Κυρίζογλου στο συνέδριο της ΚΕΔΕ: «Οι δήμοι χρειάζονται οξυγόνο» – Χρηματοδοτικό κενό 2,3 δισ. ευρώ στην πάγια χρηματοδότηση

Τον κίνδυνο οικονομικής ασφυξίας των δήμων, εάν δεν αυξηθεί ουσιαστικά η κρατική χρηματοδότηση, ανέδειξε ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), Λάζαρος Κυρίζογλου, κατά την κεντρική ομιλία του στην έναρξη του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της Ένωσης, που πραγματοποιείται στην Καλαμάτα.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ παρουσίασε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία το χρηματοδοτικό κενό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης φτάνει τα 2,3 δισ. ευρώ, ενώ κατέθεσε οκτώ βασικές διεκδικήσεις προς την κυβέρνηση, ζητώντας αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ), νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα, προσλήψεις προσωπικού και ουσιαστική στήριξη των μικρών και περιφερειακών δήμων.

Παράλληλα, έθεσε ως αδιαπραγμάτευτη θέση της Αυτοδιοίκησης ότι καμία νέα αρμοδιότητα δεν πρέπει να μεταφέρεται στους δήμους χωρίς την αντίστοιχη εξασφάλιση οικονομικών και ανθρώπινων πόρων.

Αναφερόμενος στη θεσμική θέση της Αυτοδιοίκησης, ο Λάζαρος Κυρίζογλου υποστήριξε ότι χάθηκε, με ευθύνη συγκεκριμένων πολιτικών δυνάμεων, μια σημαντική ευκαιρία για συνταγματική αναθεώρηση. Επισήμανε ακόμη ότι δεν εφαρμόζονται πλήρως οι συνταγματικές διατάξεις που προβλέπουν την αυτοτέλεια της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τη διάθεση των αναγκαίων πόρων κατά τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων.

Ο ίδιος έκανε λόγο για μια διαχρονικά προβληματική αντίληψη απέναντι στον θεσμό, σημειώνοντας ότι η Αυτοδιοίκηση θα συνεχίσει να διεκδικεί αγωνιστικά ένα διαφορετικό μοντέλο λειτουργίας του κράτους, στο οποίο οι δήμοι και οι τοπικές κοινωνίες θα πρωταγωνιστούν στις αποφάσεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Δημόσιο: Μόλις 1.300 υπάλληλοι με «υψηλή απόδοση» σε σύνολο 195.000 – Τι έδειξε η αξιολόγηση

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τον οποίο χαρακτήρισε σημαντική θεσμική κατάκτηση της τελευταίας χρονιάς. Σύμφωνα με όσα ανέφερε, περισσότερο από το 90% των αιτημάτων της ΚΕΔΕ έχει συμπεριληφθεί στον νέο Κώδικα, ο οποίος ενοποιεί περισσότερες από 2.000 διάσπαρτες νομοθετικές διατάξεις, περιορίζοντας την πολυνομία και τη γραφειοκρατία.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η θεσμική αυτή μεταρρύθμιση δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν τα οικονομικά προβλήματα των δήμων.

«Ο νέος Κώδικας δεν θα γεμίσει τα ταμεία των δήμων», υπογράμμισε, θέτοντας τη χρηματοδότηση ως το σημαντικότερο πρόβλημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Παρουσιάζοντας την εξέλιξη των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, ανέφερε ότι το 2019 η χρηματοδότηση ανερχόταν σε 1,8 δισ. ευρώ, ενώ για το 2026 προβλέπονται 3,040 δισ. ευρώ. Παρά την αύξηση, σημείωσε ότι οι ανάγκες των δήμων έχουν διευρυνθεί σημαντικά εξαιτίας του ενεργειακού κόστους, των καυσίμων, των μισθολογικών επιβαρύνσεων και των πρόσθετων αρμοδιοτήτων.

Για να αναδείξει τη διαφορά, υπενθύμισε ότι το 2009, πριν από την οικονομική κρίση, οι ΚΑΠ ανέρχονταν σε περίπου 3,5 δισ. ευρώ, ποσό υψηλότερο από τη σημερινή χρηματοδότηση, παρά τη μεγάλη αύξηση του κόστους λειτουργίας στο διάστημα που μεσολάβησε.

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ αναφέρθηκε επίσης στις περικοπές που υπέστη η Αυτοδιοίκηση κατά τη μνημονιακή περίοδο, οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, ξεπέρασαν το 60%, υποστηρίζοντας ότι οι δήμοι δεν λαμβάνουν σήμερα το μερίδιο που τους αναλογεί από την οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Τα σημαντικότερα στοιχεία που παρουσίασε προέρχονται από μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) για την αποτίμηση του πραγματικού κόστους των αρμοδιοτήτων και της λειτουργίας των δήμων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, το συνολικό κόστος λειτουργίας και αναπτυξιακών αναγκών της Αυτοδιοίκησης για το 2025 αποτιμήθηκε σε 5,340 δισ. ευρώ, ενώ η προβλεπόμενη χρηματοδότηση για το 2026 ανέρχεται σε 3,040 δισ. ευρώ.

Η διαφορά διαμορφώνει, σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, χρηματοδοτικό κενό 2,3 δισ. ευρώ, από το οποίο 1,3 δισ. ευρώ αφορά λειτουργικές δαπάνες και 1 δισ. ευρώ αναπτυξιακές ανάγκες μέσω της ΣΑΤΑ.

«Ζητάμε οξυγόνο», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα του Λάζαρου Κυρίζογλου, ο οποίος προειδοποίησε ότι χωρίς πρόσθετη χρηματοδότηση οι δήμοι θα αντιμετωπίσουν σοβαρές δυσκολίες στην κάλυψη ακόμη και βασικών λειτουργικών υποχρεώσεων.

Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε τις οκτώ βασικές διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ, οι οποίες περιλαμβάνονται σε υπόμνημα που έχει κατατεθεί στον πρωθυπουργό.

Πρώτο αίτημα είναι η γενναία αύξηση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, με σταδιακή προσαρμογή της χρηματοδότησης στις πραγματικές ανάγκες των δήμων μέσα σε πενταετία.

Δεύτερη διεκδίκηση αποτελεί η δημιουργία νέου αναπτυξιακού προγράμματος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με χρηματοδότηση έργων που αφορούν σχολικές υποδομές, συντήρηση δημοτικών δρόμων, δασική και αγροτική οδοποιία και τοπικές αναπτυξιακές παρεμβάσεις.

Η τρίτη αφορά την ενίσχυση των δήμων με νέο προσωπικό, μέσω τριετούς προγράμματος προσλήψεων, με ειδική μέριμνα για τους μικρούς και περιφερειακούς δήμους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες στελέχωσης.

Παράλληλα, η ΚΕΔΕ ζητά κάθε μελλοντική αύξηση του μισθολογικού κόστους να συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση των ΚΑΠ, ώστε να μην επιβαρύνονται περαιτέρω οι δημοτικοί προϋπολογισμοί.

Στις διεκδικήσεις περιλαμβάνεται ακόμη η δημιουργία ειδικού προγράμματος οικονομικής υποστήριξης των μικρών και νησιωτικών δήμων, καθώς και η λήψη μέτρων για τον περιορισμό του λειτουργικού και ενεργειακού κόστους.

Ο Λάζαρος Κυρίζογλου στάθηκε ιδιαίτερα στις χρεώσεις ηλεκτρικής ενέργειας που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, τις οποίες χαρακτήρισε δυσανάλογα υψηλές σε σχέση με εκείνες μεγάλων καταναλωτών. Ζήτησε την επαναφορά του ενεργειακού συμψηφισμού (net metering), καθώς και τη δέσμευση διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου για την ανάπτυξη έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας από τους δήμους.

Ειδική αναφορά έκανε και στο Τέλος Ταφής απορριμμάτων, το οποίο χαρακτήρισε άδικο και τιμωρητικό, ζητώντας την επιστροφή των σχετικών πόρων στην Αυτοδιοίκηση. Υπενθύμισε ότι η ΚΕΔΕ έχει προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας και αναμένει την απόφασή του.

Τέλος, ζήτησε τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού παρακολούθησης και κοστολόγησης των αρμοδιοτήτων της Αυτοδιοίκησης, με τη συνεργασία της Πολιτείας και επιστημονικών φορέων, ώστε κάθε αρμοδιότητα να συνοδεύεται από σαφή υπολογισμό του κόστους της.

Οι διεκδικήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους δήμους της Ηπείρου, κυρίως τους μικρούς και ορεινούς, οι οποίοι καλούνται να συντηρούν εκτεταμένα οδικά δίκτυα, σχολικές εγκαταστάσεις και βασικές υποδομές σε πολλούς διάσπαρτους οικισμούς, συχνά με περιορισμένο προσωπικό και οικονομικούς πόρους.

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ έθεσε ως «κόκκινη γραμμή» την άρνηση αποδοχής νέων αρμοδιοτήτων χωρίς την ταυτόχρονη μεταφορά των απαιτούμενων πόρων. Όπως υπογράμμισε, το συνέδριο της Καλαμάτας πρέπει να αποτελέσει αφετηρία για μια νέα σχέση ανάμεσα στο κράτος και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με ουσιαστική οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια των δήμων.

Τέλος, έθεσε ως στόχο την έκδοση ενός ενωτικού ψηφίσματος στο τέλος του συνεδρίου για να βγει δυνατή η φωνή της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης από το συνέδριο της Καλαμάτας.