Ο «αόρατος πόλεμος» της κατασκευής στα Ιωάννινα – Πάνω από 240 νέες άδειες οικοδομής το 2024

Ο Βαγγέλης Γιαννούλας, πολιτικός μηχανικός, δημοτικός σύμβουλος Ιωαννίνων και αντιπρόεδρος της ΔΕΥΑΙ, σε ανάρτησή του στο Facebook καταγράφει τον «αόρατο πόλεμο της κατασκευής» που βιώνει σήμερα η οικοδομή στην πόλη.

Όπως σημειώνει ο κ. Γιαννούλας, τα Ιωάννινα καταγράφουν ραγδαία οικοδομική δραστηριότητα με πάνω από 240 νέες άδειες το 2024 και έντονη ζήτηση για κατοικίες και ξενοδοχεία. Ωστόσο, πίσω από αυτήν την εικόνα ανάπτυξης κρύβονται σοβαρές δυσκολίες: η έλλειψη έμπειρων συνεργείων και τεχνιτών, οι αυξημένες τιμές υλικών, οι καθυστερήσεις και το διαρκές άγχος των κατασκευαστών να παραδώσουν έργα στην ώρα τους.

Ο Γιαννούλας τονίζει ότι η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι η ακρίβεια, αλλά η σταδιακή εξαφάνιση μιας ολόκληρης γενιάς μαστόρων, καθώς οι παλαιότεροι βγαίνουν στη σύνταξη και οι νέοι δεν ακολουθούν το επάγγελμα. Κάνει λόγο για ανάγκη άμεσης ανανέωσης μέσα από εκπαίδευση και κίνητρα, για σταθερές σχέσεις με τα υπάρχοντα συνεργεία και για ουσιαστική στήριξη από την πολιτεία.

Επισημαίνει ακόμη ότι η πίεση στα Ιωάννινα είναι μεγαλύτερη σε σχέση με άλλες επαρχιακές πόλεις λόγω της αυξημένης ζήτησης, και προβλέπει πως σύντομα η αγορά θα στραφεί σε μεγαλύτερα σχήματα εταιρειών, κάτι που θα αλλάξει το τοπίο και θα δυσκολέψει τους μικρούς κατασκευαστές.

Καταλήγει πως «η οικοδομή δεν κινδυνεύει από την ακρίβεια των υλικών, αλλά από την έλλειψη ανθρώπων που ξέρουν να χτίζουν».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος: Εκδήλωση στα Ιωάννινα με θέμα «7+1 Ερωτήσεις»

Ολόκληρη η ανάρτηση αναφέρει τα εξής:

Ο αόρατος πόλεμος της κατασκευής!

Μοιράζομαι έναν προβληματισμό για την οικοδομική δραστηριότητα στα Ιωάννινα.

Στα Ιωάννινα η οικοδομή δεν θυμίζει πια επαρχία. Μόνο το 2024 εκδόθηκαν πάνω από 240 νέες άδειες οικοδομής, αριθμός που κατατάσσει την πόλη στις πιο δραστήριες της χώρας. Τα ξενοδοχεία ξεφυτρώνουν το ένα πίσω από το άλλο, η ζήτηση για κατοικίες έρχεται από τη Βόρεια Ελλάδα και τους γύρω νομούς, και η πόλη αλλάζει ραγδαία πρόσωπο. Πίσω όμως από αυτή την εικόνα άνθησης, υπάρχει ένας αόρατος πόλεμος: ο αγώνας για συνεργεία που λιγοστεύουν, για υλικά που ακριβαίνουν, για έργα που πρέπει να παραδοθούν στην ώρα τους.

Δεν πάει πολύς καιρός που η οικοδομή είχε σχεδόν παγώσει. Στα χρόνια της οικονομικής κρίσης, τα συνεργεία έψαχναν απεγνωσμένα δουλειά. Θυμάμαι συνεργεία να παρακαλούν τους κατασκευαστές για ένα μεροκάματο, να πιέζουν να ξεκινήσει έστω και μια μικρή οικοδομή για να βγάλουν τα προς το ζην. Τότε η ισορροπία ήταν διαφορετική: λίγοι κατασκευαστές έδιναν δουλειά, πολλά συνεργεία προσπαθούσαν να την πάρουν.
Σήμερα η εικόνα έχει αντιστραφεί πλήρως. Στα Ιωάννινα, όπου η οικοδομή γνωρίζει ξανά εκτόξευση, τα συνεργεία είναι είδος προς εξαφάνιση. Τα καλά και έμπειρα συνεργεία – τεχνίτες (καλουπατζήδες, χτίστες, κλπ), λιγοστεύουν μέρα με τη μέρα. Οι περισσότεροι έχουν ήδη φτάσει κοντά στη σύνταξη, με εμπειρία δεκαετιών που δεν αντικαθίσταται εύκολα. Νέοι στο επάγγελμα σχεδόν δεν υπάρχουν. Έτσι, σήμερα δεν είναι ο μάστορας που ψάχνει τον κατασκευαστή, αλλά ο κατασκευαστής που ψάχνει απεγνωσμένα το μάστορα. Και μιλάμε για συνεργεία που κάποτε είχαν 5–6 άτομα και σήμερα μένουν με δύο ή τρεις, ενώ οι πιο καλοί τρέχουν από το ένα έργο στο άλλο, μοιράζοντας τον χρόνο τους σε τρεις και τέσσερις οικοδομές ταυτόχρονα.

Η πίεση για τον κατασκευαστή είναι τεράστια: πώς θα κρατήσει σταθερό το συνεργείο, πώς θα διασφαλίσει συνέπεια και ποιότητα, πώς θα παραδώσει το έργο στην ώρα του; Εκεί ξεκινά ο αόρατος πόλεμος μεταξύ μας: ποιος θα καταφέρει να κρατήσει δίπλα του τους λίγους έμπειρους τεχνίτες που έχουν απομείνει. Δεν είναι μάχη με όπλα, είναι μάχη σχέσεων, αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης. Κάθε φορά που κλείνεις συνεργείο για μια νέα κατασκευή στα Γιάννενα, ξέρεις ότι δεν είσαι ο μόνος. Το ίδιο συνεργείο έχει άλλα τρία έργα ανοιχτά και εσύ πρέπει να πείσεις ότι θα είσαι η πρώτη του προτεραιότητα.

Κι όλα αυτά έρχονται να προστεθούν στον άλλο αόρατο πόλεμο: τις αυξήσεις υλικών. Ο σίδηρος, το μπετόν, τα μονωτικά, τα κουφώματα – όλα έχουν εκτοξευθεί σε κόστος. Ένα έργο που ξεκίνησε με έναν προϋπολογισμό μπορεί να βγει 40% ακριβότερο. Οι τράπεζες γίνονται πιο αυστηρές, τα επιτόκια ανεβαίνουν, το ενεργειακό κόστος πιέζει.

Ο πελάτης θέλει την καλύτερη κατασκευή, αλλά δυσκολεύεται να το χρηματοδοτήσει. Και μέσα σε όλα αυτά, ο χρόνος είναι αμείλικτος: κάθε μέρα καθυστέρησης σημαίνει κόστος. Ο πελάτης περιμένει να παραλάβει και δεν έχει εικόνα για το τι συμβαίνει στο παρασκήνιο. Κι όμως, η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον κατασκευαστή. Είσαι αυτός που πρέπει να παραδώσεις στην ώρα σου, να εγγυηθείς ποιότητα και ασφάλεια, να σταθείς μπροστά στον πελάτη με το κεφάλι ψηλά.

Η οικοδομή δεν είναι μόνο μπετόν και τούβλα. Είναι το βάρος της ευθύνης απέναντι σε οικογένειες που επενδύουν τις οικονομίες τους, σε νέους ανθρώπους που ξεκινούν τη ζωή τους, σε μια πόλη που αλλάζει πρόσωπο. Όταν υπογράφεις μια μελέτη ή ξεκινάς ένα έργο, κουβαλάς μια ευθύνη που δεν φαίνεται αλλά υπάρχει. Και αν κάτι με ανησυχεί περισσότερο από όλα, δεν είναι οι τιμές των υλικών. Είναι ότι χάνεται μια γενιά τεχνιτών που κουβαλά εμπειρία δεκαετιών. Οι καλοί μάστορες βγαίνουν στη σύνταξη και οι νέοι δεν παίρνουν τη θέση τους.

Αν δεν υπάρξει άμεσα ανανέωση και εκπαίδευση, η οικοδομή στα Ιωάννινα θα γονατίσει όχι από την ακρίβεια, αλλά από την έλλειψη ανθρώπων.

Δεν ξέρω αν ο αόρατος πόλεμος μπορεί να κερδηθεί ολοκληρωτικά. Ξέρω όμως ότι χρειάζεται να δοθούν μάχες σε τρία μέτωπα: να βγάλουμε νέα γενιά μαστόρων μέσα από εκπαίδευση και κίνητρα, γιατί χωρίς τεχνίτες δεν υπάρχει οικοδομή. Να κρατήσουμε σταθερές σχέσεις συνεργασίας με τα υπάρχοντα συνεργεία, με σεβασμό και δικαιοσύνη, γιατί αλλιώς θα ψάχνουμε συνεχώς από την αρχή. Και να υπάρξει στήριξη από την πολιτεία προς τα επαγγέλματα αυτά, ώστε η γνώση να μη χαθεί.

Κι εδώ θέλω να μοιραστώ την προσωπική μου εκτίμηση: πολύ σύντομα θα αναγκαστούμε να περάσουμε σε μεγαλύτερα σχήματα εταιρειών και στα Ιωάννινα. Τα πρώτα σημάδια μεγάλων εταιρειών που κατεβαίνουν και στην επαρχία είναι ήδη ορατά. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά θα αλλάξει μορφή, θα συγκεντρωθεί, και οι μικροί κατασκευαστές θα πρέπει να βρουν τρόπους να συνεργαστούν ή να ενισχυθούν για να επιβιώσουν.

Το πρόβλημα της οικοδομής υπάρχει σε όλη την Ελλάδα. Όμως στα Ιωάννινα είναι ακόμη πιο έντονο, γιατί η πόλη έχει αποκτήσει μια δυναμική που ξεπερνά άλλες επαρχίες. Η ζήτηση για κατοικίες είναι μεγάλη, ξενοδοχεία ξεφυτρώνουν το ένα πίσω από το άλλο, και άνθρωποι από τη Βόρεια Ελλάδα αλλά και από τις γύρω περιοχές αναζητούν κατοικίες εδώ. Αυτή η ανάπτυξη, όσο θετική κι αν είναι, πολλαπλασιάζει την πίεση στα συνεργεία και στους κατασκευαστές.

Η οικοδομή δεν κινδυνεύει από την ακρίβεια των υλικών, κινδυνεύει από την έλλειψη ανθρώπων που ξέρουν να χτίζουν

Αυτό το στοίχημα είναι μπροστά μας. Γιατί στο τέλος, το θέμα δεν είναι μόνο να σηκώνουμε οικοδομές, είναι να κρατήσουμε ζωντανή την ψυχή της κατασκευής: τους ανθρώπους που τη χτίζουν.