Σύνοδος ΝΑΤΟ: Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή των αμυντικών δαπανών

Σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας πραγματοποιείται η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ, στις εργασίες της οποίας θα συμμετάσχει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Η σύνοδος έρχεται έναν χρόνο μετά τη σύνοδο της Χάγης, όπου οι ηγέτες της Συμμαχίας συμφώνησαν σε σημαντική αναβάθμιση των συλλογικών αμυντικών δεσμεύσεων, με στόχο τη συνολική ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ. Κεντρικό θέμα των εργασιών στην Άγκυρα είναι η πρόοδος των συμμάχων ως προς το σχέδιο αμυντικών επενδύσεων ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035.

Στο επίκεντρο της διατλαντικής συζήτησης βρίσκεται η ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή συμβολή στη συλλογική άμυνα, αλλά και για δικαιότερο επιμερισμό των βαρών μεταξύ των συμμάχων. Το πλαίσιο που συμφωνήθηκε προβλέπει 3,5% του ΑΕΠ για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις ασφάλειας και ανθεκτικότητας, όπως υποδομές διττής χρήσης, αμυντική βιομηχανία και δράσεις ενίσχυσης της ανθεκτικότητας.

Η θέση της Ελλάδας στη Συμμαχία

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα προσέρχεται στη σύνοδο με την εικόνα ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή των χωρών που υλοποιούν τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.

Η χώρα μας έχει ήδη υπερβεί τη δέσμευση για τις αμυντικές δαπάνες και συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν επιτύχει από το 2026 τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για αμιγώς αμυντικές δαπάνες, καθώς και τον επιπλέον στόχο του 1,5%.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Καταδίκες 57 ατόμων για απάτη με αγροτικές επιδοτήσεις – Στο μικροσκόπιο και υπάλληλοι του ΟΠΕΚΕΠΕ

Συγκεκριμένα, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας για το 2026 εκτιμώνται στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Με τον τρόπο αυτό, η Ελλάδα διατηρεί και ενισχύει τη θέση της στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας που υπερβαίνουν συστηματικά τις νατοϊκές δεσμεύσεις για την άμυνα.

Στην ίδια κατηγορία βρίσκονται, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.

Η ελληνική θέση ενισχύεται και από το δωδεκαετές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων, ύψους 25 δισ. ευρώ, που έχει στόχο την αναβάθμιση των αμυντικών δυνατοτήτων της χώρας και την προσαρμογή στις νέες απαιτήσεις ασφαλείας. Η Ελλάδα είχε ήδη δηλώσει από το 2025 ότι θα καλύψει τον στόχο του 5% έως το 2035, στο πλαίσιο του νέου νατοϊκού σχεδιασμού.

Ευρωπαϊκή άμυνα και ισχυρότερος ευρωπαϊκός πυλώνας

Η συζήτηση για τον δικαιότερο επιμερισμό των αμυντικών βαρών βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της διατλαντικής σχέσης. Η Ελλάδα, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αποτελεί διαχρονικά παράδειγμα συνέπειας ως προς τις συμμαχικές της υποχρεώσεις, καθώς ακόμη και κατά την περίοδο της δημοσιονομικής κρίσης συνέχισε να υπερβαίνει τον προηγούμενο στόχο του 2% του ΑΕΠ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και να διαμορφώσει έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ.

Παράλληλα, έχει υπογραμμίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να στηρίξει αυτή την προσπάθεια με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, συμπεριλαμβανομένου και του κοινού δανεισμού για την άμυνα.

Η θέση της Αθήνας παραμένει σταθερή: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά καθιστά την Ευρώπη πιο αξιόπιστο εταίρο και συμβάλλει τελικά σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ.

Το πρόγραμμα της συνόδου ξεκινά το βράδυ της Τρίτης με το δείπνο που παραθέτουν προς τιμήν των ηγετών του ΝΑΤΟ ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του.

Στο δείπνο αναμένεται να συμμετάσχουν επίσης ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και οι Πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Τουρκίας στο περιθώριο της συνόδου.