Τραμπ: «Απαράδεκτη» η πρόταση του Ιράν – Τα 14 σημεία και το αδιέξοδο (βίντεο)

Νωρίτερα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ απάντησαν στο σχέδιό του, το οποίο περιλαμβάνει 14 σημεία, ενώ ξεκαθάρισε πως «σε αυτό το στάδιο» δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, σύμφωνα με δηλώσεις εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών που επικαλείται το Al Jazeera.

Το σχέδιο των 14 σημείων και οι τρεις φάσεις

Σύμφωνα με το Al Jazeera, η ιρανική πρόταση προβλέπει τρεις βασικές φάσεις, με στόχο την επίλυση όλων των εκκρεμοτήτων και τη λήξη του πολέμου μέσα σε 30 ημέρες.

Η πρώτη φάση επικεντρώνεται στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Προβλέπει το σταδιακό άνοιγμα των στενών και την άρση της αμερικανικής πίεσης στα ιρανικά λιμάνια, με την Τεχεράνη να αναλαμβάνει την απομάκρυνση ναρκών. Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία νέου μηχανισμού, μέσω του οποίου το Ιράν επιδιώκει ρόλο στη διαχείριση της ναυσιπλοΐας.

Η δεύτερη φάση αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα. Το Ιράν προτείνει επιστροφή στον εμπλουτισμό ουρανίου στο 3,6%, στη βάση της «μηδενικής αποθήκευσης», απορρίπτοντας ταυτόχρονα την αποσυναρμολόγηση των πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Η τρίτη φάση περιλαμβάνει την έναρξη στρατηγικού διαλόγου με αραβικές χώρες και τη δημιουργία ενός ευρύτερου συστήματος ασφάλειας για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, συνδέοντας την αποκλιμάκωση με ένα περιφερειακό πλαίσιο σταθερότητας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΔΝΤ: Προειδοποίηση για τα μέτρα ενέργειας στην ΕΕ – Πιέσεις σε Ελλάδα και υπερχρεωμένες χώρες

Εγγυήσεις, κυρώσεις και αποχώρηση δυνάμεων

Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η απαίτηση της Τεχεράνης για εγγυήσεις μη επιθετικότητας, με συμμετοχή και του Ισραήλ, ώστε να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση.

Το σχέδιο προβλέπει αποχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ από επιθέσεις κατά του Ιράν και των συμμάχων του, με αντάλλαγμα αντίστοιχη δέσμευση από την ιρανική πλευρά. Παράλληλα, ζητείται τερματισμός των εχθροπραξιών σε όλη τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων όσων σχετίζονται με τον Λίβανο.

Επιπλέον, η Τεχεράνη θέτει ως όρους την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν, την άρση των κυρώσεων, την καταβολή αποζημιώσεων και τη σταδιακή αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Αναλυτές: Μικρές μετατοπίσεις, μεγάλες αποστάσεις

Ο Πολ Μάσγκρεϊβ, αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Τζορτζτάουν στο Κατάρ, εκτιμά ότι το Ιράν έχει προχωρήσει σε «μικρή μετατόπιση» θέσεων, ενδεχομένως εγκαταλείποντας την απαίτηση για πλήρη διακοπή του αμερικανικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει, τα βασικά ζητήματα παραμένουν αμετάβλητα, με την ικανότητα εμπλουτισμού ουρανίου και τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπογραμμίζει ότι ΗΠΑ και Ιράν παραμένουν «πολύ μακριά» σε κρίσιμα θέματα, όπως ο εμπλουτισμός ουρανίου και η διαχείριση του υψηλά εμπλουτισμένου υλικού, με τον Τραμπ να επιμένει στην πλήρη εγκατάλειψη της πυρηνικής ικανότητας από την Τεχεράνη.

Από την πλευρά του, ο Κένεθ Κατζμάν, ανώτερος ερευνητής στο Soufan Center, εκτιμά ότι το βασικό εμπόδιο πλέον δεν είναι μόνο τεχνικό, αλλά πολιτικό, καθώς η βαθιά δυσπιστία του Ιράν απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Τραμπ δυσκολεύει οποιαδήποτε πρόοδο.