Πολύωρη χρήση υπολογιστή: Τα σημάδια που δείχνουν ότι τα μάτια σας έχουν κουραστεί

Η πολύωρη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Ωστόσο, η λανθασμένη εργονομία, ο ανεπαρκής φωτισμός και η απουσία τακτικών διαλειμμάτων μπορεί να προκαλέσουν έντονη καταπόνηση των ματιών.

Ο χειρουργός οφθαλμίατρος Γιάννης Δατσέρης, MD, PhD, FEBO, αντιπρόεδρος του Ελληνικού Κολλεγίου Οφθαλμολογίας, αναλύει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τα αίτια της οπτικής κόπωσης, τα συμπτώματα που πρέπει να γνωρίζουμε και τα μέτρα που μπορούν να περιορίσουν τις ενοχλήσεις.

Όπως επισημαίνει, η τοποθέτηση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στους χώρους εργασίας γίνεται συχνά χωρίς την απαραίτητη εργονομική μελέτη. Παράγοντες όπως η θέση και ο τύπος της οθόνης, ο φωτισμός, η στάση του εργαζομένου, το οφθαλμολογικό ιστορικό και η κατάσταση του εργασιακού περιβάλλοντος δεν λαμβάνονται πάντοτε επαρκώς υπόψη.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η οπτική κόπωση

Οι ενοχλήσεις μπορεί να ξεκινούν από ένα ήπιο και απροσδιόριστο αίσθημα κόπωσης και να εξελίσσονται σε εντονότερα συμπτώματα.

Μεταξύ των συχνότερων συμπτωμάτων περιλαμβάνονται:

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ελλάδα και Ιταλία κερδίζουν τους Αλβανούς ταξιδιώτες – Τα στοιχεία του 2025

• Κεφαλαλγία
• Δακρύρροια
• Τσούξιμο και κοκκίνισμα των ματιών
• Θολή όραση
• Φωτοφοβία
• Ναυτία
• Αίσθημα βάρους στους οφθαλμούς

Τα συμπτώματα αυτά χαρακτηρίζονται ως ασθενοπικά ενοχλήματα και μπορεί να επιδεινωθούν σε άτομα που παρουσιάζουν αδυναμία σύγκλισης, ετεροφορία ή μη διορθωμένες διαθλαστικές ανωμαλίες, όπως υπερμετρωπία και αστιγματισμό.

Σημαντικό ρόλο παίζει και το εργασιακό περιβάλλον. Η ξηρή ατμόσφαιρα, η μη ελεγχόμενη θερμοκρασία, ο ανεπαρκής εξαερισμός, ο θόρυβος, ο λάθος φωτισμός και η κακή εργονομία μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά την υγεία των ματιών.

Ενοχλήσεις μπορεί επίσης να προκαλέσουν οι αντανακλάσεις στην οθόνη, η πολύ μικρή απόσταση από αυτή και η τοποθέτησή της ψηλότερα από τη φυσική κατεύθυνση του βλέμματος.

Πρακτικά μέτρα για την προστασία των ματιών

Το πρώτο βήμα είναι η πραγματοποίηση μιας ολοκληρωμένης οφθαλμολογικής εξέτασης, ώστε να εντοπιστούν πιθανές παθήσεις ή διαθλαστικές ανωμαλίες που αυξάνουν τον κίνδυνο οπτικής κόπωσης.

Παράλληλα, στον χώρο εργασίας θα πρέπει να εφαρμόζονται βασικοί κανόνες εργονομίας:

• Η οθόνη να βρίσκεται σε απόσταση περίπου 60 έως 80 εκατοστών.
• Το επάνω μέρος της οθόνης να είναι στο ύψος ή λίγο χαμηλότερα από τη φυσική κατεύθυνση του βλέμματος.
• Να απομακρύνονται πηγές φωτισμού που δημιουργούν αντανακλάσεις.
• Ο χώρος να διαθέτει επαρκή φωτισμό, κατά προτίμηση και φυσικό φως.
• Η οθόνη να είναι ρυθμιζόμενη και να διαθέτει αντιθαμβωτική επιφάνεια.
• Το κάθισμα και το γραφείο να επιτρέπουν σωστή και άνετη στάση του σώματος.
• Η ατμόσφαιρα να παραμένει καθαρή, με επαρκή αερισμό και κατάλληλη θερμοκρασία.
• Να γίνονται τακτικά διαλείμματα από την οθόνη.

Η φροντίδα πρέπει να επικεντρώνεται τόσο στον ίδιο τον χρήστη όσο και στην οθόνη και στο περιβάλλον εργασίας. Η σωστή διαμόρφωση του χώρου μπορεί να περιορίσει αισθητά τις ενοχλήσεις και να συμβάλει στη βελτίωση της συγκέντρωσης και της απόδοσης.