Η αδήλωτη εργασία αποτελεί μια από τις σοβαρότερες παθογένειες της αγοράς, με επιπτώσεις στους εργαζόμενους, τις υγιείς επιχειρήσεις, τα ασφαλιστικά ταμεία και την κοινωνία συνολικά. Το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο εκδήλωσης που διοργάνωσε η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας στο συνεδριακό κέντρο «Νικόλαος Γερμανός», στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, με θέμα «Τα οφέλη της δηλωμένης εργασίας και ο ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας στην καταπολέμηση της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας».
Οι παρεμβάσεις
Η υφυπουργός Εργασίας Άννα Ευθυμίου, σε διαδικτυακή παρέμβαση, τόνισε ότι η αδήλωτη εργασία «πλήττει τον πυρήνα των εργασιακών δικαιωμάτων και δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό». Αναφέρθηκε στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, που καλύπτει πλέον δύο εκατομμύρια εργαζόμενους, καθώς και στη ραγδαία αύξηση δηλωμένων υπερωριών, υπογραμμίζοντας ότι στόχος παραμένει η πλήρης πάταξη του φαινομένου.
Ο διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής, Γιώργος Τζιλιβάκης, σημείωσε ότι η δράση της δεν περιορίζεται στην επιβολή προστίμων αλλά έχει και παιδαγωγικό ρόλο. «Ο εργαζόμενος λαμβάνει τις εισφορές του, το κράτος εισπράττει για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη, και στηρίζεται η υγιής επιχειρηματικότητα», ανέφερε, δίνοντας έμφαση στη χρήση ψηφιακών εργαλείων για στοχευμένους ελέγχους.
Η περιφερειακή διευθύντρια Κεντρικής Μακεδονίας, Πασχαλίνα Σίπκα, επισήμανε ότι το φαινόμενο παραμένει έντονο κυρίως σε μικρές επιχειρήσεις, όπου συχνά επικαλούνται οικονομικές δυσκολίες. «Δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό, διότι δημιουργεί αδικία εις βάρος των συνεπών εργοδοτών», είπε χαρακτηριστικά.
Η Αλεξάνδρα Μπρούμου, προϊσταμένη της Διεύθυνσης Προγραμματισμού και Συντονισμού, παρουσίασε το νέο ψηφιακό εργαλείο Business Intelligence, το οποίο επεξεργάζεται δεδομένα απασχόλησης και επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό παραβάσεων.
Τα στοιχεία των ελέγχων
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το πρώτο επτάμηνο του 2025 πραγματοποιήθηκαν περίπου 47.000 έλεγχοι, ενώ μόνο τον Ιούλιο τα πρόστιμα για αδήλωτη και υποδηλωμένη εργασία έφτασαν το 1,25 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 89% σε σχέση με τον Ιανουάριο. Από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο καταγράφηκαν 1.366 παραβάσεις, με συνολικά πρόστιμα ύψους 5,1 εκατ. ευρώ.
Οι παρεμβάσεις φορέων και ειδικών
Ο πρόεδρος του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Θεσσαλονίκης, Χάρης Κυπριανίδης, στάθηκε στις απώλειες εισφορών και στην ανάγκη ενίσχυσης της Επιθεώρησης Εργασίας, αναφερόμενος σε πρόσφατη έρευνα της Metron Analysis που δείχνει ότι το 22% των εργαζομένων εξαναγκάζονται σε παρατυπίες με την ψηφιακή κάρτα.
Ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου του ΑΠΘ, Δημήτρης Γούλας, τόνισε ότι υπάρχει ένα πλέγμα μέτρων και κυρώσεων, αλλά το κλειδί βρίσκεται στην εφαρμογή τους και στην καλλιέργεια κουλτούρας συμμόρφωσης. «Όλοι έχουν όφελος από την καταπολέμηση της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας», είπε χαρακτηριστικά.