Το τίμημα της καθημερινότητας των Δήμων και το πικρό «ποτήρι» των ανταποδοτικών τελών

Τα αυξημένα λειτουργικά κόστη των Δήμων λόγω της ενέργειας και της ακριβώς σύγχρονης διαχείρισης των απορριμμάτων, τα οποία έβγαλαν στο δρόμο την περασμένη Τρίτη τους Δημάρχους σε ολόκληρη τη χώρα και τα οποία αναγκάζουν τις περισσότερες δημοτικές αρχές να προχωρήσουν σε σημαντικές αυξήσεις των ανταποδοτικών τους τελών, είναι μια πρώτη πραγματικότητα που βιώνει ασφαλώς και η δημοτική αρχή των Ιωαννίνων, η οποία στον τρίτο καθορισμό τελών της θητείας της, προχωρά στη δεύτερη αύξηση της τιμολογιακής πολιτικής του Δήμου! Μετά την απόφαση επί της εισήγησης των τελών της Δημοτικής Επιτροπής το πρωί της Παρασκευής, το πικρό… “ποτήρι” των αυξήσεων και της αναμενόμενης κριτικής της αντιπολίτευσης, θα το πιει η δημοτική αρχή την ερχόμενη Δευτέρα, στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου.

Του Παναγιώτη Μπούρχα

Είναι πάντως γεγονός πως αν και στις οικείες οι αυξήσεις είναι μικρές μεν αλλά υπολογίσιμες σε μια στιγμή που η ακρίβεια μαστίζει το κάθε μέσο ελληνικό νοικοκυριό και αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας, στα καταστήματα και τις επιχειρήσεις οι διαφορές είναι μεγάλες και αναμένεται με ενδιαφέρον να δούμε αν θα υπάρξει αντίδραση από τους θεσμικούς τους εκπροσώπους (σωματεία, Επιμελητήριο κτλ.), καθώς οι επιχειρήσεις υπέστησαν ήδη μια σημαντική αύξηση από την παρούσα διοίκηση του Δήμου, όταν αναπροσάρμοσε αναγκαστικά τα τέλη, επαναφέροντάς τα στην προ covid περίοδο, ως όφειλε.

Οι ποσοστιαίες διαφορές 

Στις οικίες, οι αυξήσεις στον αστικό πυρήνα και στις περιοχές με ήδη σχετικά υψηλές χρεώσεις εμφανίζονται ποσοστιαία περιορισμένες, κινούνται δηλαδή σε μονοψήφια ή χαμηλά διψήφια επίπεδα. Στα Ιωάννινα η αύξηση διαμορφώνεται κάτω από το 8%, ενώ σε περιοχές όπως η Ανατολή, το Κατσικά και το Πέραμα κυμαίνεται γύρω στο 13%–14%. Αντίθετα, στις τοπικές κοινότητες με χαμηλή αφετηρία τελών, οι ποσοστιαίες μεταβολές εκτοξεύονται: στις λοιπές κοινότητες του Μπιζανίου, στην Ανατολική–Κράψη, στο Κουτσελιό και στις λοιπές κοινότητες του Περάματος, οι αυξήσεις ξεπερνούν το 50% και σε ορισμένες περιπτώσεις πλησιάζουν ή υπερβαίνουν το 80%. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι οι τελικές χρεώσεις παραμένουν χαμηλότερες από τον μέσο όρο του Δήμου, η αναλογική επιβάρυνση για τους κατοίκους των συγκεκριμένων περιοχών είναι ιδιαίτερα έντονη και γίνεται περισσότερο αισθητή σε σχέση με τις αυξήσεις στον αστικό ιστό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Θεσπρωτία: Ανεμοστρόβιλος χτύπησε κτηνοτροφική μονάδα στο Προδρόμι (βίντεο)

Στα καταστήματα και τις επιχειρήσεις, η εικόνα των ποσοστιαίων αυξήσεων είναι ακόμη πιο έντονη και άνισα κατανεμημένη. Στην πόλη των Ιωαννίνων, ο γενικός συντελεστής αυξάνεται κατά περίπου 16,5%, ενώ στο εμπορικό και παραλίμνιο κέντρο η αύξηση προσεγγίζει το 30%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη επιβάρυνση στον αστικό πυρήνα. Σε περιαστικές και ημιαστικές περιοχές όπως η Ανατολή, το Μπιζάνι, το Κατσικά–Κουτσελιό και το Πέραμα, οι αυξήσεις κινούνται σταθερά πάνω από το 40%, δείχνοντας μια οριζόντια αναπροσαρμογή των τελών για τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, στις τοπικές κοινότητες με πολύ χαμηλές προηγούμενες χρεώσεις, οι ποσοστιαίες αυξήσεις είναι εκρηκτικές: στη Μπάφρα και στις λοιπές κοινότητες του Μπιζανίου ξεπερνούν το 100%, στην Ανατολική–Κράψη αγγίζουν το 90%, ενώ στις λοιπές τοπικές κοινότητες της Παμβώτιδας υπερβαίνουν ακόμη και το 200%. Πρόκειται για αυξήσεις που, παρά το γεγονός ότι οδηγούν σε τελικά τέλη χαμηλότερα από εκείνα του κέντρου, μεταβάλλουν δραστικά το κόστος λειτουργίας των μικρών επιχειρήσεων στις συγκεκριμένες περιοχές.

Η κριτική

Οι δύο παρατάξεις της αντιπολίτευσης που εκπροσωπούνται στη Δημοτική Επιτροπή, καταψήφισαν ως είθισται, στην Επιτροπή, επιφυλασσόμενες για περισσότερη κριτική στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, και κάνοντας λόγο για μεγάλες αυξήσεις, έλλειψη επαρκούς τεκμηρίωσης και απουσία ουσιαστικής συζήτησης για το σκέλος των δαπανών.

Ο δημοτικός σύμβουλος της παράταξης «Γιάννενα Νέα Εποχή» Γιώργος Αρλέτος άσκησε κριτική στη δημοτική αρχή, σημειώνοντας ότι «τα ξεχνάμε όλα όταν αλλάζουμε έδρανα», υπενθυμίζοντας πως πριν από δύο και τρία χρόνια η ίδια η σημερινή πλειοψηφία επικαλούνταν μελέτες για να γίνουν αυξήσεις. Όπως τόνισε, στη σημερινή συζήτηση δεν τίθεται επί της ουσίας το κόστος των σκουπιδιών, αλλά γίνεται αναφορά κυρίως στην τιμολογιακή πολιτική του ΦΟΔΣΑ, ακόμη και για τα βιοαπόβλητα, τα οποία –όπως ανέφερε– παρουσιάζονται ως ιδιαίτερα δαπανηρά. Η παράταξη της μείζονος αντιπολίτευσης δεν ψήφισε την εισήγηση, επισημαίνοντας ότι αυτή κατατέθηκε μόλις χθες, με «πολλά λάθη», ενώ έκανε λόγο για δεύτερη χρονιά με ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις. Παράλληλα, υποστήριξε ότι αν υπήρχε καλύτερη διαχείριση στα έξοδα, στη συλλογή απορριμμάτων, στην ανακύκλωση και στην αξιοποίηση του φωτισμού LED, τα οικονομικά δεδομένα θα ήταν διαφορετικά.

Από την πλευρά της «Ανεξάρτητης Δημοτικής Πρωτοπορίας», ο δημοτικός σύμβουλος Στέφανος Μάντζιος επισήμανε ότι οι αυξήσεις είναι «αρκετά μεγάλες», ανεξαρτήτως του αν υπάρχει ή όχι μελέτη που να καθοδηγεί τη δημοτική αρχή. Υπενθύμισε ότι πρόκειται για τον όγδοο προϋπολογισμό της ίδιας παράταξης (στη νυν και στην πρώτη θητεία Μπέγκα, την πενταετία 2014-2019), γεγονός που –όπως είπε – καταδεικνύει εμπειρία και ευθύνη, και τόνισε παράλληλα ότι αν η δημοτική αρχή θεωρεί αναπόφευκτες τις αυξήσεις, αυτές οφείλουν να στηρίζονται σε σαφή οικονομοτεχνική και μελέτη σκοπιμότητας. Έκανε λόγο για αυξήσεις που φτάνουν, κατά περίπτωση, από 8% έως και 200%, υπογραμμίζοντας ότι ο πραγματικός «εξορθολογισμός» πρέπει να ξεκινήσει από το σκέλος των δαπανών και όχι μόνο από τα έσοδα. Όπως σημείωσε, οι ανάγκες δεν είναι ίδιες σε όλες τις δημοτικές και τοπικές ενότητες και, συνεπώς, απαιτείται αναλυτική αποτύπωση των απαιτούμενων δαπανών ανά περιοχή.

Οι δύο άλλες πραγματικότητες

Σύμφωνα με την αντιδήμαρχο οικονομικών που εισηγήθηκε το θέμα, Γωγώ Γιώτη, οι δαπάνες για τις ανταποδοτικές υπηρεσίες στο σύνολό τους, για το Δήμο Ιωαννιτών το 2026, ανέρχονται σε 17,464 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 5,471 εκατ. είναι το κόστος διαχείρισης απορριμμάτων που έχει αυξηθεί τα τελευταία 3 χρόνια.

Σε αυτά τα 17,4 εκατ., τα ανελαστικά κόστη για μισθοδοσία όλων των ειδών, ΦΟΔΣΑ και ρεύμα ανέρχονται σε 13,6 εκατ. δαπάνες. Το περιθώριο παρέμβασης δηλαδή, είναι περί τα 4 εκατ. ευρώ για το έλεγχο των δαπανών. Σε αυτό αξιολογείται η κάθε δημοτική αρχή – είναι η δεύτερη πραγματικότητα – και επ’ αυτού, ούτε η σημερινή δημοτική αρχή φαίνεται να τα πηγαίνει καλά. Απολογισμός αναμένεται στη συνεδρίαση της Δευτέρας και από τον τομέα της καθαριότητας για να διαπιστωθεί που θα μπορούσαμε με περισσότερη ανακύκλωση, να ρίξουμε ως Δήμος τα κόστη.

Η τρίτη πραγματικότητα αφορά τον οδοφωτισμό. Εδώ η κριτική της αντιπολίτευσης (αμφοτέρων των δημοτικών συμβούλων της μειοψηφίας που μετέχουν στη Δημοτική Επιτροπή, εταίρων στην προηγούμενη διοίκηση του Δήμου) οφείλει να είναι λελογισμένη, γιατί είναι τεράστιες οι ευθύνες της προηγούμενης διοίκησης που δεν άφησε να προχωρήσει ο διαγωνισμός αντικατάστασης οδοφωτισμού που είχε προκηρυχθεί από την πρώτη δημοτική αρχή Μπέγκα και που τον ακύρωσε ερχόμενη η νέα δημοτική αρχή Ελισάφ, το Σεπτέμβριο του 2019. Και δεν έφτανε αυτό, αλλά έγινε και η καταστροφική ως εκ του αποτελέσματος κρίνεται, επιλογή της σύμπραξης στο “άρμα” της Περιφέρειας Ηπείρου, για την αντικατάσταση του οδοφωτισμού μέσω των μελετών του προγράμματος ELENA. Και σήμερα, ο Δήμος παραμένει εγκλωβισμένος σε μια ετεροβαρή σύμβαση, την οποία υπέγραψε ο Δ. Παπαγεωργίου και για την οποία από την πλευρά της μείζονος αντιπολίτευσης δεν έχουν υπάρξει ως τώρα πειστικές απαντήσεις στις πολύ σοβαρές καταγγελίες του Δημάρχου για τις διατάξεις της υπογραφείσας σύμβασης με την ανάδοχο «ΤΕΡΝΑ ΑΕ- ΦΩΤΑΓΚΟΝ ΑΕ».

Άρα, καταλήγοντας, μια δεινή εικόνα για το σύνολο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και δύο παραδοχές που αφορούν τοπικές ιδιαιτερότητες, της αδυναμίας ελέγχου του κόστους των δαπανών και της κακής σύμβασης για το έργο του αστικού οδοφωτισμού, φέρνουν σήμερα τη δημοτική αρχή του Θωμά Μπέγκα ενώπιον μιας σκληρής πραγματικότητας και δεν της επιτρέπει να ανασάνει… επικοινωνιακά, δοθείσης της ευφορίας που δημιούργησε στην πόλη και υπέρ της, την τελευταία εβδομάδα, το εορταστικό κλίμα των ημερών, ο χριστουγεννιάτικος διάκοσμος και το άνοιγμα της μισής έστω, κεντρικής πλατείας.