Στην Ελλάδα επιστρέφουν 15 αρχαιότητες από τις ΗΠΑ – Ευρήματα από λαθρανασκαφή του 1964

Δεκαπέντε ελληνικές αρχαιότητες, που καλύπτουν μια τεράστια χρονική διαδρομή από την προϊστορική εποχή μέχρι τα πρώτα ρωμαϊκά χρόνια, επιστρέφουν στην Ελλάδα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ανάμεσά τους βρίσκονται ένα κυκλαδίτικο μαρμάρινο γυναικείο ειδώλιο, ένα χρυσό περιδέραιο, μια ανδρική κεφαλή από παριανό μάρμαρο, αλλά και πέντε αντικείμενα πολεμικής εξάρτυσης που συνδέθηκαν με μεγάλη λαθρανασκαφή η οποία είχε γίνει πριν από περισσότερα από 60 χρόνια στην Κρήτη.

Με τη νέα επιστροφή, ο συνολικός αριθμός των ελληνικών αρχαιοτήτων που είχαν μεταφερθεί παράνομα και έχουν επαναπατριστεί από το 2022 φτάνει πλέον τις 179.

Από τις Κυκλάδες μέχρι τη ρωμαϊκή εποχή

Ένα από τα παλαιότερα αντικείμενα που επιστρέφουν είναι κυκλαδίτικο μαρμάρινο γυναικείο ειδώλιο τύπου Σπεδού, το οποίο χρονολογείται μεταξύ 2700 και 2600 π.Χ.

Στις αρχαιότητες περιλαμβάνονται επίσης μαρμάρινο πώμα πυξίδας της περιόδου 2700–2200 π.Χ. και πήλινη ραμφόστομη πρόχους που χρονολογείται περίπου στο 1750–1700 π.Χ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πανσέληνος Σεπτεμβρίου 2026: Το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου η «Πανσέληνος της Συγκομιδής»

Από την αρχαϊκή περίοδο προέρχεται συμπαγές χάλκινο βραχιόλι με στικτή διακόσμηση, το οποίο ανήκει στην κατηγορία των λεγόμενων «μακεδονικών χαλκών».

Επαναπατρίζονται ακόμη ένας μαρμάρινος κόχλος του 400 π.Χ., χάλκινος δίσκος κατόπτρου και χάλκινο απορραντήριο της ύστερης κλασικής περιόδου.

Ξεχωρίζει επίσης ένα χρυσό περιδέραιο με περίαπτο σε σχήμα αμφορέα, που χρονολογείται μεταξύ 125 και 120 π.Χ.

Το χρονολογικά νεότερο αντικείμενο είναι μια ανδρική κεφαλή της περιόδου των Ιουλίων-Κλαυδίων, μεταξύ 14 και 68 μ.Χ. Είναι κατασκευασμένη από εξαιρετικής ποιότητας παριανό μάρμαρο και θεωρείται ότι απεικόνιζε τον Genius, την προσωποποίηση του πνεύματος του αυτοκράτορα.

Πέντε αρχαιότητες «οδήγησαν» σε λαθρανασκαφή του 1964

Ιδιαίτερη αρχαιολογική σημασία έχει η επιστροφή πέντε χάλκινων αντικειμένων πολεμικής εξάρτυσης, τα οποία χρονολογούνται στον ύστερο 7ο αιώνα π.Χ.

Πρόκειται για δύο κράνη και τρεις μίτρες με έκτυπη διακόσμηση.

Η έρευνα της Διεύθυνσης Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών του υπουργείου Πολιτισμού συνέδεσε τα συγκεκριμένα αντικείμενα με ευρείας κλίμακας λαθρανασκαφή που είχε πραγματοποιηθεί το 1964 στο Αφρατί Βιάννου, στο Ηράκλειο Κρήτης.

Για να τεκμηριωθεί η προέλευσή τους αξιοποιήθηκαν αρχαιολογικές και ιστορικές δημοσιεύσεις, αρχεία, υπηρεσιακά έγγραφα και τηλεγραφήματα προς τις αστυνομικές αρχές, καθώς και στοιχεία από κατασχέσεις αρχαιοτήτων στην ίδια περιοχή.

Μέσα από την έρευνα κατέστη δυνατό να ταυτοποιηθούν τα αντικείμενα και να τεκμηριωθεί η παράνομη διακίνησή τους εκτός Ελλάδας.

Ευρήματα από την ίδια λαθρανασκαφή είχαν κατασχεθεί τότε από τις ελληνικές αρχές και φυλάσσονται σήμερα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Η επιστροφή των πέντε αντικειμένων επιτρέπει έτσι την επανένωση ενός σημαντικού αρχαιολογικού συνόλου.

Η παράδοση των 15 αρχαιοτήτων πραγματοποιήθηκε σε ειδική τελετή στην Εισαγγελία του Μανχάταν, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη.

Η υπουργός στάθηκε στη συνεργασία του υπουργείου Πολιτισμού με την Εισαγγελία του Μανχάταν, σημειώνοντας ότι πίσω από κάθε επιστροφή αρχαιοτήτων προηγείται έρευνα, επιστημονική τεκμηρίωση και διεθνής συνεργασία.

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της Antiquities Trafficking Unit και αντιεισαγγελέας του Μανχάταν Μάθιου Μπογδάνος αναφέρθηκε στη συνεργασία με την Ελλάδα για την αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.