Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Αντιπαράθεση στην ΚΕΔΕ για εκλογές και αυτοτέλεια (βίντεο)

Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης απασχόλησε το διοικητικό συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) σε μια μαραθώνια συνεδρίαση, παρουσία του υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου.

Ο υπουργός Εσωτερικών, παρουσίασε το νέο πλαίσιο μεταρρυθμίσεων για την τοπική αυτοδιοίκηση, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για έναν «συνολικό κώδικα» και όχι για μια απλή νομοθετική τακτοποίηση εκκρεμοτήτων. Αναφερόμενος στο κεντρικό ζήτημα του σχεδίου νόμου που τέθηκε την περασμένη εβδομάδα σε δημόσια διαβούλευση, ο κ. Λιβάνιος υπερασπίστηκε την κατάργηση του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές, υποστηρίζοντας ότι οδηγούσε σε μειωμένη συμμετοχή και ευκαιριακές συνεργασίες.

Για τη μητροπολιτική διοίκηση, επισήμανε ότι το ζήτημα παραμένει ανοιχτό κυρίως για την Αττική και τη Θεσσαλονίκη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μελλοντικών αλλαγών στη δομή της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης στα δύο μεγάλα πολεοδομικά συγκροτήματα.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στα οικονομικά των δήμων, σημειώνοντας ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) αυξήθηκαν κατά 1,1 δισ. ευρώ από το 2019 έως σήμερα, φτάνοντας τα 2,9 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τον ίδιο, η μηνιαία δόση των ΚΑΠ ανέρχεται πλέον στα 164 εκατ. ευρώ, έναντι 125 εκατ. το 2023. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη δημιουργία ειδικού αποθεματικού για φυσικές καταστροφές, ώστε οι δήμοι να μπορούν να ανταποκρίνονται άμεσα σε έκτακτες ανάγκες.

Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου κατέθεσαν παρατηρήσεις και προτάσεις, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε ζητήματα θεσμικής λειτουργίας, αρμοδιοτήτων και οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Περιφέρεια Ηπείρου: Αναλαμβάνει την αποκατάσταση του Πρότυπου ΓΕΛ της Ζωσιμαίας και υπόσχεται να το παραδώσει το Σεπτέμβριο

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, ενημέρωσε το διοικητικό συμβούλιο, ότι έχει ήδη αποσταλεί προς τις περιφερειακές ενώσεις δήμων και τα μέλη του ΔΣ της ΚΕΔΕ, αναλυτική καταγραφή των θέσεων που έχουν ενσωματωθεί στο σχέδιο νόμου, καθώς και εκείνων που εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διεκδίκησης.

Όπως τόνισε, σημαντικός αριθμός προτάσεων της ΚΕΔΕ έχει ήδη υιοθετηθεί, γεγονός που αποδεικνύει τη συμβολή της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης στη διαμόρφωση του νέου θεσμικού πλαισίου. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, που αφορούν την ενίσχυση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας των δήμων, δηλαδή ζητήματα που άπτονται της συνταγματικής αναθεώρησης.

Ο κ. Κυρίζογλου χαρακτήρισε τον νέο κώδικα «σημαντική θεσμική τομή», καθώς επιχειρεί να ενοποιήσει το κατακερματισμένο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η σχετική συζήτηση, όπως ανέφερε, ξεκίνησε επισήμως από το συνέδριο της ΚΕΔΕ στη Ρόδο το 2024, συνεχίστηκε στο συνέδριο της Αλεξανδρούπολης το 2025 και στη γενική συνέλευση της ΚΕΔΕ τον Δεκέμβριο του 2025, καταλήγοντας στο σχέδιο νόμου που βρίσκεται σήμερα σε δημόσια διαβούλευση.

Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι η συζήτηση για τον νέο κώδικα συμπίπτει χρονικά με την έναρξη του διαλόγου για τη συνταγματική αναθεώρηση.

«Ο νέος κώδικας δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Είναι όμως ένα σημαντικό βήμα για να διεκδικήσουμε τις αναγκαίες αλλαγές που θα κατοχυρώσουν ουσιαστικά την πλήρη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μεταξύ των θετικών διατάξεων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο νόμου, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ξεχώρισε την πλήρη κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (ΕΧΤΑ), την ενσωμάτωση του πρόσθετου πρωτοκόλλου για τη συμμετοχή των πολιτών στις υποθέσεις των ΟΤΑ, καθώς και τη θεσμική θωράκιση της δημοτικής περιουσίας, μέσω της πρόβλεψης ότι δεν μπορεί να υπάρξει παρέμβαση στη διοίκηση και διαχείρισή της, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των δημοτικών συμβουλίων.

Θετική αξιολόγηση υπήρξε επίσης για τη διατήρηση του ισχύοντος πλαισίου καθορισμού των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, σύμφωνα με πάγιο αίτημα της ΚΕΔΕ.

Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας

Σφοδρή κριτική στον νέο κώδικα εξαπέλυσε από την μεριά του ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας. Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο ΔΣ της ΚΕΔΕ, έκανε λόγο για διατάξεις που υπονομεύουν τη διοικητική αυτοτέλεια των δήμων και αλλοιώνουν βασικές δημοκρατικές αρχές.

Ο κ. Δούκας εστίασε κυρίως στο άρθρο 730 του σχεδίου νόμου, ζητώντας την άμεση απόσυρσή του. Όπως υποστήριξε, η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει ότι υπηρεσιακοί παράγοντες των υπουργείων Εσωτερικών και Οικονομικών θα παρίστανται υποχρεωτικά στα δικαστήρια για υποθέσεις εργαζομένων στους δήμους, υπερασπιζόμενοι απολύσεις, ακόμη και όταν τα δημοτικά συμβούλια έχουν αποφασίσει ομόφωνα ότι οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες.

«Είναι ευθεία καταστρατήγηση του Συντάγματος και των λίγων ψηγμάτων διοικητικής αυτοτέλειας που έχουν απομείνει», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δούκας, συνδέοντας τη διάταξη με τον λεγόμενο «νόμο Βορίδη», την κατάργηση του οποίου, όπως υπενθύμισε, έχει ζητήσει ομόφωνα η ΚΕΔΕ.

Παράλληλα, ο κ. Δούκας υποστήριξε ότι ο νέος κώδικας κινείται συνολικά σε κατεύθυνση ενίσχυσης του κρατικού ελέγχου αντί της αποκέντρωσης. Όπως είπε, δεν προβλέπεται ουσιαστική συμμετοχή των δήμων σε κρίσιμες αποφάσεις, καθώς σε σημαντικά ζητήματα (όπως πολεοδομικά θέματα) απαιτείται απλή γνώμη και όχι σύμφωνη γνώμη της αυτοδιοίκησης.

Στο ζήτημα του εκλογικού συστήματος, ο δήμαρχος Αθηναίων τάχθηκε κατά της κατάργησης του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών και της εισαγωγής της «ψήφου δεύτερης επιλογής». Όπως είπε, το νέο σύστημα αλλοιώνει την αρχή της ισοδυναμίας της ψήφου και μπορεί να οδηγήσει στην εκλογή δημάρχων με ποσοστά κάτω του 30%. Παράλληλα, υποστήριξε ότι ενισχύει φαινόμενα συναλλαγής και πολιτικών συμφωνιών μεταξύ παρατάξεων, κάνοντας λόγο για «νομιμοποίηση των λαγών και της συνδιαλλαγής».

Η ΚΕΔΕ κατέθεσε στο υπουργείο Εσωτερικών αναλυτικό υπόμνημα των κατ’ άρθρο παρατηρήσεών της, των παρατηρήσεων των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων (ΠΕΔ) της χώρας και των επιτροπών της ΚΕΔΕ επί του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου.