Το Τζαμί της Καλούτσιανης αποκαλύφθηκε ξανά – Ένα ιστορικό μνημείο επιστρέφει στην πόλη των Ιωαννίνων

Ένα κόσμημα αρχιτεκτονικό που για χρόνια παρέμενε θαμμένο στην λήθη και την αφάνεια, πίσω από λαμαρίνες για αρκετά χρόνια αποκαλύπτεται και στολίζει στο εξής την πλατεία της Καλούτσιανης, μιας από τις ιστορικές γειτονιές των Ιωαννίνων που προσδοκά την αναβάθμιση μέσω παρεμβάσεων όπως είναι η αποκατάσταση του Τζαμιού της.

Τα αποκαλυπτήρια και άτυπα εγκαίνια του Τζαμιού έγιναν το πρωί της Παρασκευής, από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και τον Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα, επί υπουργίας του οποίου στο Υπουργείο Πολιτισμού ξεκίνησε σε συνεργασία Περιφέρειας Ηπείρου και Υπουργείου και με τις μελέτες που εκπόνησε το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, η αποκατάσταση του αρχιτεκτονικού μνημείου.

Οι αναφορές αυτές στην προσφορά και του πρώτου πολίτη της χώρας σήμερα, για χρόνια βουλευτή Ιωαννίνων, δεν έλειψαν από τις ομιλίες του Περιφερειάρχη Ηπείρου και της Υπουργού Πολιτισμού, κάτω από τη σκιά των μεγάλων δέντρων που κοσμούν την πλατεία της Καλούτσιανης, και παρουσία αρκετού κόσμου, παρά τις υψηλές θερμοκρασίες.

Το Τζαμί της Καλούτσιανης θα είναι πλέον ανοιχτό και επισκέψιμο για Γιαννιώτες και ξένους, μετά τα σημερινά εγκαίνια.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ανοιχτό το ενδεχόμενο να λειτουργήσουν ξανά ως λουτρά τα Οθωμανικά Λουτρά των Ιωαννίνων

Καχριμάνης: «Σήμερα είμαι ευτυχέστατος»

Ο περιφερειάρχης Ηπείρου, Αλέξανδρος Καχριμάνης, αναφέρθηκε στην αρχή της προσπάθειας, υπογραμμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο που είχαν ο Κωνσταντίνος Τασούλας και η Λίνα Μενδώνη στην προώθηση του έργου.

Όπως θύμισε, όταν ξεκίνησε η διαδικασία συντήρησης, ο τότε υπουργός Πολιτισμού Κωνσταντίνος Τασούλας και η τότε γενική γραμματέας του υπουργείου Λίνα Μενδώνη έδωσαν τη λύση για την εκπόνηση της μελέτης από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

Στην προσπάθεια συμμετείχε η ομάδα που αποκατέστησε τον Πανάγιο Τάφο, με εμπειρία σε μεγάλα έργα αποκατάστασης, ενώ ο περιφερειάρχης στάθηκε στη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων έως την ένταξη και χρηματοδότηση του έργου από το Ταμείο Ανάκαμψης.

«Είμαι ευτυχέστατος, γιατί τότε δώσατε τη λύση και σήμερα, έπειτα από πολύ αγώνα, είμαστε εδώ», ανέφερε, απευθυνόμενος στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και στην υπουργό Πολιτισμού.

Μενδώνη: «Πνεύμα αναγέννησης στη γειτονιά»

Η Λίνα Μενδώνη χαρακτήρισε την παράδοση ενός αποκατεστημένου μνημείου στον πυρήνα του αστικού ιστού ως μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για την πόλη και τους κατοίκους της.

Όπως τόνισε, το Τζαμί, από σημείο εγκατάλειψης και υποβάθμισης, μετατρέπεται σε στοιχείο αναγέννησης για ολόκληρη τη γειτονιά, καθώς αποκαθίσταται η ιστορική εικόνα της πλατείας και δημιουργούνται νέες προοπτικές πολιτιστικής και αστικής αναβάθμισης.

Η υπουργός υπενθύμισε ότι το έργο ξεκίνησε με προγραμματική σύμβαση ανάμεσα στο υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Ηπείρου και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, επί υπουργίας Κωνσταντίνου Τασούλα.

Αναφέρθηκε επίσης στην επανεκκίνηση της προσπάθειας για την ένταξη του Ζαγορίου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, σημειώνοντας ότι και εκείνη η διαδικασία είχε ενεργοποιηθεί κατά τη θητεία του σημερινού Προέδρου της Δημοκρατίας στο υπουργείο Πολιτισμού.

«Η Ήπειρος είναι ένας ευλογημένος τόπος, που διασώζει μέσα στους αιώνες τη διαχρονία της πατρίδας μας μέσα από την υλική και την άυλη πολιτιστική της κληρονομιά», υπογράμμισε.

Το έργο της αποκατάστασης του Τζαμιού – παράλληλα με την παρέμβαση στο Οθωμανικό Λουτρό του Κάστρου – χρηματοδοτήθηκε με περίπου 2,2 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η κ. Μενδώνη επισήμανε ότι η υλοποίησή του δεν θα ήταν δυνατή χωρίς τη συνεργασία της κεντρικής κυβέρνησης, της Περιφέρειας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ευχαρίστησε παράλληλα τα στελέχη των αρμόδιων διευθύνσεων αναστήλωσης και συντήρησης, καθώς και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα πρότυπο ως προς την ποιότητα των επεμβάσεων.

Η υπουργός ανακοίνωσε ακόμη ότι έχουν ήδη κινηθεί οι διαδικασίες για την εκπόνηση μελετών αποκατάστασης στη Μονή Αγγέλων και στη Μονή Πατέρων, ενώ το Τζαμί της Καλούτσιανης και το Οθωμανικό Λουτρό θα είναι πλέον ανοιχτά στο κοινό.

Τασούλας: «Το αντίθετο της συντήρησης είναι η σήψη»

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας άρχισε την ομιλία του με στίχους του Ηπειρώτη ποιητή Μιχάλη Γκανά από το ποίημα «Γυάλινα Γιάννενα», ανακαλώντας την εικόνα μιας πόλης με μιναρέδες, κάστρα, βαρείς χειμώνες και βαθιές ιστορικές μνήμες.

Ο Κωνσταντίνος Τασούλας υπογράμμισε ότι τα Ιωάννινα παραμένουν πρωτίστως μία βυζαντινή πόλη, όπως αποδεικνύουν η ιστορική τους διαδρομή και το πλήθος των μνημείων τους. Την ίδια στιγμή, όμως, αποτελούν ένα ιστορικό παλίμψηστο, στο οποίο κάθε εποχή άφησε το δικό της αποτύπωμα.

Αναφερόμενος στην Καλούτσιανη, θύμισε τη μορφή που είχε η συνοικία παλαιότερα, με τα χάνια, τα πεταλωτήρια, τα τσαρουχάδικα και τα παλιά καφενεία. Μνημόνευσε το χάνι του Κιτσαρά, του Τσινάβου, του Ντανάκα, του Μούλια και του Χολέβα, καθώς και το καφενείο του Ζάγκλη απέναντι από το Τζαμί.

«Ο χρόνος τα άφησε πίσω, αλλά εμείς δεν τα ξεχνάμε. Και αυτός ο χρόνος που περνά κάτι μας οφείλει, όπως κι εμείς του οφείλουμε τη φροντίδα και τη συντήρηση», σημείωσε.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στάθηκε ιδιαίτερα στην έννοια της συντήρησης, απορρίπτοντας την αντίληψη ότι αποτελεί το αντίθετο της προόδου.

«Το αντίθετο της συντήρησης δεν είναι η πρόοδος. Το αντίθετο της συντήρησης είναι η σήψη. Άρα, η συντήρηση είναι και πρόοδος», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας την αποκατάσταση του Τζαμιού ως έργο βαθιά προοδευτικό, που διατηρεί ζωντανές τις μνήμες και τις διαφορετικές ιστορικές διαδρομές της πόλης.

Αναφέρθηκε ακόμη στη μακρά ιστορία των Ιωαννίνων, στην οθωμανική περίοδο, στην οικονομική και πνευματική αναγέννηση της πόλης, καθώς και στη συνύπαρξη χριστιανών, μουσουλμάνων και Εβραίων, που διαμόρφωσε την ταυτότητά της.

Όπως τόνισε, αυτή η ιστορική συνέχεια και ενσωμάτωση τιμάται μέσα από την αποκατάσταση του Τζαμιού της Καλούτσιανης, σε μια περιοχή που έπειτα από χρόνια υποβάθμισης αξίζει να ανακτήσει τη θέση και τη ζωντάνια της.

Ο Κωνσταντίνος Τασούλας συνέδεσε το έργο με τα εγκαίνια του Οθωμανικού Λουτρού στο Κάστρο, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις στον πολιτισμό απαιτούν χρόνο, επιμονή και συνέργεια.

«Κανένα έργο δεν μπορεί να λειτουργήσει με βάση το εντυπωσιακό αλλά παραπλανητικό σύνθημα “εδώ και τώρα”. Χρειάζεται σεβασμός στο έργο», είπε χαρακτηριστικά εξαίροντας τη συνέργεια ανάμεσα στην πολιτεία και στους δύο βαθμούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Μετά από χρόνια προετοιμασίας, μελετών και εργασιών, το Τζαμί της Καλούτσιανης επιστρέφει πλέον στην καθημερινότητα της πόλης. Το μνημείο αποκαλύπτεται ξανά ως φορέας ιστορικής μνήμης, ως νέος πολιτιστικός προορισμός και ως αφετηρία για την πολυπόθητη αναβάθμιση μιας γειτονιάς που επί δεκαετίες περίμενε να ξαναβρεί τη χαμένη της λάμψη.

Τι ζήτησε ο Δήμαρχος

Παρέμβαση με την οποία ζήτησε να έχει ο Δήμος ρόλο και λόγο στον τρόπο αξιοποίησης και λειτουργίας του Τζαμιού της Καλούτσιανης έκανε ο Θωμάς Μπέγκας, Δήμαρχος Ιωαννίνων κατά τον χαιρετισμό του στην παράδοση των Οθωμανικών Λουτρών λίγη ώρα αργότερα.

Με αφορμή την απόδοση του μνημείου στο κοινό, ο κ. Μπέγκας παρουσίασε και την παρεμβάση που σχεδιάζει ο Δήμος Ιωαννιτών για την ευρύτερη περιοχή και αφορά τη νέα Δημοτική Αγορά της Αγίας Μαρίνας μαζί με τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης πολιτιστικής και τουριστικής διαδρομής, η οποία θα συνδέει το Πνευματικό Κέντρο, τη νέα Δημοτική Αγορά, τον Ιερό Ναό της Αγίας Μαρίνας και το Τζαμί της Καλούτσιανης.

Ο Δήμαρχος κατέστησε, επίσης, σαφή την πρόθεση του Δήμου Ιωαννιτών να συνεργαστεί στενά με το Υπουργείο Πολιτισμού για τον τρόπο λειτουργίας και αξιοποίησης του αποκατεστημένου Τζαμιού της Καλούτσιανης. Όπως ανακοίνωσε, ο Δήμος θα καταθέσει συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη πρόταση και θα ζητήσει να έχει ουσιαστική συμμετοχή στον διάλογο και στις αποφάσεις για την επόμενη ημέρα του μνημείου.

«Το ζήτημα της επόμενης ημέρας είναι εξίσου σημαντικό με την ίδια την αποκατάσταση. Μέσα από τη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού, του Δήμου Ιωαννιτών, της Εφορείας Αρχαιοτήτων, της Περιφέρειας Ηπείρου, της επιστημονικής κοινότητας και των φορέων της πόλης μπορούμε να εξασφαλίσουμε μια χρήση αντάξια της ιστορικής και συμβολικής αξίας του μνημείου», ανέφερε.