Στέγαση: Πρωταθλήτρια Ευρώπης η Ελλάδα στο κόστος κατοικίας – Το 26,4% των πολιτών δαπανά πάνω από το 40% του εισοδήματός του

Τη μεγαλύτερη επιβάρυνση από το κόστος στέγασης στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025. Στην Ελλάδα, το 26,4% του πληθυσμού ζει σε νοικοκυριά που διαθέτουν περισσότερο από το 40% του εισοδήματός τους για τις ανάγκες κατοικίας, όταν ο αντίστοιχος μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση περιορίζεται στο 7,7%.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική για τους οικονομικά ασθενέστερους, καθώς το 82,6% των ατόμων που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας στην Ελλάδα αντιμετωπίζει υπερβολική επιβάρυνση από τη στέγαση.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ καταγράφουν αύξηση 23,9% στα ενοίκια κατοικιών μέσα σε τρία χρόνια, από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Οκτώβριο του 2026, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Πόσο ακριβότερα πληρώνουν οι Έλληνες τη στέγαση

Η Ελλάδα καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος κατοικίας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία.

Η απόσταση από τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μεγάλη, καθώς η δεύτερη Δανία εμφανίζει ποσοστό 14,7%, ενώ ακολουθούν η Γερμανία με 11,2% και η Σουηδία με 10,8%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Στον εισαγγελέα ανάρτηση του Δημήτρη Γιαννακόπουλου με εντολή Χρυσοχοΐδη – Τι συνέβη στο Κολωνάκι

Σύμφωνα με τον ορισμό της Eurostat, στο κόστος στέγασης περιλαμβάνονται το ενοίκιο ή οι τόκοι στεγαστικών δανείων, οι λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, νερού και θέρμανσης, καθώς και δαπάνες συντήρησης, επισκευών, ασφάλισης και φόρων.

Επομένως, η επιβάρυνση δεν αφορά αποκλειστικά τους ενοικιαστές, αλλά το συνολικό κόστος διατήρησης μιας κατοικίας σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πίεση στα νοικοκυριά που βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο φτώχειας. Στην Ελλάδα το ποσοστό υπερβολικής επιβάρυνσης φτάνει στο 82,6%, έναντι 29,1% στην ΕΕ.

Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών της σύγκρισης, με τη Δανία να ακολουθεί στο 59,8% και την Ελβετία στο 56,1%.

Τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 23,9% σε τρία χρόνια

Η άνοδος των ενοικίων αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες πίεσης στα ελληνικά νοικοκυριά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, από τον Οκτώβριο του 2023 έως τον Οκτώβριο του 2026 οι τιμές των ενοικίων κατοικιών αυξήθηκαν συνολικά κατά 23,9%.

Ενδεικτικά, ένα ενοίκιο 600 ευρώ τον Οκτώβριο του 2023, εφόσον ακολουθούσε τη μέση αύξηση που καταγράφεται στα στατιστικά στοιχεία, θα είχε διαμορφωθεί περίπου ως εξής:

Η διαφορά φτάνει τα 143 ευρώ τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί σε πρόσθετη ετήσια επιβάρυνση περίπου 1.720 ευρώ, εφόσον το μίσθωμα παραμείνει στο νέο επίπεδο για έναν ολόκληρο χρόνο.

Παράλληλα, η στέγαση καταγράφει ετήσια αύξηση κόστους 15,1% τον Οκτώβριο του 2026, έναντι 14,7% τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται από την ΕΛΣΤΑΤ.

Στην Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών του 2025, το ενοίκιο αντιστοιχούσε στο 17,3% των μηνιαίων δαπανών των νοικοκυριών που μισθώνουν κατοικία. Μαζί με τις υπόλοιπες στεγαστικές δαπάνες, το ποσοστό έφτανε στο 23,4%.

Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν ένα στα τέσσερα ευρώ που ξόδευαν τα συγκεκριμένα νοικοκυριά κατευθυνόταν στη στέγαση.

Η συγκατοίκηση ως λύση ανάγκης και οι φόβοι για την ασφάλεια

Οι αυξήσεις των ενοικίων επηρεάζουν και τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αναζητούν κατοικία.

Σύμφωνα με έρευνα της πλατφόρμας MyRoomie σε 2.601 άτομα, τέσσερις στους δέκα συμμετέχοντες δηλώνουν ότι δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να νοικιάσουν μόνοι τους σπίτι.

Το 73% θεωρεί τα υψηλά ενοίκια το μεγαλύτερο εμπόδιο στην αναζήτηση κατοικίας, ενώ στις ηλικίες 18 έως 26 ετών το ποσοστό αυξάνεται στο 83%.

Η συγκατοίκηση εμφανίζεται ως πιθανή διέξοδος για σημαντικό μέρος των ερωτηθέντων. Το 60% δηλώνει ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο να μοιραστεί κατοικία με άτομο που δεν γνωρίζει.

Ωστόσο, η ασφάλεια και η εμπιστοσύνη παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες.

• Το 79% όσων είναι θετικοί στη συγκατοίκηση με άγνωστο επικαλείται το κόστος ζωής.

• Το 88% όσων απορρίπτουν αυτή την επιλογή αναφέρει προβληματισμούς για την ασφάλεια και την εμπιστοσύνη.

• Το 55% δηλώνει ότι δεν θα αισθανόταν καθόλου άνετα να μετακομίσει άμεσα με έναν άγνωστο.

• Το 77% όσων έχουν ήδη συγκατοικήσει αναφέρει ότι η εμπειρία βελτίωσε την κοινωνική του ζωή.

Η έρευνα καταγράφει επίσης μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα στις γυναίκες, καθώς το 58% δηλώνει ότι δεν θα αισθανόταν καθόλου άνετα με τη συγκατοίκηση με άγνωστο, έναντι 42% των ανδρών.

Στο πεδίο των κυβερνητικών παρεμβάσεων προβλέπεται η επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως, με ανώτατο ποσό τα 800 ευρώ για την κύρια κατοικία και προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε εξαρτώμενο παιδί.

Η ενίσχυση μπορεί να περιορίσει μέρος των ετήσιων εξόδων για τους δικαιούχους, χωρίς ωστόσο να επηρεάζει άμεσα τη διαμόρφωση των τιμών στην αγορά.

Τα στοιχεία της Eurostat, της ΕΛΣΤΑΤ και της έρευνας για τη συγκατοίκηση αποτυπώνουν μια στεγαστική κρίση που επηρεάζει πλέον ευρύτερα την καθημερινότητα των νοικοκυριών, την οικονομική αυτονομία των νέων και τη δυνατότητα πρόσβασης σε προσιτή κατοικία.