως εγκατεστημένων ανθρώπων στα χωριά μας, να περάσουμε σε ένα κοινό σχέδιο στηριζόμενο στις δυνατότητες που έχει ο κάθε τόπος. Τα βουνά μπορούν να έχουν ένα ελπιδοφόρο μέλλον. Ο δρόμος είναι μακρύς, αλλά οι προϋποθέσεις ήδη δημιουργούνται».