Του Παναγιώτη Μπούρχα
Ένα ακόμη βήμα για την πλήρη ενεργοποίηση του νέου Περιφερειακού Σχεδιασμού Σιαχείρισης Απορριμμάτων στην Ήπειρο και τη χρηματοδότηση έργων για την ανάπτυξη του συστήματος της χωριστής συλλογής αποβλήτων έκανε ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Ηπείρου με την έγκριση του λεγόμενου ολιστικού συστήματος χωριστής συλλογής αστικών στερεών αποβλήτων στην Ήπειρο.
Στη διάρκεια εκδήλωσης το πρωί της Τρίτης, παρουσία του Γενικού Γραμματέα Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μανώλη Γραφάκου, παρουσιάστηκε η ολοκληρωμένη μεθοδολογία και τα αποτελέσματα της μελέτης και ακολούθησε τεχνική συζήτηση με όλους τους εμπλεκόμενους, καθώς και ειδική αναφορά στις δράσεις για τους μικρούς ορεινούς Δήμους.
Το τέλος ενός κύκλου
Όπως επεσήμανε ο πρόεδρος του Αναγκαστικού Συνδέσμου Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦοΔΣΑ Ηπείρου), Νίκος Γεωργάκος, η παρουσίαση του σχεδίου αποτελεί την ολοκλήρωση μιας μακράς διαδικασίας προετοιμασίας και αποτελεί το αναγκαίο βήμα για την εξασφάλιση της χρηματοδότησης με δράσεις που μπορούν να ενταχθούν τόσο στο νέο ΕΣΠΑ όσο και στο ειδικό χρηματοδοτικό εργαλείο του τέλους ταφής.
«Με επιμονή και μεθοδικότητα, καταφέραμε να είμαστε μόλις ο δεύτερος ΦοΔΣΑ της χώρας που ολοκληρώνει επιτυχώς το στάδιο αυτό. Το ολιστικό σχέδιο περιλαμβάνει όλο το φάσμα της χωριστής συλλογής: ανακυκλώσιμα, βιοαπόβλητα, ογκώδη, πράσινα απόβλητα, οικιακή κομποστοποίηση, πράσινα σημεία, γωνιές ανακύκλωσης, συλλογή επικίνδυνων υλικών και φυσικά τεχνική υποστήριξη των Δήμων. Όμως εξίσου κρίσιμη είναι και η ευαισθητοποίηση των πολιτών – χωρίς αυτήν, δεν μπορεί να υπάρξει επιτυχία στη διαχείριση απορριμμάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Γεωργάκος.
Το ολιστικό σχέδιο, σε συνδυασμό με το επενδυτικό σχέδιο και το νέο ΠΕΣΔΑ, διαμορφώνει τον πλήρη φάκελο που θα επιτρέψει στην Ήπειρο να αποκτήσει προτεραιότητα στην ένταξη έργων. Ήδη, όπως γνωστοποιείται, ο ΦοΔΣΑ έχει πιστοποιηθεί από τη ΡΑΑΕΥ και βρίσκεται σε φάση υποβολής προτάσεων για συνοδά έργα, όπως οι μονάδες επεξεργασίας βιοαποβλήτων σε Θεσπρωτία και Πρέβεζα, η αναβάθμιση της υφιστάμενης ΜΕΑ Ηπείρου και η ενίσχυση του δικτύου των Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων.
“Εχθές εγκρίθηκε το ολιστικό μας σχέδιο και προετοιμαζόμαστε τώρα να καταθέσουμε μέχρι αρχές Σεπτεμβρίου, το επενδυτικό σχέδιο και το ΠΕΣΔΑ ώστε να ολοκληρώσουμε διαδικασία εντός του 25 με την σχετική τελική απόφαση του περιφερειακού Συμβουλίου. Όλα πλέον ως απαιτούνται για να είμαστε έτοιμοι, μόλις βγουν οι προσκλήσεις για να εντάξουμε τις μελέτες μας. Με τα παραπάνω σχέδια, το ολιστικό, το επενδυτικό και το ΠΕΣΔΑ θα αποκτήσουμε πρόσβαση και χρονική προτεραιότητα σε χρηματοδοτικά εργαλεία κυρίως το ΕΣΠΑ και το τέλος ταφής” σημείωσε ο πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ.
Ο Δαμιανός Μπούρκας, εκ μέρους της εταιρείας που εκπόνησε τη μελέτη, εξήγησε ότι το ολιστικό σχέδιο αποτελεί έναν προκαταρκτικό στρατηγικό οδηγό, που δεν υπεισέρχεται στο επίπεδο της εφαρμογής (π.χ. πού θα τοποθετηθεί κάθε κάδος), αλλά παρέχει τις γενικές προδιαγραφές, το κόστος, τις ποσότητες ανά ρεύμα και τη διαστασιολόγηση των υποδομών: «Ο στόχος είναι να δούμε πού θέλει να φτάσει η Περιφέρεια Ηπείρου μέχρι το 2030 και το 2035. Τι εξοπλισμό χρειάζονται οι Δήμοι και ποια κόστη πρέπει να καλυφθούν. Το σχέδιο είναι η είσοδος για να διεκδικήσουμε χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ και από το τέλος ταφής», τόνισε.
Στο ολιστικό σχέδιο περιλαμβάνονται όλα τα ρεύματα: συσκευασίες, λοιπά ανακυκλώσιμα, οργανικά απορρίμματα, πράσινα και ογκώδη, καθώς και δράσεις όπως Κέντρα Επαναχρησιμοποίησης, γωνιές ανακύκλωσης, συλλογή μικροποσοτήτων επικίνδυνων αποβλήτων (όπως χλωρίνες και φάρμακα), ακόμη και επιτόπια κομποστοποίηση.
Η τοποθέτηση του Γενικού
Από την πλευρά του, ο Μανώλης Γραφάκος επεσήμανε ότι το ολιστικό σχέδιο δεν θα έπρεπε να είναι προϊόν επιβολής από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά εθνικής επιλογής: «Περιγράφει τι δράσεις χρειάζονται, πόσο κοστίζουν, πόσες ποσότητες θα συλλεχθούν και πού θα πάνε. Χωρίς ολιστικό σχέδιο, δεν μπορεί να υπάρξει μονάδα. Αυτό το μάθημα το πήραμε με τον δύσκολο τρόπο στην Πελοπόννησο. Πλέον, για να χρηματοδοτηθούν οι μονάδες, πρέπει να είναι ευθυγραμμισμένες με τον ολιστικό σχεδιασμό», ανέφε.
Ο Γ.Γ. του ΥΠΕΝ τόνισε ακολούθως πως η Ελλάδα δεν τα πηγαίνει καλά στην ανακύκλωση και αυτό αποδίδεται –μεταξύ άλλων– στην προβληματική αρχική διαστασιολόγηση των συστημάτων συλλογής από την Ελληνική Εταιρεία Ανακύκλωσης. Όπως εξήγησε, οι Δήμοι συνέλεγαν και για λογαριασμό τρίτων, αλλά ο εξοπλισμός που είχε τοποθετηθεί βασιζόταν μόνο στα ποσοστά της συσκευασίας (40%), αγνοώντας τα υπόλοιπα ρεύματα. Σήμερα, το Υπουργείο και η ΕΑΑ σχεδιάζουν την αλλαγή του μοντέλου, με την ΕΑΑ να αναλαμβάνει την αποκομιδή των μπλε κάδων και να ενισχύεται παράλληλα ο εξοπλισμός των ΟΤΑ. «Με τις παρεμβάσεις αυτές, εκτιμούμε πως το ποσοστό ανακύκλωσης μπορεί να αυξηθεί έως και 17%. Ειδικά για τα βιοαπόβλητα, έχουμε διαπιστώσει μεγάλες ποσότητες που προέρχονται από τα ξενοδοχεία και τα καταστήματα εστίασης. Τα Γιάννενα και η Πρέβεζα, ως τουριστικές περιοχές, μπορούν να αξιοποιήσουν στο έπακρο αυτά τα δεδομένα», σημείωσε.
Σημαντική θέση στη στρατηγική του Υπουργείου καταλαμβάνει και η δημιουργία συστημάτων εγγυοδοσίας – κυρίως για συσκευασίες όπως τα πλαστικά μπουκάλια – ώστε οι πολίτες να επιστρέφουν το υλικό και να αποζημιώνονται.
Κλείνοντας, ο κ. Γραφάκος αναγνώρισε τη δουλειά που έχει γίνει στην Ήπειρο: «Ο ΦοΔΣΑ Ηπείρου έχει ήδη πιστοποιηθεί, έχει εγκριθεί το ολιστικό του σχέδιο και πλέον απομένει να καταθέσει τον φάκελο για τις δύο ΜΕΒΑ, την αναβάθμιση της ΜΕΑ και τον εξοπλισμό. Με αυτό το εργαλείο, μπορούμε να ξέρουμε τι έχει κάθε Δήμος για κάθε βασικό ρεύμα – και να εξασφαλίσουμε ότι θα χρηματοδοτηθεί με τεκμηρίωση και προτεραιότητα» είπε.