Παπαζάχος: Οι σεισμοί ενδιαμέσου βάθους και τα παραδείγματα από τον ελληνικό χώρο

Στην κατηγορία των σεισμών ενδιαμέσου βάθους κατατάσσεται ο ισχυρός σεισμός των 7,4 βαθμών που έπληξε την Κολομβία, ένα είδος σεισμικής δραστηριότητας με διαφορετικά χαρακτηριστικά από τους συνήθεις επιφανειακούς σεισμούς και με αντίστοιχα παραδείγματα να έχουν καταγραφεί και στον ελλαδικό χώρο.

Ο καθηγητής Φυσικής Λιθόσφαιρας, Σεισμολογίας και Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής του Τμήματος Γεωλογίας του ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος, εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι το βασικό χαρακτηριστικό του σεισμού της Κολομβίας ήταν το μεγάλο εστιακό βάθος, περίπου 110 χιλιόμετρα.

Στην περιοχή, η ωκεάνια πλάκα Νάζκα υποβυθίζεται κάτω από τη Νότια Αμερική και φθάνει σε βάθη έως και 650 χιλιομέτρων. Ο συγκεκριμένος σεισμός γεννήθηκε μέσα στη βυθιζόμενη λιθοσφαιρική πλάκα και επομένως συνδέεται με διαφορετική σεισμοτεκτονική διαδικασία από εκείνη ενός τυπικού επιφανειακού σεισμού.

Αντίστοιχοι σεισμοί και στην Ελλάδα

Ο Κώστας Παπαζάχος συνέδεσε το φαινόμενο με σεισμούς που έχουν καταγραφεί και στον ελληνικό χώρο, αναφέροντας χαρακτηριστικά τα Κύθηρα το 2006 και το Λεωνίδιο το 2008.

Όπως επισήμανε, τέτοιοι σεισμοί μπορούν να εκδηλωθούν και στο εξωτερικό ελληνικό τόξο, επηρεάζοντας περιοχές όπως η Κρήτη, η Ρόδος και η νότια Πελοπόννησος.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Μητσοτάκης από τα εγκαίνια του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ»: Επενδύσεις αντί για πρόσθετες δαπάνες (βίντεο)

Ο σεισμός της Κολομβίας ήταν πάντως αισθητά μεγαλύτερος από τα συγκεκριμένα ελληνικά παραδείγματα.

Τα τρία ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους

Οι σεισμοί ενδιαμέσου βάθους παρουσιάζουν, σύμφωνα με τον καθηγητή, τρεις βασικές ιδιαιτερότητες.

Πρώτον, συνήθως δεν συνοδεύονται από ισχυρή μετασεισμική ακολουθία. Αυτό σημαίνει ότι η πιθανότητα ενός ισχυρού μετασεισμού τις αμέσως επόμενες ώρες ή ημέρες είναι μικρότερη σε σχέση με ό,τι συμβαίνει συχνά στους επιφανειακούς σεισμούς.

Δεύτερον, το μεγάλο εστιακό βάθος περιορίζει την ένταση της κίνησης που φτάνει στην επιφάνεια. Τα σεισμικά κύματα πρέπει να διανύσουν μεγαλύτερη απόσταση και ως αποτέλεσμα εξασθενούν περισσότερο.

Τρίτον, παρά τη μικρότερη κατά τόπους ένταση στην επιφάνεια, οι σεισμοί αυτοί μπορούν να γίνουν αισθητοί σε πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση.

Ισχυρή κίνηση παρά το μεγάλο βάθος

Στην περίπτωση της Κολομβίας, το μεγάλο μέγεθος του σεισμού είχε ως αποτέλεσμα αρκετά ισχυρές εδαφικές κινήσεις.

Σύμφωνα με τον κ. Παπαζάχο, η μέγιστη επιτάχυνση της εδαφικής κίνησης έφτασε περίπου στο 20% της επιτάχυνσης της βαρύτητας, δηλαδή περίπου στο 0,2G.

Η έκταση των ζημιών, ωστόσο, δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθος και το βάθος ενός σεισμού.

Καθοριστικό ρόλο παίζει και η αντοχή των κατασκευών. Σε περιοχές όπου το κτιριακό απόθεμα είναι ευάλωτο και η αντισεισμική προστασία ανεπαρκής, ακόμη και ένας σεισμός μεγάλου εστιακού βάθους μπορεί να προκαλέσει σοβαρές καταστροφές και ανθρώπινες απώλειες.

Διαφορετική εικόνα στη Βενεζουέλα

Ο καθηγητής ξεχώρισε τον σεισμό της Κολομβίας από τα πρόσφατα ισχυρά γεγονότα στη Βενεζουέλα.

Εκεί οι σεισμοί ήταν πολύ πιο επιφανειακοί και σχετίζονταν με τη δραστηριότητα των ρηγμάτων στα όρια της Καραϊβικής και της Νότιας Αμερικής.

Οι επιφανειακοί σεισμοί μπορούν να προκαλέσουν πολύ ισχυρότερη εδαφική κίνηση κοντά στην εστία τους, ενώ η ευρύτερη περιοχή της Νότιας Αμερικής έχει τη δυνατότητα να δώσει σεισμούς πολύ μεγαλύτερου μεγέθους.

Ο Κώστας Παπαζάχος υπενθύμισε χαρακτηριστικά τον ιστορικό σεισμό της Χιλής, μεγέθους άνω των 9 βαθμών, σημειώνοντας ότι το ανώτατο δυναμικό των σεισμών στη Νότια Αμερική βρίσκεται πολύ υψηλότερα από τον σεισμό των 7,4 βαθμών στην Κολομβία.