ΥΠΑΑΤ: Ο εμβολιασμός κατά της ευλογιάς απειλεί τις εξαγωγές φέτας

Η συζήτηση γύρω από τον εμβολιασμό ως μέτρο αντιμετώπισης της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα έχει επανέλθει στο προσκήνιο, καθώς η επιζωοτία εξακολουθεί να πλήττει σοβαρά την ελληνική κτηνοτροφία. Από τις 20 Αυγούστου 2024, όταν εντοπίστηκε για πρώτη φορά το πρόβλημα, μέχρι σήμερα έχουν θανατωθεί περισσότερα από 275.000 ζώα, προκαλώντας βαριές απώλειες σε παραγωγούς και καταναλωτές.

Το επιχείρημα κατά του εμβολιασμού

Στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ξεκαθαρίζουν ότι ο εμβολιασμός δεν αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένη, ούτε εμπορικά βιώσιμη λύση. Όπως τονίζουν, εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη φέτα ΠΟΠ, την «εξαγωγική ναυαρχίδα» της χώρας, αλλά και συνολικά για την αιγοπροβατοτροφία.

Σύμφωνα με τα ίδια στελέχη:

• Καμία χώρα της Ε.Ε. δεν έχει εφαρμόσει εμβολιασμό για την ευλογιά.

• Ο εμβολιασμός θα ανέτρεπε το καθεστώς «καθαρής χώρας» που διατηρεί μέχρι σήμερα η Ελλάδα.

  

  ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

  Στα βαρέα και ανθυγιεινά χιλιάδες εργαζόμενοι του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ

• Η αποκατάσταση του καθεστώτος «ελεύθερης χώρας» θα απαιτούσε 8-10 χρόνια, με ανυπολόγιστες συνέπειες για τις εξαγωγές.

Οικονομικός αντίκτυπος και απώλειες στις εξαγωγές

Η φέτα, με ετήσια αξία εξαγωγών που ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ, βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών. Μόνο το 2024 οι εξαγωγές έφτασαν τα 785 εκατ. ευρώ. Η εφαρμογή εμβολιασμού θα οδηγούσε, σύμφωνα με ειδικούς, σε αυστηρούς περιορισμούς στις εξαγωγές, καθώς πολλές χώρες δεν αναγνωρίζουν την αρχή της «περιφερειοποίησης» και θα επέβαλαν πλήρη απαγόρευση εισαγωγής ελληνικών προϊόντων.

Ήδη η Σερβία έχει απαγορεύσει την εισαγωγή αιγοπροβατοτροφικών προϊόντων από την Ελλάδα λόγω της επιζωοτίας, γεγονός που δείχνει τις άμεσες επιπτώσεις στην εμπορική δραστηριότητα.

Η επιστημονική διάσταση

Ο Γεώργιος Αρσένου, Διευθυντής του Εργαστηρίου Ζωικής Παραγωγής & Προστασίας Περιβάλλοντος στο Τμήμα Κτηνιατρικής του ΑΠΘ, υπογραμμίζει ότι:

• Δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA).

• Τα διαθέσιμα εμβόλια σε χώρες όπου η νόσος είναι ενδημική δεν έχουν περάσει από τα απαιτούμενα ελεγχόμενα πειράματα.

• Η εμπειρία της Τουρκίας, η οποία εφαρμόζει εμβολιασμούς εδώ και πάνω από δέκα χρόνια χωρίς επιτυχία, δείχνει ότι η νόσος παραμένει ενδημική και οι ζημιές συνεχίζονται.

Επιπλέον, δεν υπάρχει διαθέσιμο τεστ διαφοροποίησης (DIVA), ώστε να είναι σαφές αν ένα ζώο έχει αντισώματα λόγω εμβολιασμού ή νόσησης. Αυτό θα οδηγούσε σε μαζικές θανατώσεις κοπαδιών ακόμη και σε περίπτωση εμβολιασμένων ζώων.

Το ζήτημα της βιοασφάλειας

Ο κ. Αρσένου επισημαίνει ότι η μετάδοση της νόσου είναι κυρίως ανθρωπογενής, καθώς δεν εφαρμόζονται με συνέπεια τα μέτρα βιοασφάλειας στις εκτροφές. Έλλειψη ιχνηλάτησης, ελλιπής έλεγχος στην είσοδο και έξοδο ατόμων από τις μονάδες και πλημμελής τήρηση μέτρων οδηγούν στη διασπορά.

Το υψηλό κόστος ενός μαζικού εμβολιασμού

Για να έχει αποτέλεσμα, ο εμβολιασμός θα έπρεπε να καλύψει τουλάχιστον το 75% του ζωικού κεφαλαίου, κάτι που μεταφράζεται σε εκατομμύρια δόσεις, τεράστιο κόστος και ανθρώπινους πόρους που η χώρα δεν διαθέτει. Επιπλέον, τα βασικά μέτρα εκρίζωσης – θανάτωση, απολυμάνσεις, περιορισμοί μετακινήσεων και δειγματοληψίες – δεν θα μπορούσαν να αντικατασταθούν, αλλά θα συνέχιζαν να εφαρμόζονται.

Συμπέρασμα

Η συζήτηση για τον εμβολιασμό συνεχίζεται, ωστόσο τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η επιλογή αυτή θα μπορούσε να αποδειχθεί παγίδα για την ελληνική κτηνοτροφία και τις εξαγωγές. Στελέχη του ΥΠΑΑΤ και ειδικοί τονίζουν ότι ο μόνος δρόμος παραμένει η αυστηρή εφαρμογή της στρατηγικής εκρίζωσης και η αποφασιστική στήριξη των παραγωγών, ώστε να περιοριστεί η εξάπλωση και να προστατευτεί η ελληνική φέτα και η κτηνοτροφία συνολικά.