Ελεγκτικό Συνέδριο: Στα 165 δισ. ευρώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές – Μη νόμιμες συμβάσεις 874 εκατ. ευρώ

Στα 165,18 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 66,5% του ΑΕΠ, ανήλθαν στο τέλος του 2025 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αποκαλύπτει παράλληλα “μπλόκο” σε διαγωνιστικές διαδικασίες συνολικής αξίας 873,91 εκατ. ευρώ, οι οποίες κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες.

Ειδικότερα, όπως αναφέρει το Ελεγκτικό Συνέδριο, ενδεικτικά, το έτος 2016 οι ληξιπρόθεσμες φορολογικές οφειλές ανέρχονταν σε 92,88 δισ. ευρώ και οι αντίστοιχες ασφαλιστικές σε 17,54 δισ. ευρώ. Στο τέλος του έτους 2025 το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών είναι πολύ μεγαλύτερο (113,86 δισ. ευρώ και 51,32 δισ. ευρώ, αντίστοιχα). Τα τελευταία ποσά αντιστοιχούν σε ποσοστό 45,8% και 20,7% του ΑΕΠ έτους 2025 (248,35 δισ. ευρώ).

Αθροιστικά, οι συνολικές οφειλές ανέρχονται σε 165,18 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν στο 66,5% του ΑΕΠ. Συγκρινόμενες με το δημόσιο χρέος, το οποίο στο τέλος του έτους 2025 διαμορφώθηκε στο ποσό των 362,93 δισ. ευρώ (146,1% του ΑΕΠ), αντιστοιχούν σε ποσοστό 45,51% αυτού.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκανε συστάσεις προς την Διοίκηση για την αντιμετώπιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.

Διαγωνιστικές διαδικασίες

Όσον αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο, κατά το έτος 2025 εκδόθηκαν από τις Υπηρεσίες Επιτρόπου και τα αρμόδια Κλιμάκια του Ελεγκτικού Συνεδρίου 4.180 Πράξεις προσυμβατικού ελέγχου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Χρηματιστήριο Αθηνών: Μικρή πτώση 0,16% την Παρασκευή – Κέρδη 3,25% σε εβδομαδιαία βάση

Το συνολικό οικονομικό αντικείμενο των συμβάσεων που ελέγχθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους ανήλθε σε 18 δισ. ευρώ (συμβατικό ποσό χωρίς ΦΠΑ).

Οι συμβάσεις που κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες από την Ολομέλεια και το Έβδομο Τμήμα, μέσα στο ίδιο έτος, ανέρχονται σε 873,91 εκατ. ευρώ.

Χρηματοδοτούμενες από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (TAA) συμβάσεις

Το 2025 τα Κλιμάκια Προσυμβατικού Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασαν τη νομιμότητα σχεδίων συμβάσεων που χρηματοδοτούνταν πλήρως ή εν μέρει από το ΤΑΑ συνολικής αξίας 4 δις ευρώ (συμβατικό ποσό χωρίς ΦΠΑ). Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 22,5% της συνολικής αξίας των συμβάσεων που υποβλήθηκαν προς έλεγχο στο Ελεγκτικό Συνέδριο.

Σε σύγκριση με το 2024, όπου οι συμβάσεις που χρηματοδοτήθηκαν από το ΤΑΑ και ελέγχθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο αντιστοιχούσαν στο 15% της συνολικής αξίας των εισαχθεισών προς έλεγχο συμβάσεων, καταγράφεται αύξηση κατά 50% στην ελεγχθείσα αξία των χρηματοδοτούμενων από το ΤΑΑ συμβάσεων.

Από τις χρηματοδοτούμενες μέσω του ΤΑΑ συμβάσεις που υποβλήθηκαν προς έλεγχο το έτος 2025, ποσοστό περίπου 4,7% του οικονομικού τους αντικειμένου, που αντιστοιχεί σε 188,84 εκατ. ευρώ, κρίθηκε αμετάκλητα μη νόμιμο από τους δικαστικούς σχηματισμούς του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Στο μεταξύ, το Ελεγκτικό Συνέδριο υπογραμμίζει ότι η λειτουργία των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου (ΜΕΕ) παραμένει ανεπαρκής, παρά τη θεσμική τους σύσταση στην πλειονότητα των φορέων. Διαπιστώθηκαν παρατυπίες στη διαδικασία διενέργειας δαπανών και αδυναμίες στην εφαρμογή της δικλίδας του άρθρου 26 του ν. 4270/2014, που αφορά τον έλεγχο νομιμότητας και κανονικότητας των δαπανών.

Παρατηρήθηκε, επίσης, ευρεία χρήση εξαιρετικών διαδικασιών ανάθεσης, όπως η διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης και η απευθείας ανάθεση, ενώ σημαντικό ποσοστό συμβάσεων, τόσο κατόπιν διαγωνισμού (43%) όσο και κατόπιν εξαιρετικής διαδικασίας (61%), ανατέθηκε με την υποβολή μίας μόνο προσφοράς.

Τέλος, διαπιστώθηκε αύξηση των απλήρωτων και ληξιπρόθεσμων οφειλών της ΚΔ σε σχέση με το 2023, καθώς και ελλιπής τήρηση του Μητρώου Δεσμεύσεων από ορισμένους φορείς. Η αξιοπιστία του Μητρώου Δεσμεύσεων επηρεάζεται από ελλείψεις στην ενημέρωσή του και από την απουσία αυτοματοποιημένων διασυνδέσεων με τα λοιπά συστήματα, γεγονός που δύναται να προκαλέσει δημοσιονομικούς κινδύνους και έκτακτες, μη προγραμματισμένες επιβαρύνσεις.

Τα κυριότερα σημεία της Έκθεσης

• Εκδίκαση 28.714 αιτήσεων παροχής δικαστικής προστασίας για τις οποίες εκδόθηκαν 5.138 δικαστικές αποφάσεις.
• Αναζήτηση συνολικού ποσού 27,52 εκατ. Ευρώ προς αποκατάσταση αντίστοιχων ελλειμμάτων με την έκδοση καταλογιστικών πράξεων σε βάρος των ελλειμματιών υπολόγων.
• Ελεγχος σχεδίων συμβάσεων συνολικού ποσού 18 δισ. ευρώ, εκ των οποίων διαγωνιστικές διαδικασίες συνολικού ποσού 873,91 εκατ. ευρώ κρίθηκαν αμετάκλητα μη νόμιμες.
• Διενέργεια θεματικών ελέγχων σε κρίσιμα ζητήματα όπως η αυθαίρετη εκμετάλλευση του αιγιαλού και των παραλιών, η αναδάσωση δασικών εκτάσεων κατεστραμμένων από πυρκαγιές, η έγκαιρη κτηματογράφηση της χώρας, η επαρκής στέγαση των δημόσιων υπηρεσιών, η πρόσφορη εκμετάλλευση των κληροδοτημάτων των ΑΕΙ, και η διατύπωση στοχευμένων συστάσεων για τη βελτίωση της δημόσιας διαχείρισης.
• Διαπιστώσεις – ευρήματα του ελέγχου επί του Απολογισμού, του Ισολογισμού και των λοιπών Χρηματοοικονομικών Καταστάσεων του Κράτους για το οικονομικό έτος 2024 και της έκθεσης για τη Δημοσιονομική Βιωσιμότητα έτους 2024.
• Η ενσωμάτωση Τεχνητής Νοημοσύνης μέσω του “Εικονικού Βοηθού Δικαστή” στο νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
• Συστάσεις προς την Διοίκηση για την αντιμετώπιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, οι οποίες ανέρχονται σε 165,18 δις ευρώ, αντιστοιχούν στο 66,5% του ΑΕΠ, διογκώνονται διαχρονικά και συνιστούν μείζον διαρθρωτικό πρόβλημα.
• Η κύρια σύσταση αφορά στη διερεύνηση των αιτιών αναποτελεσματικότητας της διαδικασίας εκκαθάρισης των φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών, την απλοποίηση των σχετικών διαδικασιών, την αξιοποίηση του υφισταμένου θεσμικού πλαισίου για την διαγραφή τους, εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις, και την ενίσχυσή του για την επίτευξη φιλόδοξων και ρεαλιστικών στόχων.

Βρείτε την Έκθεση εδώ