Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι: Έξι καυτά ερωτήματα για τη χρηματοδότηση του οδικού άξονα

Συγκεκριμένες απαντήσεις για τη χρηματοδότηση του οδικού άξονα Ηγουμενίτσα – Μαυρομάτι ζητά το Κοινωνικό Φόρουμ Διαλόγου και Παρέμβασης Θεσπρωτίας, εκφράζοντας έντονο προβληματισμό για τις πρόσφατες πολιτικές δηλώσεις σχετικά με την πιθανή ένταξη του έργου σε ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πρόγραμμα.

Με κεντρικό μήνυμα ότι «η Θεσπρωτία δεν αντέχει άλλες υποσχέσεις», το Φόρουμ ζητά από την κυβέρνηση, το αρμόδιο υπουργείο, τον βουλευτή του νομού και τους εμπλεκόμενους πολιτικούς και αυτοδιοικητικούς παράγοντες να παρουσιάσουν συγκεκριμένα στοιχεία για την πορεία του έργου, τις διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής του.

Η παρέμβαση αφορά τις αναφορές σε δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού Connecting Europe Facility (CEF) Transport και ειδικότερα της πρόσκλησης Military Mobility 2026, που σχετίζεται με τη στρατιωτική κινητικότητα.

Το Κοινωνικό Φόρουμ αναγνωρίζει ότι η αξιοποίηση του συγκεκριμένου προγράμματος θα μπορούσε να συμβάλει στην προώθηση επιμέρους τμημάτων του έργου, επισημαίνει όμως ότι αυτό δεν πρέπει να οδηγήσει σε εγκατάλειψη του συνολικού σχεδιασμού.

Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που επικαλείται από τη μελέτη της ΕΓΝΑΤΙΑ Α.Ε., ο προϋπολογισμός των παρεμβάσεων ανέρχεται περίπου στα 291,5 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 119 εκατ. ευρώ αφορούν την παράκαμψη Ηγουμενίτσας και 173,5 εκατ. ευρώ τον οδικό άξονα Ηγουμενίτσα – Σαγιάδα – Μαυρομάτι.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Δήμος Φιλιατών: Διακοπή υδροδότησης σε παροχές που παραμένουν στο όνομα αποβιωσάντων

Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρει, ο συνολικός προϋπολογισμός της ευρωπαϊκής πρόσκλησης για τη στρατιωτική κινητικότητα ανέρχεται σε 130 εκατ. ευρώ για ολόκληρη την Ευρώπη, ενώ η κοινοτική συμμετοχή μπορεί να καλύψει έως το 50% των επιλέξιμων δαπανών.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το Φόρουμ υποστηρίζει ότι η αναφορά στο συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων για την κατασκευή ολόκληρου του έργου.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στην παρέλευση της 6ης Οκτωβρίου 2026, ημερομηνίας που αναφέρει ως καταληκτική για την υποβολή προτάσεων. Ζητά, επομένως, επίσημη ενημέρωση για το εάν κατατέθηκε αίτηση χρηματοδότησης και ποιο ακριβώς αντικείμενο περιλαμβάνει.

Συγκεκριμένα, θέτει έξι βασικά ερωτήματα:

1. Έχει υποβληθεί επίσημη πρόταση στο CEF Military Mobility 2026; Εφόσον έχει υποβληθεί, ζητά να γνωστοποιηθούν η ημερομηνία, ο αριθμός αίτησης, ο προϋπολογισμός και τα τμήματα του έργου που περιλαμβάνονται, καθώς και εάν οι υφιστάμενες μελέτες ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις διέλευσης βαρέων στρατιωτικών οχημάτων.
2. Ποιο τμήμα του δρόμου αφορά η πιθανή χρηματοδότηση; Ζητά να διευκρινιστεί εάν πρόκειται για ολόκληρη τη σύνδεση Ηγουμενίτσα – Σαγιάδα – Μαυρομάτι ή για επιμέρους τμήματα, λαμβάνοντας υπόψη και τις τροποποιήσεις της χάραξης.
3. Υπάρχει ολοκληρωμένη στρατηγική χρηματοδότησης; Το Φόρουμ ζητά να παρουσιαστεί συγκεκριμένος σχεδιασμός για την κάλυψη του συνολικού κόστους και όχι αποσπασματικές αναζητήσεις πόρων.
4. Έχει εξασφαλιστεί η εθνική συμμετοχή; Με δεδομένο ότι η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση μπορεί να καλύψει έως το 50% των επιλέξιμων δαπανών, ζητά να διευκρινιστεί εάν υπάρχει πρόβλεψη στον κρατικό προϋπολογισμό ή σε άλλο πρόγραμμα για την κάλυψη του υπολοίπου.
5. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης; Ζητά σαφείς απαντήσεις για τις διαδικασίες χρηματοδότησης, τη δημοπράτηση και την έναρξη κατασκευής.
6. Ποιο είναι το εναλλακτικό σχέδιο; Θέτει το ερώτημα τι θα συμβεί εάν η ευρωπαϊκή πρόταση δεν εγκριθεί ή εάν εξασφαλιστεί μόνο μέρος της αιτούμενης χρηματοδότησης.

Το Κοινωνικό Φόρουμ επισημαίνει ότι ο συγκεκριμένος δρόμος έχει ιδιαίτερη αναπτυξιακή και διασυνοριακή σημασία, καθώς μπορεί να ενισχύσει τις εμπορικές και τουριστικές σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και Αλβανίας.

Συνδέει μάλιστα το έργο με την προοπτική δημιουργίας ενός ευρύτερου παραλιακού άξονα από την Ιόνια Οδό και το Άκτιο έως την Πρέβεζα, την Ηγουμενίτσα, το Μαυρομάτι, τους Αγίους Σαράντα και την Αυλώνα, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση του συνοριακού σταθμού στο Μαυρομάτι.

Καταλήγοντας, τονίζει ότι η Θεσπρωτία δικαιούται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με εξασφαλισμένους πόρους και σαφές χρονοδιάγραμμα, ασκώντας κριτική στην απουσία, όπως υποστηρίζει, επαρκούς πολιτικής βούλησης.

«Η Θεσπρωτία δεν ζητά χάρη. Διεκδικεί ένα έργο ζωτικής σημασίας», αναφέρει χαρακτηριστικά, ζητώντας οι δημόσιες εξαγγελίες να συνοδεύονται από τεκμηριωμένες ενέργειες και δεσμευτικές αποφάσεις.